How We Learn

Không cần đợi đến sau 2015! – Nguyễn Lân Dũng

Theo TS Huỳnh Công Minh (nguyên Giám đốc Sở GD&ĐT TP HCM – HTN) thì thực tế cuộc sống đòi hỏi phải đổi mới toàn diện, đồng thời và đồng bộ trên tất cả các yếu tố cấu thành của hoạt động giáo dục từ mục tiêu giáo dục, nội dung chương trình đến phương pháp dạy học, cơ chế tổ chức quản lý và phương thức đánh giá.

–   Mục tiêu giáo dục phải đổi mới mạnh mẽ từ con người khoa bảng thành con người thực tế; từ mục tiêu nhồi nhét kiến thức hàn lâm chuyển thành năng lực làm chủ cuộc sống; từ cơ chế độc quyền với từng hoạt động đơn lẻ chuyển sang phục vụ xã hội đa dạng, cạnh tranh với tinh thần hợp tác, thân thiện.

–   Nội dung chương trình phải đổi mới từ phân hóa theo môn học thành tích hợp theo mục tiêu đào tạo; giảm lý thuyết từ chương, tăng cường thực tế; đổi mới mạnh mẽ từ nhà trường khép kín, gò bó sang giáo dục xã hội, mở rộng cửa trường  đưa nhà trường thâm nhập vào cuộc sống.

–   Phương pháp dạy học phải đổi mới từ dạy số đông sang dạy cá thể, dạy cách học; đổi mới từ dạy áp đặt một chiều của người dạy sang tương tác đa chiều của người học với thầy cô, bạn bè, sách vở, trong gia đình và ngoài xã hội; không dừng lại ở lý thuyết, minh họa mà vươn tới hoạt động thực hành, trải nghiệm, làm sinh động và hiệu quả hơn nội dung giáo dục để đạt yêu cầu mục tiêu giáo dục tốt nhất; làm cho học sinh thích thú, chủ động và tích cực tự tìm tòi học tập, nâng cao năng lực tự học, học suốt đời, học ở mọi lúc mọi nơi.

–   Đánh giá quá trình dạy học vừa mang tính công nhận nhưng quan trọng hơn còn có tác dụng định hướng giáo dục rất hữu hiệu – “Thi cử thế nào, thầy và trò dạy và học như thế ấy!” Phải đổi mới mạnh mẽ hoạt động đánh giá, coi trọng đánh giá của giáo viên ngay trong quá trình dạy học, đây là hoạt động chủ yếu thay vì tập trung thi cử cuối khóa nặng nề, đối phó, hình thức, thiếu thực chất thoát ly mục tiêu đào tạo. Phải tạo điều kiện cho người học tự đánh giá để tự hoàn thiện mình, phải phối hợp với phụ huynh đánh giá học sinh để tạo sự thống nhất hệ thống giá trị giữa nhà trường, gia đình và xã hội.

–   Cơ chế tổ chức quản lý, phải đổi mới mạnh mẽ từ quan liêu bao cấp sang cơ chế tự chủ nhà trường, không chờ đợi, ỷ lại vào cấp trên mà phải tạo điều kiện cho từng giáo viên sáng tạo, tự giác chấp hành luật pháp, thực hiện quy chế với ý thức tổ chức kỷ luật cao, đồng thời chủ động thể hiện từng động tác giáo dục phù hợp và hiệu quả với từng học sinh trong quá trình dạy học như những nhà giáo dục thực thụ.

–   Thiết chế tổ chức nhà trường phải đổi mới phù hợp với quan điểm đổi mới, giảm sĩ số trong lớp từ 35, 45 học sinh xuống còn 20, 30 học sinh; học sinh học tập và hoạt động cả ngày trong trường (2 buổi/ngày); giáo viên phải có chế độ làm việc cả ngày (8 giờ) theo đúng quy trình lao động của ngành nghề, nghiên cứu tài liệu, tiếp cận học sinh, nắm chắc tâm sinh lý lứa tuổi, hoàn cảnh, soạn bài, giảng bài, ra bài tập kiểm tra, chấm bài, chữa bài, đánh giá nhận xét từng học sinh chu đáo, đúng mực…thay vì chỉ đến trường theo giờ dạy, vì lao động của nhà giáo là lao động cao cấp, phức tạp, khác với các ngành nghề lao động giản đơn.

          Tôi đồng ý về cơ bản với những quan điểm trên đây và thấy không cần bổ sung gì thêm.

Tôi chỉ muốn dẫn chứng về một chuyên ngành mà tôi am hiểu, đấy là chương trình và sách giáo khoa (SGK) Sinh học ở bậc phổ thông. Bộ SGK Sinh học là cố gắng rất lớn của nhiều tác giả, nhưng rất tiếc là chương trình lại không hợp lý. Rõ ràng là rất nhiều vấn đề nhưng các vấn đề đưa ra ở đây rất “nông”.

Tôi đã mua trên 70 cuốn sách giáo khoa Sinh học ở bậc phổ thông ở các nước và thấy chương trình ở ta chẳng giống nước nào cả (!). Vừa nặng lại vừa thấp. Có lẽ đó là do chịu ảnh hưởng của sách giáo khoa Sinh học trước đây của Liên Xô. Hầu như tất cả các môn học ở khoa Sinh các trường ĐH Sư phạm đều có trong chương trình phổ thông. Như vậy có thể thấy trong cuốn Sinh học chương trình phổ thông có quá nhiều nội dung, quá nhiều chi tiết không cần thiết trong khi số giờ lại quá ít. Tôi đã thử hỏi nhiều em đang học cấp III và thấy các em hiểu biết rất mù mờ và hầu như chả mấy em thích thú. Em nào định thi vào sinh, vào y, vào dược thì đi tìm sách ĐH để đọc thêm, vì phải cạnh tranh rất cao trong khi sách phổ thông quá sơ lược (nhiều vấn đề nhưng dàn trải, vấn đề nào cũng rất “nông”).

Hơn nữa, ra đề thi tốt nghiệp THPT nếu theo nguyên tắc không được hỏi trùng các đề đã ra thì thật vô cùng khó, vì cuốn sách giáo khoa lớp 12 quá… mỏng! Vấn đề nào hay đã bị hỏi trong các kỳ thi trước hết rồi. Các em đã học quá nhiều chuyên ngành (động vật không xương, động vật có xương, thực vật bậc thấp, thực vật bậc cao, vi sinh vật học, giải phẫu và sinh lý người, di truyền học, tiến hóa học, sinh thái học…), trong khi số lượng giờ dạy quá ít ỏi mỗi tuần. Vừa khó hiểu, vừa khó nhớ, lại không muốn học (vì ít khi có trong số các môn thi tốt nghiệp) thì hiểu sao được? Đã không hiểu thì còn nói gì đến nhớ (thế là lại phải cầu cứu đến “phao”). Nội dung di truyền học là rất khó, nếu giáo viên không hiểu kỹ thì rất khó làm cho học sinh có thể hiểu được. Xem kết quả các bài thi thì thấy rất rõ chuyện này. Và liệu rằng một cháu 12 tuổi ở nước ta có nhớ nổi sơ đồ cắt ngang của một thân cây trưởng thành với các thuật ngữ khó hiểu như vỏ, tầng sinh vỏ, thịt vỏ, mạch rây, tầng sinh trụ, mạch gỗ? Cháu 13 tuổi có thể nhớ các bộ phận thùy khứu giác, thùy thị giác, não trước, tiểu não, hành tủy, tủy sống của con thằn lằn?

Tôi thấy cần tham khảo chương trình các nước. Tôi chú ý đến chương trình của hai nước: Pháp và Nepal.

Pháp là một nước khoa học phát triển nhưng học sinh phổ thông không học Sinh học (Biologie) mà chỉ học môn Khoa học về sự sống và về Trái đất (Sciences de la Vie et de la Terre). Đó là cách dạy tích hợp những kiến thức về sự sống và về Trái đất nói chung. Về sự sống, học sinh sẽ hiểu khá sâu về tiêu hóa, tuần hoàn, thần kinh, hô hấp, tiêu hóa, di truyền, tiến hóa… của thế giới sinh vật chứ không học sâu về bất kỳ nhóm sinh vật nào. Nhờ có thời gian nên có thể hiểu rất sâu cả những tiến bộ mới mẻ về di truyền, thậm chí về cả Sinh học phân tử và Công nghệ sinh học.

Còn ở Nepal, một nước rất nghèo, họ lại coi kiến thức phổ thông hết lớp 10 là đủ rồi (thế hệ chúng tôi học hết phổ thông có 9 năm thôi). Họ dành hai lớp 11 và 12 để phân ban sâu. Chỉ có 4 phân ban: Quản trị & Kinh doanh, Xã hội & Nhân văn, Toán-Lý và Hóa- Sinh. Chỉ có ban Hóa-Sinh mới học Sinh học mà thôi. Chính vì vậy tôi giật mình khi mua 2 cuốn sách giáo khoa Sinh học lớp 11 và lớp 12, mỗi cuốn trên 700 trang. Thế thì cần gì phải dạy thêm, học thêm nữa?

Các nước Anh, Pháp, Australia… đều dạy môn Sinh học theo phương pháp tích hợp. Trước đây, ta đã mời chuyên gia Australia sang giúp xây dựng một chương trình Sinh học theo hướng tích hợp. Không hiểu vì sao lại không được sử dụng! Tôi thấy cần sớm thay đổi chương trình Sinh học ở bậc phổ thông để không chênh lệch nhiều với các nước khác trên thế giới. Kiên quyết dạy theo phương pháp tích hợp. Không đi sâu vào từng nhóm sinh vật và càng không học phân loại (vừa khó nhớ lại vừa không cần thiết). Dạy sao cho học sinh có được hiểu biết chung về sự sống, kể cả những khám phá mới nhất về sự sống (tất nhiên bằng những khái niệm dễ hiểu và dễ nhớ). Chi tiết nào thầy không nhớ nổi thì đừng bắt học sinh phải nhớ. Đừng ngụy tạo ra quan điểm thay đổi như thế thì giáo viên không dạy được (!). Nếu thấy cần cho học sinh đa số rẽ ngang, không học tiếp đại học thì nên theo hướng phân ban sâu như Nepal. Chuyện này cần thảo luận và cân nhắc kỹ lưỡng.

Còn việc in SGK lại là chuyện của từng nhóm tác giả và từng nhà xuất bản. Bộ sách nào không theo sát chương trình thì không được in, nhưng trình bày có thể rất khác nhau (như nhiều nước khác). Lựa chọn bộ sách nào để dạy, để học là tùy thầy cô giáo và học sinh. Chỉ có cạnh tranh như vậy mới mong sớm có được những bộ sách giáo khoa tốt. Đây là một sự cạnh tranh rất khoa học, rất lành mạnh.

Tôi nghe nói đến năm 2015 mới bàn lại chương trình giáo dục phổ thông. Sau đó là thí điểm chương trình. Rồi thí điểm viết lại bộ SGK, sau đó lại thí điểm sử dụng SGK. Có thể khi đó tôi không còn tồn tại nữa rồi. Đâu cần nhiều tiền bạc như dự án vừa qua? Bộ nên dựa vào các Hội Khoa học chuyên ngành. Các Hội này sẽ lựa chọn ra các chuyên gia giỏi, kết hợp với các thầy cô giáo có kinh nghiệm lâu năm để biên soạn ngay một chương trình mới. Bộ chỉ cần xin các Sứ quán bạn các chương trình Sinh học phổ thông, hay lấy được từ trên Internet để tham khảo kinh nghiệm của một số nước đáng học hỏi. Tổ chức các cuộc hội thảo sâu sắc về nên phân ban sâu hay không phân ban. Bỏ hẳn kiểu phân ban chênh nhau quá ít thời gian như hiện nay. Chương trình sau khi biên soạn xong cần đưa ra trưng cầu ý kiến rộng rãi trước khi thông qua một Hội đồng Quốc gia đầy đủ tín nhiệm. Sau đó để cho các nhà xuất bản và các nhóm tác giả cạnh tranh qua chất lượng các bộ sách giáo khoa khác nhau (nhà nước không cần tốn kinh phí gì về chuyện này). Bộ sách nào hay sẽ được tái bản nhiều lần (và ngược lại). Tôi mong có thể làm ngay mà không cần đợi đến tận năm 2015!

Advertisements

Tagged as:

Categorised in: Giáo dục phổ thông, Hướng cải cách

14 phản hồi »

  1. Cháu xin phép được chia sẻ quan điểm với GS! Đúng là trên thế giới nhiều quốc gia chỉ có chương trình chung mà không chỉ có 1 bộ SGK chung! Mội nhược điểm của chương trình giáo dục của ta hiện nay là kiến thức vừa thừa lại vừa thiếu, Thừa vì cái gì học sinh cũng được dạy, được biết nhưng chủ yếu dưới dạng cung cấp thông tin. Thiếu vì các e cái gì cũng biết một chút, một ít, không hiểu sâu, và cũng thiếu kĩ năng đào sâu, tìm hiểu kĩ vấn đề!

    Like

  2. Giáo sư Nguyễn Lân Dũng là một nhân chứng sống về việc tự học, bài nói “Làm sao để trò giỏi hơn thầy-GS Nguyễn Lân Dũng”Youtube. Do nhu cấp bách đào tạo cán bộ cho các trường Đại Học để (xây dựng XHCN). Tốt nghiệp lớp 9 khu học xá Nam Ninh (Trung Quốc) trở về, lúc đó ông cùng với Ô.Nguyễn Văn Hiệu là hai người được chứng nhận tốt nghiệp đại học khi mới mười tám tuổi. Và đúng là không tưởng tượng được với những người không biết tưởng tượng. Ông Nguyễn Lân Dũng may mắn là được học “các nhà giáo mẫu mực” thời Pháp, không như bây giờ. Các thày phải học cấp tốc tiếng Nga qua cái vốn tiếng Pháp sẵn có….
    Nền Giáo Dục của ta hiện nay làm tôi nhớ tới truyện trong sách tập đọc “Ba hạt đào tiên”. Câu truyện kể về hai anh em học trò nghèo được ông Tiên thương cho ba hạt đào (ba điều ước). Do nghèo tới mức không có giày đi học, em phải tự làm tạm đôi giày bằng giấy. Do thày giáo định hướng cho học sinh là phải có giày mới được tới trường, mà giày khâu chưa xong, trời lại sắp mọc. Người trò nghèo đã phải ước ba lần (mỗi lần một hạt đào lại nổ tung) để mặt trời sắp mọc phải lặn xuống ba lần, cho em kịp làm đôi giày.
    Hồi bé tôi không dám hỏi cô giáo, mà chỉ nghĩ bụng “sao đứa trẻ không ước có một đôi giày thật tốt để đi và vẫn có hai hạt đào để dành”. Bây giờ thì hiểu hơn và đoán rằng. Nghèo sẽ vẫn hoàn nghèo vì khi có cơ hội, nhưng vẫn kiên quyết vứt đi. Dốt đi với nghèo, nghèo sinh ra hèn mà hèn thì có bao giờ…dũng cảm. Vì thế mình đã hiểu vì sao mình không dám hỏi cô giáo, vì sao đứa trẻ trong truyện không ước một đôi giày để đi

    Like

  3. Tôi có một khoản tghời gian tham gia khóa học về xây dựng chương trình học 4 tuần ở Úc và sau đó, do cam kết với thầy dạy sẽ làm một cái gì đó sau khóa học này nên chúng tôi (chính xác là trường chúng tôi) đã đứngra xin các tác giả Hoa Kỳ để dịch 2 cuốn sách về chương trình học – một trong 2 cuốn lúc chúng tôi tổ chức dịch (cách đây gần 10 năm) đã tái bản lần thứ 6 (phía Lãnh sự quán Hoa Kỳ giúp chúng tôi một phần kinh phí để dịch và in ấn 2 cuốn sách này). Sau khi hai cuốn sách được dịch và in, chúng tôi đã mời được tác giả của một trong hai cuốn sách trên đã đến thành phố Hồ Chí Minh để tập huấn cho cán bộ giảng dạy ĐHSP về xây dựng chương trình học. Cuốn xây dựng chương trình mà chúng tôi chọn dịch và tổ chức để giảng viên theo học khóa tập huấn phù hợp với việc xây dựng chương trình học bậc phổ thông. Dù đã có nhiều cố gắng, nhưng tôi cũng thấc có lỗi khi cho tới nay môn chương trình học vẫn chưa đưa được vào chương trình của tất cả các ngành học đào tạo giáo viên. Tôi nói dài dòng như vậy để nói với mọi người rằng: không dễ dàng tạo nên sự thay đổi.
    Ở Úc, người ta tiến hành thay đổi chương trình trong khoảng thời gian 7 đến 12 năm. Những người làm chương trình được hiệu trưởng các trường phổ thông giới thiệu, hội đồng giáo dục của Bang sẽ lựa chọn những người đủ năng lực, kinh nghiệm để tham gia xây dựng chương trình. Hội đồng sẽ gửi thư cho những người sẽ tham gia và đề nghị họ trả lời có thể tham gia biên soạn chương trình trong khoảng thời gian đó không và nếu có thể thì cam kết tham gia nhóm soạn thảo. Hội đồng sẽ ra quyết định. Nhóm xây dựng chương trình học sẽ làm các công việc chuyên môn tiếp theo (dự thảo, lấy ý kiến, thử nghiệm chương trình mới, trình chương trình để ban hành…). Những người làm chương trình phải là chuyên gia giá dục. Chương trình một môn học mà tôi biết (73 tiết học) chỉ có 69 trang, trong đó có khoảng 23 trang nội dung (ở bang Béc lin – CHLB Đức, chương trình địa lý các lớp học từ lớp 7 đến lớp 10 có 27 trang, chương trình lịch sử chỉ có 26 trang). Muốn vậy GV phải được đào tạo khác.

    Like

    • Em muốn nói với các Thầy, các Bác và các bạn, rằng ý tưởng đổi mới cho ngành GD VN cho đến lúc này thì hầu hết giống nhau vì những điểm yếu của nền GD quá rõ. Vấn đề là Làm sao thực hiện được, nhất là khi sự trở ngại lớn nhất của con người trong xã hội VN là thụ động. Nghĩa là ai đó bắt đầu thì bản thân mình mới tham gia, chứ mình chưa dám nhận trách nhiệm Làm người cầm lái. Nhận trách nhiệm trong thời kỳ gian khó quả là khó khăn, chứ nhận công trong thời kỳ công thành danh toại, thì ai cũng muốn ạ.

      Like

      • không phải đợi “ai đó bắt đầu thì bản thân mình mới tham gia”. Quan trọng là có làm được không, có hại gì cho mình không? Nếu làm mà có hại cho mình nhưng không có kết quả thì một người có tí đầu óc không ai làm cả. Ví như kiến nghị sửa hiến pháp chỉ yêu cầu thực hiện tam quyền phân lập nhưng chắc chắn là không được. Ấy là toàn những người có uy tín khởi động cho vấn đề đấy nhé. Chứ dân quèn mà nói ra ai nghe?
        Các bác cứ muốn đổi mới GD mà không nghĩ rằng GD là hệ quả của xã hội. Làm sao mang GD Mỹ hay Pháp hay Đức về VN khi mà xã hội hai nơi khác nhau đươc.
        Ngược lại các bác cứ làm sao cho xã hội khá lên thì tự nhiên GD nó khá theo mà không phải tác động quái gì hết.
        Dùng người thế nào thì tuyển thế ấy. Tuyển người thế nào thì học thế ấy. Học thế nào thì dạy thế ấy.
        Tất nhiên một số nhỏ còn phụ thuộc cá nhân nhưng xét trên mặt bằng xã hội thì điều trên đây là đúng. Bởi hầu hết người ta học là để làm việc, kiếm sống. Chỉ một số nhỏ thiên tài là dạy và học vì ham thích riêng thôi.
        Cho nên xã hội đang thế này các bác làm sao mà cải cách được.

        Like

      • @ le báo phục “Quan trọng là có làm được không, có hại gì cho mình không?” Để biết cái quan trọng đó thì phải tự học thôi (mà học đúng đấy). Có cơ hội thực hiện ba điều mong ước mà điều mong ước điều viển vông (làm cho mặt trời lặn xuống, dù biết là nó vẫn mọc). Ước đi ước lại tới ba lần mà chẳng rút kinh nghiệm. Bất chấp mọi giá (ba hạt đào tiên) để cố đạt mục đích khâu xong một đôi giày bằng giấy (giày giả, buổi sáng đi học, giày gặp nước tan ra). Người anh tiếng là học trò nhưng hai anh em không ai giúp ai tư duy cho nó khôn hơn…nhể.

        Like

    • Tôi là một người làm trong nghành giáo dục mà chưa biết là có các dự án, chương trình đổi mới về giáo dục và đã có giáo trình cho tập huấn giáo viên. Xin lỗi bác, bác có thể cho tôi biết giáo trình bác đang nói đến dùng để tập huấn giáo viên có tên tiếng Anh là gì khong? Nếu có thể, bác có thể cho mọi người tài liệu bằng tiếng Việt và tiếng Anh đó hay không?

      Like

  4. Bác Phục nói chí phải. Xã hội nào giáo dục ấy. Cứ bảo Anh thế nọ, Mĩ thế kia, Pháp lại hay nữa vv và vv… Phải căn cứ vào mình trước, rồi mới vay mượn cái hay của người ta để bổ sung vào cái của mình.
    Cứ xem chuyện lấy ý kiến về Hiến pháp đủ biết cuộc Đổi mới GD lần này rồi sẽ ra sao. Nhưng nước mình nó đã thế rồi thì cũng phải trải qua cái đận này, đận nữa… rồi mới đến lúc nói thật, làm, thật, nói được, làm được, vì cuộc sống thật trần gian mà không ăn gian. Giờ thì còn màu mè gian dối lắm. Làm giả, ăn thật, gian dối, trí trá. Nói là đổi mới GD nhưng chắc gì làm giáo dục, chủ yếu làm dự án tiêu tiền thôi, cái này mới thiết thân với người có quyền đổi mới giáo dục. Con cháu ư, dân tộc ư? Quên đi cưng. đời cua cua máy, đời cáy cáy đào.

    Like

    • bạn báo phục và bạn ba toạc ơi, hầu như lần nào comment tôi cũng nói đến học tập các nước tiên tiến cái tính nói thẳng, phê phán thẳng và làm thẳng tay của họ đấy. Có thể nhiều cái họ cũng giấu, nhưng để phát triển và cạnh tranh nhau được thì họ đều khá tiên tiến ở khoản “nói thật”(ít ra là họ ít sợ bị mất thể diện hơn ở ta). Lần nào tôi cũng muốn nói là các bạn không chỉ nên nói thật những suy nghĩ của mình trên diễn đàn, mà trong cuộc sống các bạn cũng nên làm thật sao cho không mâu thuẫn với lời nói! Chứ còn tôi thấy nhiều người viết hăng hái lắm, nhưng có lẽ vì sợ hay ngại một điều gì đó mà không dám làm. Tôi không nói đến việc mọi người phải đòi đa đảng, vì điều này chưa thể thực hiện được ở VN do trình độ dân trí thấp, người dân chưa có ý thức tôn trọng luật lệ, tất yếu sẽ dẫn đến cảnh các phe phái lao vào xâu xé nhau chứ không được dân chủ tiến bộ như các nước Tây Âu. Tôi chỉ muốn nói đến sự trung thực trong lời nói và việc làm. Nghĩa là đừng nói quá hay, trong khi làm quá dở. Thà nói ít và làm ít, để còn biết kết quả thật mà kế hoạch cho tương lai, còn hơn là nói mà chẳng làm được bao nhiêu.
      Thực ra các nhà giáo dục tâm huyết ở VN đều có nhiều ý tưởng hay, nhưng khi đưa ra thành văn bản, thì những ý tưởng này bị lý tưởng hóa, bị trìu tượng hóa, bị xa thực tiễn quá nhiều, nên không thực hiện được bao nhiêu. Kết quả là đâu lại vào đấy! Bao nhiêu thập kỷ đổi mới, mà VN vẫn ì ạch chưa cạnh tranh được cả với các nước trong khu vực ĐNA.
      Có lẽ điểm yếu nhất là ta chưa nói thật, làm thật và rút kinh nghiệm thật. Nhìn ra được điểm yếu này và sửa đầu tiên thì mới làm được những cái khác được.
      Tôi có nhắc đến từ…xa xưa việc dạy trẻ từ mẫu giáo ở bên Tây Âu, rằng họ dạy trẻ nói thật, không xấu hổ khi lần đầu làm sai, mà quan trọng là lần sau phải biết sửa sai. Họ khuyến khích trẻ tự tìm tòi, tự trải nghiệm để còn rút kinh nghiệm, để có thói quen dám nghĩ dám làm… Những điều này rất đáng học tập chứ các bạn! Chứ đợi đến lúc nhiều tuổi như các bạn thì hơi muộn….

      Like

      • Trình độ dân trí của ta thấp những … haizz. Vẫn chưa đủ thấp bạn Hải à! Dân ta bây giờ vẫn còn những người phân biệt thật và giả đấy. Có cái vụ xin ý kiến nhiều người (trong đó có tôi) nhưng tôi… nhất định không cho đấy. Mình chỉ cho ai nhưng thứ người đó cần thôi. Hàng ngày mình vẫn gặp những người hành khất khổ sở đi xin nhưng mình vẫn biết người nào xin vì thiếu và người nào xin để….làm giàu.

        Like

  5. Thưa bác Nằm Viết. Anh em không giúp nhau theo cháu là ý khác. Anh em có thể giúp nhau làm việc chứ, nhưng không giúp nhau cái tính ham học được. Ông tiên cho 3 hạt đào sao không ước luôn cái giầy? Cũng không được. Nếu ước thế sao không ước giỏi luôn, khỏi đi học cho khỏe ạ? Đó. Về làm ăn kinh tế, nếu ai đó nghèo mà mong giàu luôn khỏi phải làm thì nhanh nhất là đánh đề ạ. Và thế thì ra đê ạ.

    Like

  6. Rất hay! Bài viết hay. Ý kiến hay. Cái tựa bài cũng hay, không cần chờ đến ngày mai điều chúng ta có thể làm hôm nay. Tuyệt! Tôi cũng xin góp chút ý kiến.

    Tôi sang Mỹ là một sự tình cờ. Nay, khi nợ đời gần xong, tôi có một lớp Việt ngữ mỗi sáng ngày thứ Bảy, thiện nguyện, nhưng mà vui. Tôi có vài suy nghĩ sau.

    Mình nên phát triển những gì mình có, không cần chờ hoặc không cần phải áp dụng những lý thuyết xa vời, có khi thích hợp có khi không.

    Mâu thuẫn thì đâu cũng có. Ở Mỹ lại càng nhiều. Nhưng, ngay từ nhỏ, các em đã học, không được kỳ thị, giữa đàn ông đàn bà, giữa con nít người lớn, da trắng da đen, giữa những người thờ chúa thờ phật… Trái lại, khoan hồng, quảng đại, và chấp nhận (tolerance).

    Cộng đồng VN cũng có nhiều mâu thuẫn, nhất là về tôn giáo, chính trị – cả giáo dục nữa. Vấn đề không phải là mâu thuẫn, mà là do thiếu tolerance, không chấp nhận anh chị em mình. Bạn đọc những lời tôi viết – Mỹ thay vì Mĩ, nhưng vẫn chấp nhận. Đối với tôi, lý hay lí cũng chẳng sao.

    Tôi không dám morale, chỉ xin đưa ra một ý nghĩ: Để dung hòa những mâu thuẫn đó, để gần nhau hơn, mình phải có một điểm chung. Đó là mẹ Âu cơ. Ngày xưa, đi học, người ta dạy tôi, Âu cơ là huyền thoại, là hoang đường, là không có thật. Ai lại đẻ ra trăm trứng?

    Ngày thứ Bảy, tôi dạy các em, mẹ Âu cơ là có thật. Khoa học chứng minh như vậy. Em thấy không? Ai cũng có mẹ, gia tộc thì có bà mẹ lớn hơn, dòng họ thì có bà mẹ lớn hơn nữa… Người VN ta, bắt buộc phải có một bà mẹ, nhưng vì lâu đời ta không nhớ tên nên gọi mẹ là Âu cơ. Trăm trứng là để huyền thoại hóa người mẹ của mình, và để nói lên cái ý nghĩa “đồng bào” mà thôi.

    Xin lỗi quý thầy cô vì đã đưa ra một ý nghĩ xem ra “ấu trĩ”, nhưng nó bao trùm cả một lý tưởng dân tộc, và tôi xem đó là bước đầu của vấn đề giáo dục vậy.

    Like

  7. Bác viết rất hay, thuyết phục và xúc tích dễ hiểu và tuổi trẻ như đứa nhóc 18 như em cũng đã nhận ra cái sự yếu kém của GDVN hiện nay. Họ cứ nhồi nhét những kiến thức khó hiểu và trình bày nhàm chán làm cho học sinh không muốn học. Các bài toán hầu hết mang tính đánh đố người khác mà không ứng dụng được gì ở xã hội chúng ta mà cũng mang ra làm trò hề chỉ vì để thi ĐH làm cho các học sinh chỉ biết đâm đầu vào chạy học mấy mớ kiến thức đó và theo sau biến học sinh tưởng nó là một niềm vui cuộc đời và thi ĐH. Đến lúc nhận ra thì đã quá muộn và phí của (tiền học thêm để thi đỗ ĐH).

    Tất cả cũng là từ kiến thức, chương trình sách giáo khoa quá nhàm chán và dày đặc làm học sinh không chịu học trở nên khó hiểu khi chán học. Thành ra phải đến tận trung tâm, học thêm mới hiểu được trong khi giáo dục là điều hệ trọng tất cả những gì phải dạy từ trong trường ra đủ tiêu chuẩn để thi ĐH chứ ko phải đi học thêm mới đỗ được ĐH (trừ trường hợp phạm trù khác vì mục đích cao hơn).

    Like

  8. Tôi ngoại đạo GD nhưng tự thấy có bổn phận công dân nên xin góp vài ý kiến thế này:
    – Trước hết tôi băn khoăn tại sao đổi mới GD mà phải làm ngay, thật nhanh. Tôi thấy có vẻ nóng vội thế nào ấy bởi vì chương trình GD mới phải cần đầu tư thời gian, trí tuệ mới có được. Vả lại, khi có chương trình mới tiến bộ hơn (vì vậy cũng nhiều cái mới, cái khác biệt so với chương trình cũ nên tất yếu phải có người quản lý, người dạy đủ khả năng, muốn vậy phải trước mắt là tập huấn, còn về cơ bản lâu dài thì phải đào tạo công phu lắm chứ …), do vậy nếu cứ vội vàng thì sao có chất lượng và đồng bộ được!
    – Vì thế, theo tôi thì không làm vội được (xin lỗi Bác Dũng nếu như Bác không đợi được). Điều đầu tiên là phải có một Hội đồng quốc gia đủ năng lực để tham mưu cho được một Bản thiết kế tổng thể đổi mới GDVN (quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ theo lộ trình từ cấp tiểu học làm lên..). Chủ tịch Hội đồng này không nhất thiết phải là lãnh đạo TO vì nhiều khi lãnh đạo còn bận nhiều công việc quan trọng hơn là đổi mới GD thực sự và cũng đừng sử dụng mấy ông CŨ nữa; phải được gắn rõ quyền hạn, quyền lợi và trách nhiệm pháp lý và kinh tế (do vậy phải là người nhiệt tâm, có tài đức và lòng dũng cảm mới dám nhận chứ cứ như hiện nay chắc nhiều người xung phong vì quyền lợi thật nhưng trách nhiệm chung chung thì … không ăn thua!); các thành viên Hội đồng này phải do Chủ tịch tuyển chọn và chịu trách nhiệm.
    (Nhiều nhà khoa học, chuyên gia hàng đầu đã kiến nghị rồi nhưng hình như người nghe thì không được quyết, người được quyết thì không nghe? Phải chăng sự thực đúng như một ai đó đã nêu: Chắc gì đã phải làm GD mà chỉ làm dự án???)
    – Thiết kế này phải được lấy ý kiến phản biện xã hội thực sự, tiếp thu ý kiến của các nhà khoa học, chuyên gia … Sau khi đã phê duyệt rồi thì cứ việc ai nấy làm, vừa làm vừa xem xét, xử lý cho phù hợp và hiệu quả;
    – Sau cùng, tôi thấy quan niệm “Dùng người thế nào thì tuyển thế ấy. Tuyển người thế nào thì học thế ấy. Học thế nào thì dạy thế ấy” là rất không ổn. Vì với nền GD của VN trong khoảng 10 – 15 năm trở lại đây, anh muốn tuyển người tài có tuyển được không? Do vậy, theo tôi thì rất cần phải có mục tiêu GD, nghĩa là phải bắt đầu từ việc dạy, dạy cái gì, dạy để làm gì, ai dạy và dạy thế nào! Chính vì thế mới cần có THIẾT KẾ TỔNG THỂ như đã nêu./.

    Like

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Nhập địa chỉ email để nhận thông báo có bài mới từ Học Thế Nào.

%d bloggers like this: