How We Learn

Sinh viên và Hội đồng trường – Phạm Thị Ly

Điều lệ trường ĐH vừa ban hành đã cải thiện thẩm quyền của hội đồng trường (HĐT) theo hướng tiến đến gần hơn với thực tiễn quốc tế. Tuy vậy, điều lệ bỏ ngỏ sự tham gia của các cựu sinh viên và sinh viên. Về nguyên tắc, HĐT nên bao gồm các bên liên quan chủ yếu của trường ĐH, vì trong quản lý có một quy luật là những người chịu tác động trực tiếp nhất của quyết định sẽ là người tham gia tích cực và hiệu quả nhất vào quá trình ra quyết định. Trường ĐH là một tổ chức có liên quan tới rất nhiều bên: nhà nước, các doanh nghiệp và thị trường lao động, các tổ chức xã hội, giảng viên, nhân viên, sinh viên… Sinh viên vừa là “khách hàng”, vừa là “sản phẩm”, vừa là thành viên quan trọng nhất của trường ĐH. Không có sinh viên thì không có trường ĐH.

Thế nhưng có rất nhiều chính sách và quyết định được đưa ra ảnh hưởng trực tiếp tới sinh viên, mà những người có thẩm quyền và trách nhiệm dường như chưa nghĩ đến việc tìm hiểu quan điểm của họ. Một quyết định càng dựa trên nhiều thông tin xác thực từ nhiều phía chừng nào thì càng có khả năng tránh được sai lầm chừng đó.

Một số nước như Úc, Colombia, Philippines có quy định trong điều lệ hoặc quy chế tổ chức hoạt động của trường về những ai phải có trong thành phần của HĐT nhằm đảm bảo sự đa dạng. Ở Tanzania, HĐT phải có mặt của sinh viên, cựu sinh viên và nữ giới. University of Cape Town quy định thành phần HĐT có mặt của nhà tài trợ. Chile, Malaysia, Tây Ban Nha quy định có đại diện của cộng đồng ở địa phương. Hiện nay, nhiều trường muốn có cả học giả/nhà quản lý quốc tế trong thành phần HĐT nhằm giúp nhà trường bắt kịp những kinh nghiệm quốc tế trong giáo dục ĐH (như trường hợp University of Botswana, University of Nairobi (Kenya), University of Tokyo và các trường công của Thái Lan).

Ở Hoa Kỳ, sự có mặt của sinh viên trong HĐT chẳng những là một thực tế phổ biến, thậm chí họ còn là thành viên đương nhiên của HĐT, do hội đồng giảng viên bầu chọn. Có trường cựu sinh viên chiếm một nửa tổng số thành viên HĐT (1). Sở dĩ như vậy vì họ quan niệm sinh viên là thành phần quan trọng nhất của trường ĐH, là đối tượng chịu tác động trực tiếp nhất bởi các quyết định của nhà trường và HĐT cần lắng nghe quan điểm của họ. Cựu sinh viên nên có mặt trong HĐT vì họ chính là cầu nối giữa nhà trường và xã hội, là người mang lại sinh khí mới, sức sống, sự hỗ trợ và cả nguồn lực để xây dựng nhà trường.

Nhiều trường ĐH đã nhận ra rất rõ điều này và do vậy có hẳn một mục trên trang web giới thiệu những gương mặt cựu sinh viên có ảnh hưởng của họ, như một phần quan trọng tạo nên danh tiếng và chất lượng của trường.

Có ý kiến nghi ngờ tầm quan trọng về sự hiện diện của sinh viên trong HĐT, một phần vì cho rằng sinh viên chưa đủ trưởng thành để tham gia cơ chế ra quyết định của nhà trường. Có một quan niệm sai lầm cho rằng sinh viên có mặt trong HĐT để bảo vệ quyền lợi của sinh viên, cũng như giảng viên cần có mặt trong HĐT để lên tiếng bảo vệ quyền lợi của giới giảng viên.

Thật ra, sự đa dạng thành phần của HĐT không phải để bảo vệ những lợi ích khác nhau hay đối lập nhau của các bên, mà là để nhìn lợi ích của nhà trường như một tổng thể từ quan điểm của các bên khác nhau. Nhờ sự đa dạng về góc nhìn, HĐT có thể đạt đến những quyết định tốt nhất cho nhà trường. Có người cho rằng những cơ chế góp ý đang có trong trường đã quá đủ để phản ánh tiếng nói của sinh viên nếu lãnh đạo nhà trường thật sự muốn lắng nghe. Nhưng thật ra gửi thư góp ý và tham gia HĐT là hai việc rất khác nhau. Vấn đề là nhà trường đối xử với sinh viên như thế nào thì họ sẽ có một chiến lược đáp ứng như thế.

Nếu nhà trường cho phép sinh viên góp ý nhưng không thật sự lắng nghe họ, không có giải pháp cho những vấn đề được phản hồi thì họ sẽ không góp ý nữa mà tự tìm cách giải quyết, và không phải lúc nào cách giải quyết tự phát đó cũng tốt cho cá nhân họ và cho bầu không khí chung của trường. Trong khi đó, tham gia HĐT là trao cho họ thẩm quyền và trách nhiệm chia sẻ sự thành bại của nhà trường như một tổng thể, đòi hỏi họ phải suy nghĩ những vấn đề của nhà trường với một tầm nhìn thích đáng từ quan điểm của sinh viên. Hiển nhiên việc đó đòi hỏi ở họ những phẩm chất không phải ai cũng có sẵn, nhưng đó là một cơ hội quý giá để trưởng thành, và họ sẽ chia sẻ những trải nghiệm đó với các bạn đồng học, thúc đẩy các bạn khác đóng góp công sức để tạo nên một môi trường ĐH có ý nghĩa.

Phạm Thị Ly

(Bài đăng Tuổi trẻ Cuối Tuần số ra ngày 10.1.2015) 

 

Advertisements

Tagged as:

2 phản hồi »

  1. Quan sát cho thấy sinh vien lẽ ra phải mạnh mẽ, có chính kiến, dám dấn thân, có trách nhiệm, kịp trưởng thành. VÍ dụ, các nước hoặc sinh vien chế độ cũ dám đi biểu tình hoặc nói len tiếng nói của lương tri. Biểu tình chưa hẳn là hay nhưng ví dụ đó nói lên vai trò tiên phong và độc lập của lớp người tham gia vào lực lượng lao động có thể và cần phải dẫn dắt xã hội nhờ tri thức 4-6 năm học được. Nhưng sinh viên chúng ta rất yếu, cả về thể lực, trí lực, chí lực, tâm lực. Nhìn “biểu tượng” cặp kính cận mà nhiều sinh viên đeo từ lúc học PT mà ta thấy lo cho họ và cho đất nước, số đông sinh viên chỉ làm sao đối phó cho có tấm bằng và giành được việc làm nho nhỏ.
    Số có chút tài chính do cha mẹ cấp thì hộc tốc “tự phí” nộp tiền cho Tây, số xuất chúng có học bổng thì mất hút để Tây nó câu mất.
    Xã hội không để cho sinh vien lớn len, nói tiếng nói của mình thì đã coi họ cũng như con chim nhốt trong lồng lại bị cắt lưỡi hót không được thì sống cũng bằng thừa. Mong các bạn sinh viên và các bậc phụ huynh đáng kính rộng lòng soi xét!

    Số lượt thích

  2. Đây là ý kiến rất hay: Sinh viên vừa là khách hàng vừa là sản phẩm vừa là thành viên đương nhiên của trường ĐH. Giảng viên cộng tác song phương với sinh viên, cựu sinh viên, (đương nhiên có nữ giới và những người đang hoạt động trên thương trường hoặc chính trường) để xây dựng một xã hội đa diện, làm cho cuộc sống thêm hứng thú, giải quyết những vấn đề đang tắc nghẽn, vấn đề quốc gia, vấn đề quốc tế, văn hóa, vv.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Nhập địa chỉ email để nhận thông báo có bài mới từ Học Thế Nào.

%d bloggers like this: