How We Learn

PISA VN 2012: Thế giới bất ngờ, dư luận nghi ngờ, rồi sao nữa? – Vũ Thị Phương Anh

Chín người mười ý …

Kết quả kỳ thi PISA 2012 đã tạo ra một trận cuồng phong dư luận trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Mấy ngày qua, trên tờ báo nào cũng đầy ắp tin tức và bình luận về kết quả kỳ thi, với đủ mọi sắc thái tình cảm: từ bất ngờ, phấn khởi, mừng rỡ, đến nghi ngờ, dửng dưng, mai mỉa…

Có thể đoán được sự vui mừng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nơi chịu trách nhiệm về toàn bộ kỳ thi. Không vui sao được, khi ngay lần tham gia đầu tiên Việt Nam đã đạt điểm cao hơn mức trung bình của OECD, hơn cả Anh, Mỹ, Úc…. Niềm vui này biểu hiện rõ qua những tiếng reo vui trên mặt báo như “gây bất ngờ cho cả thế giới” [1], “khơi dậy trí tuệ Việt”[2], “xếp hạng cao hơn Anh, Mỹ”[3]…. Không chỉ vui, báo chí còn đồng thanh ca ngợi sự chuyên nghiệp của PISA và đánh giá cao sự “dũng cảm” của Việt Nam khi quyết định tham gia vào một sân chơi quốc tế.

Cùng với sự vui mừng, các ý kiến trái chiều xuất hiện ngay lập tức. Khi nhiều người vẫn còn “say sưa với chiếc bánh PISA”,[4]đã có lời cảnh tỉnh là “nên thận trọng”;[5] kỳ thi này “không phản ánh toàn bộ năng lực”[6] của học sinh, càng không cho biết về chất lượng của cả nền giáo dục.Tính chính xác của kết quả PISA bị nghi ngờ: liệu kỳ thi “có thực chất”,[7] hay đã có sự can thiệp, chuẩn bị “luyện thi” từ phía Việt Nam? Và dù không có việc luyện thi thì “vượt Mỹ không có nghĩa là đã thành công”;[8]người Việt học giỏi nhưng nhân lực của Việt Nam luôn bị đánh giá là yếu, thiếu tính sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề, tinh thần trách nhiệm, sự hợp tác vv – những yếu tố quan trọng nhưng không hề đượcPISA  kiểm tra.

Thầy bói mù sờ voi?

Các ý kiến trái ngược nhau khiến tất cả mọi người đều cảm thấy rất lúng túng: Biết tin ai khi cả hai đều có những lý lẽ thuyết phục – hoặc không thuyết phục – ngang nhau?

Không thể phủ nhận hoàn toàn giá trị của PISA. Theo dõi một vài nước lân cận trong khu vực, ta thấy đạt điểm cao trong kỳ thi này không hề dễ dàng. Trong 5 nước ASEAN tham gia PISA 2012, Việt Nam chỉ thua Singapore nhưng bỏ xa ba nước Thái Lan, Indonesia, Malaysia. Thái Lan đã tham gia kỳ thi này liên tục 5 lần kể từ lần đầu tiên vào năm 2000 với kết quả thuộc vào hàng thấp. Viện Khảo thí Giáo dục Quốc gia (NIETS) sau đó đã được thành lập vào năm 2005 để thực hiện khảo sát chất lượng giáo dục dựa trên những bài kiểm tra theo kiểu PISA ở nhiều cấp học. Có nhiều khả năng Thái Lan đã cho các học sinh của mình làm quen rộng rãi với PISA. Nhưng kết quả năm 2012 của Thái Lan vẫn cứ ở mức cách xa trung bình của OECD[9].  Ấn Độ tham gia một lần vào năm 2009 với kết quả rất thấp, đến nỗi họ quyết định không tham gia kỳ thi năm 2012 nữa[10]. Hai ví dụ trên cho thấy kết quả PISA của Việt Nam cao ngay từ lần đầu tiên không phải là vô nghĩa.

Nhưng cũng không thể trách dư luận. Bỏ qua những nhận định như “nên xấu hổ vì người Việt học giỏi mà vẫn nghèo”, hoặc “giáo dục Việt Nam càng lên cao càng kém”, chỉ nói riêng về PISA ta vẫn có thể trách Bộ Giáo dục đã không cung cấp thông tin đầy đủ về kỳ thi, dẫn đến những nghi ngờ không cần thiết. Trang web của Bộ cho biết Việt Nam đã đăng ký tham gia PISA từ năm 2009; triển khai các hoạt động chuẩn bị từ năm 2010; tiến hành thử nghiệm vào năm 2011; khảo sát chính thức vào năm 2012. Có Ban Quản lý PISA cấp quốc gia, Văn phòng PISA Việt Nam trong Bộ Giáo dục, có cả Ban Chỉ đạo PISA ở mỗi tỉnh/thành phố. Nhưng thời gian dài chuẩn bị với bộ máy không nhỏ vẫn không đủ để tạo một trang web riêng cho PISA để phổ biến các thông tin cần thiết về kỳ thi, đáp ứng mối quan tâm và tạo điều kiện giám sát cho toàn xã hội.

Thông tin chính thức về kết quả kỳ thi nằm trong báo cáo về kỳ thi trên trang web của Bộ[11]. Báo cáo dài nhưng không nhiều thông tin, chủ yếu nêu những công tác mà Văn phòng PISA đã thực hiện chứ không phân tích sâu về kết quả. Có một chi tiết đáng chú ý, đó là: do Việt Nam không có trang web như các nước khác (!), nên Văn phòng PISA đã (phải) biên soạn công phu tài liệu tập huấn cho giáo viên. Nội dung đã có sẵn, nhưng công chúng vẫn không được giới thiệu trước về PISA. Hoàn toàn thiếu những thông tin quan trọng để diễn giải đúng kết quả kỳ thi. Thiếu những thông tin về khung mẫu, phương pháp chọn mẫu; nội dung và mục đích của các đợt tập huấn; thống kê mô tả về mẫu tham gia kỳ thi như danh sách các trường ở từng địa phương, số lượng học sinh ở từng trường, tỷ lệ nam-nữ, tỷ lệ thành thị-nông thôn …. Không ai quan tâm trả lời một thắc mắc đang râm ran trong dư luận như: Tại sao PISA dành cho học sinh 15 tuổi (cuối bậc trung học cơ sở), nhưng Việt Nam lại là những em ở tuổi 16 (sinh năm 1996, thi năm 2012)? Học sinh Việt Nam đã học gần xong lớp 10, đã vượt qua một kỳ thi chuyển cấp khó khăn trước đó, đây có phải là nguyên do dẫn đến kết quả cao?[12].

Cần hiểu đúng về PISA

Có lẽ, trước khi bàn thêm về ý nghĩa kết quả PISA 2012 đối với giáo dục Việt Nam, chúng ta cần thống nhất một thái độ đúng đắn về kỳ thi này. Thực ra, điều này đã được Thứ trưởng Nguyễn Minh Hiển đề cập đến từ đầu tháng 4/2012 trong một bài phỏng vấn trên báo Giáo dục Việt Nam, nói về “hai thái cực cần tránh”[13] đối với PISA. Hai thái cực đó là: quá coi trọng, xem đó là minh chứng cho sự ưu việt của giáo dục Việt Nam, hoặc quá coi thường, xem đó chỉ là những số liệu “thú vị”[14] không thực sự có ý nghĩa gì đối với nền giáo dục Việt Nam.

Tưởng cũng cần phải nhắc lại mục đích của PISA. Ngay cách chúng ta gọi PISA là “kỳ thi” (examination) cũng cho thấy cách hiểu chưa đúng về PISA, khi thực ra phải gọi đó là một kỳ “khảo sát” (survey), nhằm mục đích để hiểu hiện trạng chứ không phải để hơn thua. Dù một phần quan trọng của cuộc khảo sát được tính bằng điểm số, và kết quả của các nước tham gia được sắp xếp từ cao xuống thấp dựa trên số điểm của từng nước, nhưng PISA không nhằm so sánh năng lực của học sinh giữa các nước với nhau, mà chỉ là ghi nhận năng lực này đồng thời tìm mối liên hệ với các yếu tố khác mà đặc biệt là các yếu tố về chính sách để tìm ra nguyên nhân của hiện trạng đó, từ đó đưa ra những khuyến nghị chung về chính sách giáo dục mà tất cả các quốc gia đều có thể học hỏi và áp dụng.

Để làm điều này, PISA không chỉ khảo sát năng lực học sinh, mà còn thu thập thông tin qua một bảng hỏi dành cho học sinh để khảo sát sự say mê, động cơ học tập, và sự tự tin vào năng lực của bản thân[15]. Đây là một nguồn thông tin hết sức quan trọng nhưng hầu như chưa thấy ai đề cập đến, kể cả trong báo cáo của Bộ. Nếu kết hợp những thông tin này với kết quả khảo sát năng lực học sinh thì bức tranh về giáo dục Việt Nam có lẽ sẽ tối đi một chút – nhưng chắc cũng sẽ trở nên rõ nét và đáng tin hơn. Ví dụ, nên giải thích như thế nào về việc học sinh của Indonesia và Thái Lan đều cảm thấy hạnh phúc hơn nhiều so với học sinh Việt, trong khi học sinh Việt lại báo cáo trốn học, bỏ giờ học/buổi học nhiều hơn học sinh Indonesia và Thái Lan? Điều đó liệu có phải vì sức ép học hành quá nặng nề của gia đình và nhà trường đối với học sinh Việt, khiến các em dù học giỏi (đạt điểm cao) nhưng không hề cảm thấy hạnh phúc khi đến trường, như lâu nay ta vẫn tin như thế?

Đây mới chỉ là một ví dụ, trong khi còn rất nhiều thông tin khác mà ta có thể đọc được khi kết hợp các thông tin từ bảng hỏi với các thông tin của bài khảo sát năng lực mà lâu nay báo chí vẫn thường chú trọng quá mức. Tiếc rằng cho đến nay những thông tin ấy – đã được PISA công bố trong những báo cáo công phu trên trang web của tổ chức này – vẫn chưa được khai thác, phân tích và tổng hợp để cung cấp cho công chúng những hiểu biết sâu sắc hơn về chất lượng thực và hướng đi cần có của nền giáo dục Việt Nam.

Cuối cùng, có thể đưa ra một nhận xét mà có lẽ cả hai “phe” ủng hộ và không ủng hộ PISA đều đồng ý. Đó là: giáo dục Việt Nam còn quá thiếu những dữ liệu khách quan, đa chiều, kết hợp cả định lượng lẫn định tính, được phổ biến công khai, minh bạch cho mọi người cùng xem xét, tranh luận, giám sát. Đồng thời, chúng ta cũng rất thiếu những phân tích thận trọng và có chiều sâu của những nhà quan sát độc lập trên cơ sở các dữ liệu mà ai cũng có thể tiếp cận và kiểm chứng. Hai cái thiếu vừa nêu lâu nay vẫn luôn là một trong những điều bất cập trong quản lý giáo dục hiện nay; nó có thể cũng giải thích tại sao công chúng không có niềm tin vào giáo dục nước nhà, kể cả khi có những kết quả khách quan do một bên thứ ba độc lập thực hiện. Và nếu nhìn ở khía cạnh ấy thì việc tham gia PISA của Việt Nam, dù cho kết quả cao hay thấp, vẫn là một thay đổi quan trọng theo hướng tăng thêm sự minh bạch, tạo điều kiện giám sát, tranh luận, góp ý của tất cả các bên liên quan, để từ đó làm tăng thêm niềm tin đối với ngành giáo dục. Đó mới chính là lợi ích thực sự của việc tham gia PISA của Việt Nam.


Advertisements

Tagged as:

25 phản hồi »

  1. Tôi cho rằng Pisa là một phép thử. Đánh giá của tổ chức này nhằm thăm dò khả năng tự đánh giá, sự nhận thức tỉnh táo hay không về GD của chính nước tham gia tổ chức OECD. Chẳng có đánh giá nào chính xác hơn cách người ta tự đánh giá chính mình. Không chịu hiểu chính mình thì phải nhờ ai hiểu cho đây?
    http://vietnamnet.vn/vn/tuanvietnam/152877/nguy-hiem-neu-dung-pisa-do-chat-luong.html

    Số lượt thích

  2. Cô Phương Anh có một số phân tích khách quan về ý nghĩa của các cuộc tranh luận đằng sau cuộc khảo sát hay kiểm tra PISA. Bao giờ một vấn đề cũng có mặt trái lẫn mặt phải của nó. Tuỳ từng đối tượng mà sự lựa chọn cũng khác nhau. Với một sự lựa chọn thì cũng phải cân nhắc và xem xét xem lợi ích nhiều hay ít, có phù hợp với hoàn cảnh, khả năng hiện tại hay không. Trường hợp Ấn Độ chỉ tham gia PISA một lần rồi rút lui là một quyết định đúng đắn đối với họ. Có lẽ đất nước Họ đủ nhân tài về KH tự nhiên mà sự kiểm chứng tốt nhất là THỰC TẾ sau đâu: Họ được thế giới kính nể và được coi là Global Technology Leader, vùng Bangalore của Họ được coi là INDIA Silicon Valley ( đến các nước công nghiệp G8 cũng phải chuyển một phần IT SERVICE sang Bangalore). Tuy nhiên khoảng cách giữa giàu và nghèo cũng là một mối lo, mà lãnh đạo Họ quyết định dành vốn đầu tư vào các dự án giáo dục để hỗ trợ học sinh nghèo, thay vì tốn thời gian, Tiền của lẫn công sức cho một cuộc thi (hay khảo sát, chỉ là một cách gọi khác mà thôi) mà không đem lại kết quả thiết thực.
    Đúng là VN ta chỉ thiếu mỗi sự thẳng thắn, trung thực và minh bạch, còn thực chất toàn dân cũng như Đảng và nhà nước đều có thể đánh giá chính xác nhất là chúng ta thiếu gì, Cần gì và Còn phải Làm gì để theo kịp Ấn Độ hay In-đô-nê-xia hay Thái Lan. Một đất nước NÊ-PAL theo đạo phật, nhỏ thôi nhưng từ năm 70 cả thế giới thán phục ý tưởng về Gross National Happiness GNP Tổng Hạnh Phúc Quốc Gia của Họ. Sinh viên của Họ đều sang Ấn Độ và các nước Phương Tây tu nghiệp, rồi sau đó Họ đều trở về phục vụ quê hương. Việt Nam ta với niềm tự hào dân tộc hàng nghìn năm Văn Hiến tại sao lại không học tập một phần nhỏ của nước bạn Nepal này!

    Số lượt thích

    • Hehe, khuyên ai cái gì thì phải tự mình làm thử trước đi nhé ! Sao có bạn Việt kiều Đức không về mà phục vụ quê hương đi kìa (ối đừng giận phồng mang trợn mắt lên kẻo bác pnh lại phải nhào vô khuyên can). Bây giờ có bạn lại sùng cả Ấn Độ nữa chứ (hihi, bớt nóng, bớt nóng!). Tôi có một phép thử hay tuyệt, các bạn nào cứ ca ngợi nước khác đem so sánh với Việt Nam, thì tôi hỏi xem nếu được chọn thì bạn ấy muốn sống ở nước đó hay ở Việt Nam (bỏ qua yếu tố tình cảm nhé). Tôi thì không muốn sang Ấn Độ sống đâu, sinh đẻ tùm lum, giết bé gái, hãm hiếp phụ nữ thảm khốc… lại đem ra làm gương cho tôi noi theo thì tôi cười vào mũi cho!

      Cái bài này của bác Phương Anh hay tuyệt, mê ly rùng rợn, để tôi nghĩ vài bữa rồi sẽ phát biểu ý kiến ạ.

      Số lượt thích

      • Xin lỗi bạn LH, tôi không phải hạ thấp mình để nói chuyện kiểu chợ búa như bạn! Còn Bác Huyên khuyên ai đừng phồng mang trợn mép như bạn TỰ DIỄN ở trên thì bạn nên đi gặp riêng Bác ấy để hỏi cho ra nhẽ nhé! Đừng Làm gì để người khác Họ coi thường bạn. Đây là lần cuối cùng tôi nói với bạn. Một khi bạn đã không biết điều thì mọi sự hoà giải của bác Huyên đều vô nghĩa. Chúng ta đủ việc có ích để làm, chứ không phải khiêu khích nhau kiểu này. Xin chào bạn!

        Số lượt thích

      • Ôi bác pnh lại cứu bồ, please !

        Số lượt thích

      • TH ơi, mình bị oan quá, oan y như cái vụ “Tây đen” của TH ấy ! Đấy là vì mình nghe lời GS NBC nói là phải phản biện, mà phản biện thì là “nói điều mình nghĩ” (theo kiểu của mình, cái này là mình tự thêm vào), từ bấy đến nay mình chỉ toàn gặp tai hoạ thôi, chứ trước đó thì mình muốn nói cho lịch sự vừa lòng mọi người thì dễ ợt à ! Chứ thực ra thì mình thích đọc comments của TH lắm, nhiều thông tin mà lại hay làm synthese. Thôi chúng mình hoà bình đi nha, xin lỗi TH nha, giữa tuần vui vẻ đi nha !

        Số lượt thích

  3. Một trong những cái hay của HTN là ở phần đối thoại (phản biện). Bắt chước Gs NBC, tôi dàn dựng bài này với 3 câu hỏi sau đây: 1. động cơ của đối thoại là gì? 2. đối thoại cái gì? và 3. đối thoại thế nào?

    Thường thì trong phần đối thoại, người đọc viết theo sự hiểu biết và trải nghiệm rất riêng tư của mình. Chính vì vậy mà PISA VN 2012 là một đề tài đã gây nhiều bất đồng ý kiến. Tôi nghĩ, càng đối thoại nhiều thì ta càng dễ tìm đến sự thật hơn.

    Người Việt mình thường ít khen nhau như người Mỹ. Trước khi nói điều gì, người Mỹ hay nói very good, awesome, amazing, etc. làm cho cuộc đối thoại nghe êm tai, có khi lại còn thêm hào hứng. Người mình thì tiết kiệm lời khen, không chê là may rồi.

    Đối thoại cũng làm cho mình hiểu nhau (gần nhau) hơn, hay ít ra là đỡ phải hiểu lầm nhau. Ví dụ: Sau ngày thống nhất, nếu miền Bắc đã nói chuyện với miền Nam và khen họ những điều họ làm tốt, nếu miền Nam đã chấp nhận thực tại và khen miền Bắc điều họ làm hay, thì có lẽ, VN đã đẹp hơn, vui vẻ hơn hôm nay.

    Một ví dụ khác, bạn đưa ra cho công chúng một lọ đầy kẹo và yêu cầu mọi người đoán số kẹo trong lọ, nếu số người trả lời càng nhiều thì câu trả lời (bình quân) sẽ càng gần với số thực của kẹo bấy nhiêu. Amazing! Tôi nghe nói chắc chắn như thế (mặc dù tôi chưa thử nghiệm). Cũng thế, đối thoại càng nhiều sẽ đem ta đến gần với sự thực hơn như vậy. Đó là để trả lời cho câu hỏi 1. Còn hai câu trả lời kia thì là quyền của HTN.

    Số lượt thích

    • Ôi chỉ có bác pnh là mới hiểu tôi ! (Bữa trước bác lại còn nói gì về việc đạt được điều gì đã khó, giữ vững phong độ lại càng gian nan, làm tôi tâm đắc quá!). Dạ đúng vậy, dân VN mình rất hay chê, mà lại chê tàn chê mạt, chê tới cả liêm sỉ, tới tận nhân cách… trong khi mà chẳng bao giờ nói được một lời khen. Thế thì biện chứng các vị ấy để đâu, mà lại cứ hay ca bài biện chứng ? Đã có chê thì phải có khen, chứ người ta chỉ xấu cả hay sao ? Nghĩ thế là chính mình đã vừa sai lại vừa dốt rồi. Cho nên tôi tự đặt ra cho mình luật lệ là hễ định chê ai cái gì thì cũng phải tìm ra cái gì để khen một cái, nhiều khi vội quá không kịp khen thì cũng khen thầm trong bụng.

      Số lượt thích

    • Thế nhưng bản chất người ta đã là chợ búa rồi, thì biết làm thế nào ? Bản tính thì dễ gì mà thay đổi được ? Đâu phải ai sinh ra cũng được ở chốn lầu vàng điện ngọc ? Đời mình toàn ở với dân nghèo, hồi bé thì ở nông thôn, đói thì đào khoai mà ăn, rửa sơ sơ thôi, cho nên bụng đầy sán lải. Lớn lên một tí được vào miền Nam sống với tư bản, thì cũng ở xóm chợ Cầu Muối, nổi tiếng giang hồ cỡ nhất nhì Sài Gòn, toàn dân đá cá lăn dưa (hồi ấy trong lớp có anh bạn bán vé số, anh ấy dốt đặc, thày dạy môn toán hoàn toàn tuyệt vọng luôn, vì tất cả mọi lý thuyết toán anh ấy đều không hiểu, nhưng hễ cho bài tính nào là anh ấy ra ngay đáp số trước tất cả mọi người, vì anh ấy bán vé số mà, nên tính nhẩm nhanh lắm, mà lại không bao giờ nhầm – cái này hình như bây giờ ta gọi là toán ứng dụng, đối lại với toán lý thuyết). Sang đến tận Pháp rồi mà mình vẫn chọn sống ở nơi thủ phủ của Đảng Cộng sản, hàng ngày vào công viên ngắm tượng Bác Hồ với mấy cái cây do các ông Phú Trọng, Khả Phiêu… trồng tặng ĐCS Pháp. Hàng xóm toàn da đen, Hồi giáo với lại nghệ sĩ nghèo. Riết rồi quen mình thấy dân chợ búa cũng dễ thương lắm.

      Số lượt thích

      • Thực ra nhà tập thể cấp 4 thời đầu năm 80 còn ọp ẹp hơn mấy quán nước vỉa hè bây giờ, bạn ạ. Ngày tôi học lớp 2 và 3 ở VN, cô chủ nhiệm xếp tôi ngồi cạnh một bạn trai tên Hữu bị cụt tay nhà ở xóm kiểu như xóm Liều. Bạn Hữu mới 8 tuổi nhưng tính đã ngang tàn, học sinh lớp trên cũng phải sợ. Đến Cô giáo chủ nhiệm ở độ tuổi trung niên rồi cũng bất lực và đã có lần ngồi khóc trước cả lớp. Cô bảo tôi nhắc bạn Làm bài tập. Không hiểu tại sao bạn đấy lại hiền với tôi, chắc tại tôi không phải cán bộ lớp và thuộc diện ít nói. Tôi chỉ nói ngắn rằng bài này không khó, bạn thử làm sẽ thấy. Làm xong bài đó trở đi bạn ấy có hứng học hơn được một chút và Cô cũng khen bạn ấy thông minh. Tôi thì nhận ra một điều rằng ai muốn Làm gi đều được, cho dù có xuất thân từ xóm Liều. Thời kỳ bao cấp, ai cũng gầy. Bản thân tôi cũng trải qua thời kỳ đói ăn, suy dinh dưỡng nặng, đến mức toàn bị ốm phải nghỉ học triền miên. Cô giáo chủ nhiệm khi chia tay nói rằng nhớ mãi đôi mắt của tôi. Cũng có lẽ vì gầy quá, nên ai cũng chỉ thấy đôi mắt là nổi bật. Sau này tăng cân thì mắt càng ngày càng nhỏ đi. Còn ở Tây cũng có thời gian tôi tranh thủ làm liền 3 nơi sau giờ tan học, nghĩa là từ 18 giờ đến 6 giờ sáng, rồi tiếp tục Làm sáng từ 8 đến 16 giờ ở một chỗ khác ngày hôm sau, nên mặt mày hốc hác, rồi bạn bè cũng chỉ nhìn thấy mắt mà thôi. Có đêm 2 h mới làm xong nên bị lỡ tầu, có một mình ngồi ngoài sân ga, nhìn Tuyết rơi ngoài kia mà nhớ nhà trực khóc. Tôi Ăn uống Tiết kiệm lắm cho đến khi cậu bạn sinh viên VN cùng KTX báo tin rằng cậu ấy bị Bác sĩ chuẩn đoán là ung thư gan giai đoạn cuối. Cậu bạn của chúng tôi đã ra đi vĩnh viễn chỉ 2 tháng sau khi được về HN với bố mẹ. Từ đó chúng tôi rút kinh nghiệm mà ăn uống, học và Làm điều độ hơn. Sau tôi lại được Làm gia sư đều đều nên cũng đỡ về tài chính, lại biết nhiều thêm về việc dạy và học. Cuộc sống sinh viên tự do nhưng ai cũng phải tự lập, tự chịu trách nhiệm với bản thân. Có một hôm vừa lĩnh lương đút túi thì một cậu sinh viên Châu Phi bấm chuông khắp các tầng hỏi xin Tiền vì đói quá mà tuần sau mới có lương. Phút đầu tôi do dự vì chưa bao giờ gặp anh ta, Làm sao tin được. Nhưng cảm giác đói khát mà tôi đã từng trải khi nhịn ăn để tiết kiệm Làm tôi gật đầu rồi chạy vào lấy tờ 50. Lúc đói lúc khát ai cũng giống nhau. Con người biết thông cảm cho nhau, đặt niềm tin vào sự tốt đẹp trong nhau thì mới sống Hạnh phúc được. Còn thực ra trong mỗi con người, ai cũng có thói hư tật xấu, nhưng cái tốt vấn tiềm ẩn. Nếu bạn muốn bạn vẫn Làm được.

        Số lượt thích

  4. Kính gửi Bác Huyên, câu trả lời cho phần thứ nhất của Bác rất chí lý. Điều này ai cũng phải đồng ý, và đó cũng là mục đích của Trang HTN (mà em thấy được ở phần giới thiệu). Nếu bác khách quan trong sự quan sát thì sẽ thấy em rất ủng hộ việc phản biện, ủng hộ đối thoại để hiểu vấn đề hơn. Nhưng phản biện và đối thoại phải trên một nền tảng nhất định, đó là tinh thần và thái độ đối thoại đúng mực. Đúng mực là như thế nào thì có lẽ lần này em không phải giải thích thêm cho Bác nữa!

    Những ý kiến trái ngược được đưa ra để mọi người có cơ hội bảo vệ luận điểm của mình. Bản thân em không đợi ai đó phải biện hộ thay cho những ý kiến của mình. Em sẵn sàng trả lời thoả đáng các câu hỏi, nhưng em thấy không cần thiết phải đáp lại những giọng điệu đối thoại kiểu chợ búa. Đơn giản vì đây không phải cái chợ hay là Quốc hội Đài Loan ạ. Chính những người ăn nói kiểu này sẽ gặp phải chính những người giống họ, và có khi còn kinh hoàng hơn, thì lúc đó Họ mới trân trọng giá trị của sự đối thoại và cách cư xử đúng mực!

    Về đề tài PISA, em cũng luôn mong nhận được những ý kiến trái ngược với mình để mở rộng tầm nhìn. Ngoài ra, qua việc trao đổi ý kiến, em học hỏi được rất nhiều điều bổ ích từ những người bạn thông thái và đã tích cóp được thêm nhiều kiến thức mà trong sách vở không có.

    Qua Mỹ thì …đúng là Họ hay khen. Còn ở Đức thì khác, Bác ạ. Họ lịch sự, nhưng Họ rất thẳng thắn Bác Huyên ạ!

    Số lượt thích

    • Cám ơn HTN, TH, LH, và các bạn như NV, … với các phản biện hay (hay thật) của các bạn. Thôi, bây giờ mình attack đề tài hay phản biện thôi, chứ không tác giả. GD ở VN là đề tài rất lớn, chắc cần nhiều phản biện từ nhiều phía thì mới rõ được vấn đề. Mà, mình chỉ được nói thôi (ít nhất HTN cho mình nói), chứ đâu được làm!!

      Số lượt thích

  5. Xin lỗi tác giả Cô Phương Anh và BBT vì sự dài dòng ở phần trên kia. Chẳng qua để tránh sự hiểu lầm tiếp diễn, nên cần có sự giải thích và giãi bày từ các phía. Giờ thì không khí trao đổi sẽ thoải mái hơn.

    Trở lại đề tài PISA, như Bác Huyên đã gợi ý trong một comment, thì vấn đề hợp tác và đầu tư Kinh tế thường đứng đường sau các cuộc khảo sát.

    Ở bên Đức hay có lẽ ở các nước công nghiệp tư bản, bất kỳ các thông tin dữ liệu về con người, về thói quen, sở thích, hình thức mua bán, nhu cầu trao đổi thông tin, cách học tập, làm việc, đi lại, nghỉ ngơi, giải trí vv…đều có giá trị, đều được tính bằng TIỀN. Bởi chính các hãng công nghiệp, các tập đoàn tài chính lớn nhỏ, hay ngay cả các cơ sở SX nhỏ, họ cũng đều tìm cách cạnh tranh nhau. Mà để hơn nhau thì phải biết điểm yếu của thị trường rồi đánh mạnh vào đó. Họ thi nhau đi tìm và mua các dữ liệu thông tin, để biết được thị hiếu và nhu cầu của khách hàng mọi lứa tuổi để hoạch định ra chiến lược đầu tư và SX.

    Nhiều hãng lập ra các Quỹ tài trợ như Foundations (tiếng Đức là Stiftungen) để thu hút các tài năng trẻ từ các trường phổ thông hay ĐH, rồi tổ chức các cuộc thi tài có học bổng cao để khuyến khích Họ. Tuy nhiên trong một XH TB, không có ai đầu tư tiền triệu và tỷ Dollar để chỉ để lấy danh tiếng Làm việc thiện nguyện, mà tất cả đều có lợi ích kinh tế đứng đằng sau. Ngay cả quỹ học bổng DAAD của chính phủ Đức với các chương trình trao các suất học bổng cho SV giỏi của VN có điều kiện sang Đức học tập. Nhưng sau khi học xong, nếu được một vị trí nghiên cứu tốt lương cao thì hầu hết Họ đều ở lại Đức. Phía được lợi là nhà nước Đức chứ không phải VN. Vậy thì VN nên có chính sách giáo dục, KT và chính trị, hợp lý để làm sao thu hút các tài năng về lại VN. Không thì VN sẽ chỉ thành cái mỏ chất xám để các nước công nghiệp tư bản khai thác triệt để. Vài nghìn Tiền bồi thường của nghiên cứu sinh VN cho nhà nước không đáng là bao, rồi cũng không vào được ngân sách, chỉ phục vụ được mấy bữa trà (Liên hệ đến việc thu Tiền học thêm vô lý của trường TQT rồi giải thích là “chỉ đáng Tiền uống trà cho thầy Cô)

    PISA cũng vậy thôi, chỉ hơi khác là các nước muốn tham gia phải đóng góp Tiền vào. Nhưng kết quả học sinh VN giỏi Toán và KH tự nhiên có thực sự giúp các nhà cải cách giáo dục VN không, hay là chỉ có mục đích lấy niềm tin và sự ủng hộ của phụ huynh, học sinh và giáo viên ? Mà có lấy được niềm tin của họ cũng khó, vì thực tế ai cũng biết học sinh ta chịu khó, học từ sáng đến tối, bảo gì học nấy, nhưng vẫn chưa sáng tạo, độc lập và tự chủ. Bản thân chúng ta đều biết về lĩnh vực KH tự nhiên học sinh gốc Á đều NHẤT, không chỉ ở mỗi Châu Á, mà còn ở Châu Âu, Úc và Mỹ! Kỳ thi Hay khảo sát PISA chỉ cho các nước công nghiệp TB thấy một điều là, nếu thiếu chất xám hay các sinh viên IT trẻ thì cứ tìm đến người gốc Á, nhất là VN, mà đầu tư. Những tài năng khoa học trẻ này nếu ở VN thì họ chưa có được môi trường học tập và nghiên cứu KH phát triển, nên Họ sẵn sàng ra nước ngoài, được học bổng thì càng quý. Vậy là một cơ hội lý tưởng cho các hãng công nghiệp nước ngoài rồi. Với những chính sách vô cùng hấp dẫn, chính phủ họ ra những đạo luật khuyến khích các sinh viên nước ngoài được ở lại sau khi tốt nghiệp, được đón vợ chồng con cái sang nếu có mức lương cao. Ngoài ra, những kỹ sư tin học, những nhà bác học, Tài năng thể thao, nghệ thuật đều được phát VISA hay Greencard để có cơ hội tìm việc ở đất nước Họ. Họ tổ chức các lớp học tiếng học phí thấp, hỗ trợ tìm nhà, tìm việc cho phù hợp vv… Tất cả đều phục vụ lợi ích kinh tế sống còn của Họ!

    Vậy VN không phải chỉ thay đổi cách dạy và học trong nhà trường, mà còn phải có chính sách đối với giáo viên, sinh viên, các nhà nghiên cứu KH để Họ gắn bó với đất nước. Chính sách phải phục vụ số đông, chứ không phải số ít, vì lợi ích của từng Cá nhân và cả lợi ích của cả XH nữa.

    Số lượt thích

  6. Phần hay nhất của bài này, theo tôi, là cái kết luận, trong đó chỉ ra hai cái “thiếu” rất là chính yếu (essentiel) của GD Việt Nam : 1° thiếu những dữ liệu khách quan, đa chiều, minh bạch.. cho mọi người theo dõi, giám sát ; 2° thiếu ý kiến phân tích của các chuyên gia.
    Tôi sẽ khái quát lên hơn một chút là, đây là hai giải pháp được đề nghị để giúp nâng cao chất lượng giáo dục, nhưng nó hoàn toàn có thể được áp dụng vào việc nâng cao chất lượng xã hội nói chung. Nghĩa là khi có một vấn đề, bất cứ trong lĩnh vực nào, thì chúng ta phải tìm kiếm dữ liệu, thông tin càng nhiều càng tốt về vấn đề đó, phân tích và hỏi ý kiến của các chuyên gia.

    Số lượt thích

    • Phần mở đầu cũng rất thú vị, vì nó thu hút sự chú ý của người đọc vào thái độ của người Việt Nam đối với kết quả PISA, rõ ràng là mọi người đều rất bất ngờ, và phản ứng của một người khi bị bất ngờ bao giờ cũng rất thú vị, hihi (thường là chân thật và biểu cảm). Tiếp theo là phần thu thập những ý kiến rất đa dạng và trái chiều này, những thông tin hấp dẫn và chi tiết về việc chuẩn bị thi PISA của bộ GD, so sánh với các nước khác. Sau đó là những lập luận phân tích của tác giả (thường bao giờ cũng là phần lý thú nhất vì nó cho thấy tầm vóc của tác giả !!), những câu hỏi khác mà tác giả đặt ra vì chưa thấy lời giải (mở màn cho những ý kiến khác).

      Số lượt thích

    • Tôi cũng rất ưa thích những ý kiến cực đoan, đối lập, ở mức độ lý thuyết thôi, nhưng thường là như thế cũng đã bạo lực lắm rồi, người thần kinh yếu cũng đã khó mà chịu được. Sau đó, khi ta đã hình dung được hai cực đối lập xa nhất có thể, với một loạt những điểm trung gian mà tôi tưởng tượng như một cái quạt xếp (éventail), thì việc tìm ra giải pháp thực tiễn chỉ là vấn đề tính liều lượng (dosage) sao cho vừa phải thôi.

      Số lượt thích

    • Bạn LH viết phân tích hay thế! Formidable.
      Đây không phải là áp dụng chiến thuật khen kiểu Mỹ đâu nhé! Chúc các Bác và các bạn cuối tuần nghỉ ngơi cho thật khoẻ!

      Số lượt thích

  7. Tôi xin góp vui chút.
    Ở VN cái mà bạn LH trích là “thiếu” ấy tôi lại cho là “thừa”:
    1. Ở VN có quá nhiều dữ liệu về cùng một nội dung, các dữ liệu đều được “nghiên cứu nghiêm túc” nhưng lại không thống nhất với nhau nên không biết theo cái nào.
    2. Ở VN có quá nhiều ý kiến của các chuyên gia; mà các cụ lại dạy : ” lắm thầy thối ma” nên dân đen chúng em không biết trông cậy vào đâu.
    Bạn TH bảo ở ĐỨC mọi thứ (hầu như thế) đều quy ra TIỀN nhưng không rõ khái niệm TIỀN mà bạn và các cụ bên ĐỨC dùng là thế nào? Nếu không minh bạch cái này thì có vẻ mơ hồ giống Việt Nam vậy.

    Số lượt thích

    • Bạn Thắng à, Đức thuộc EU, Ngân hàng Châu Âu EZB phát hành đồng EURO. Còn bạn có ý gì sâu xa hơn thì cứ thắc mắc, tuần sau tôi mới lên mạng để trả lời được!

      Số lượt thích

      • bạn đáng giá bao nhiêu?

        Số lượt thích

      • Đề nghị PT đọc lại bài và đoạn trong bài phía trên tôi viết rồi so sánh với điều mà bạn trích ra (chỉ một vài từ thôi) rồi thêm thắt những điều bạn tự suy diễn. Bạn ngẫm xem nó có giống chuyện bạn kể về ngài Chốp và anh thợ săn tin “nóng” mà bạn kể lại để chỉ trich kiểu suy diễn vô căn cứ không! Nên đọc từ đầu và cũng nên đọc hết đến phần kết nhé!

        Số lượt thích

      • Còn bạn hỏi giá trị tôi bao nhiêu à! Giá trị ai bao nhiêu tiền là Bí mật Cá nhân đấy. Bạn PT có biết rằng bên Tây, người ta kị nói chuyện lương bổng, ngay cả hãng hay chủ không được phép lộ thông tin này cho người khác ngoài sở tài chính và các sở Liên quan. Chỉ khi nào người đó đồng ý thì Họ mới được phép tiết lộ. Các manager phải tiết lộ mức lương vì trong một hãng tham gia chứng khoán thì các cổ phần phải được biết các khoản chi phí cho lương manager. Các siêu sao bóng đá được trả bao nhiêu một năm cũng không phải điều ai muốn biết cũng được. Báo Chí săn tin nóng muốn đăng cũng phải được phép đồng ý của chủ nhân, không sẽ phải hầu toà vì tiết lộ thông tin Cá nhân. Thường thì giới báo chí phải trả giá cao để có được thông tin Cá nhân đó!

        Số lượt thích

    • pham thang ơi, nếu thông tin đã dồi dào và trái chiều rồi, chuyên gia đã cho ý kiến rồi, mà phạm thang vẫn không nghĩ ra điều gì thì đố pham thang biết ở đây ai là người ngốc nhất ?

      Số lượt thích

      • Tớ chắc mình không ngốc. Còn ai muốn ngốc là việc của họ. Chỉ quên là cái comment trên phải viết là “chuyên da”.
        Tôi đọc các comment ở đây có nhiều ý kiến:
        – Vì thi tốt nghiệp THPT không nghiêm túc nên phải bỏ kì thi ấy.
        – Vì không đủ bằng cớ bảo thi tốt nghiệp THPT không nghiêm túc, đủ căn cứ khẳng định kì thi ấy rất nghiêm túc, rất quan trọng nên phải tổ chức nhiều kì thi hơn nữa, kiểu mỗi lớp lại tốt nghiệp, lại cấp bằng,…
        Bạn thử chọn hộ tớ một ý kiến, hãy giải thích vì sao bạn chọn cái này mà không chọn cái kia?

        Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Nhập địa chỉ email để nhận thông báo có bài mới từ Học Thế Nào.

%d bloggers like this: