How We Learn

Cải cách giáo dục ĐH: Khả thi nếu quyết tâm – Vũ Hà Văn, Quý Hiên

Thanh Niên: Khuyến nghị cải cách giáo dục ĐH mà nhóm VED gửi tới các lãnh đạo cấp cao là chủ đề được bàn tán sôi nổi trên các diễn đàn thời gian qua.

Nhân dịp về VN công tác, GS Vũ Hà Văn (ĐH Yale, Mỹ – ảnh), thành viên của nhóm VED đã chia sẻ thêm với Thanh Niên về quan điểm của nhóm xung quanh một số nội dung bản khuyến nghị.

GS Vũ Hà Văn nói: Trong số 5 nhóm vấn đề mà nhóm đưa ra, chúng tôi nghĩ rằng trước mắt các vấn đề dân chủ nội bộ, nghiên cứu khoa học và giảng dạy, kiểm định chất lượng là có tính khả thi cao.

Như khuyến nghị VED đã mô tả, hiện nay, các định chế dân chủ nội bộ trong các trường ĐH VN còn thiếu hoặc nếu có thì khá sơ sài, trong nghiên cứu khoa học và giảng dạy thì sự ưu tiên dành cho số lượng thay vì chất lượng, kiểm định chất lượng tuy đã bắt đầu làm nhưng còn ở mức độ sơ khai nên chưa đạt được độ tin cậy khả dĩ. Tuy nhiên, nếu các trường ĐH – đặc biệt là những trường lớn, quyết tâm cải thiện tình hình thì những giải pháp mà chúng tôi đề xuất nằm trong phạm vi xử lý của mỗi trường.

Ví dụ, tự mỗi trường có thể đưa ra định chế để giải quyết qua đối thoại minh bạch những xung đột nội bộ (như hiện nay, có trường hợp phải mượn đến báo chí và công luận, cho dù đó là cách dễ nhất làm giảm uy tín của trường). Trong các ĐH tại Mỹ, mỗi giảng viên có nghĩa vụ phục vụ cho sự phát triển của khoa và trường. Hình thức thông dụng nhất giúp họ thể hiện điều này là thông qua các ủy ban, như ủy ban tuyển dụng hay ủy ban làm chương trình giảng dạy. Nếu các ủy ban này được hoạt động đúng trách nhiệm của họ, những việc gây dư luận như sự không rõ ràng về bằng cấp không thể xảy ra được. Việc thành lập những tổ chức và ủy ban như vậy, và trao trách nhiệm và quyền hạn cho họ, hoàn toàn khả thi nếu có sự ủng hộ của giảng viên toàn trường.

Các nhóm chủ đề còn lại (tự chủ quản lý, tài chính, tự do học thuật) sẽ là những vấn đề mà ĐH VN phải đeo đuổi lâu dài?

Đây là những vấn đề cần được giải quyết ở tầm vĩ mô, cần có sự phối hợp giữa nhà nước, các trường ĐH và toàn xã hội, vì vậy sẽ đòi hỏi nhiều thời gian hơn.

Ví dụ, để giải quyết vấn đề tự chủ tài chính, cần có sự tham gia mạnh mẽ của cả nhà nước và xã hội, với một cái nhìn toàn diện về kế hoạch sử dụng nguồn tài chính của các trường. Chẳng hạn như vấn đề tăng mức học phí gây tranh cãi trong thời gian gần đây cần được nhìn nhận trong cả bức tranh lớn về giáo dục. Nếu nhìn một cách đơn lẻ, hiển nhiên việc tăng học phí chỉ mang lại thêm gánh nặng cho các sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Theo kiến nghị của chúng tôi, tăng học phí chỉ là một trong số nhiều phương án mang lại sự ổn định tài chính cho các trường. Với khả năng tài chính như hiện nay, phần lớn các trường không thể hỗ trợ được sinh viên nghèo.

Hơn nữa, khả năng tài chính thấp dẫn đến chất lượng giảng dạy ngày càng đi xuống. Đây là một thiệt thòi lớn nhất cho tất cả sinh viên, đặc biệt những người có hoàn cảnh khó khăn mà việc theo học của họ đòi hỏi một sự hy sinh và nghị lực hết sức lớn của bản thân và toàn gia đình. Một trường ĐH đầu tàu cần có khả năng tài chính tốt để không ngừng nâng cao chất lượng giảng dạy và có điều kiện giúp đỡ, cấp học bổng cho sinh viên có năng lực nhưng hoàn cảnh khó khăn.

Nhóm đưa ra đề xuất đưa ĐH về các địa phương quản lý (thông qua các hội đồng ủy thác). Liệu rồi có trường hợp do sự thiếu hiểu biết, thiếu tầm nhìn của lãnh đạo địa phương sẽ “giết chết” ĐH?

Chúng tôi nghĩ tới mô hình của các ĐH tiểu bang bên Mỹ (như hệ ĐH California). Chính quyền địa phương hỗ trợ trường ĐH về đất đai, tài chính. Họ sẽ có đại diện ở hội đồng trường, nhưng không can thiệp sâu vào hệ thống điều hành. Bù lại, trường có chính sách ưu tiên cho học sinh địa phương, như giảm học phí. Trường tốt thì con em trong địa phương sẽ là những người hưởng lợi trực tiếp. Về lâu dài, khi mối quan hệ giữa nghiên cứu và công nghệ trở nên khăng khít hơn, thì các trường ĐH lớn còn trở thành địa chỉ đầu tư cả các công ty hàng đầu. Chúng tôi hy vọng điều này sẽ thúc đẩy các địa phương có kế hoạch đúng đắn để hỗ trợ các trường ĐH của mình.

Nhóm VED là sáng kiến của ai, và tại sao chủ đề đầu tiên các anh chọn lại là đổi mới giáo dục ĐH?

Nhóm VED được hình thành cách đây hơn 2 năm với sáng kiến của các anh Ngô Bảo Châu và Nguyễn Phương Văn. Giáo dục nói chung là chủ đề tâm huyết của chúng tôi, đặc biệt là giáo dục ĐH, vì nó là đầu tàu cho cả nền giáo dục và cũng là điểm tựa của phát triển công nghệ. Ngoài ra, phần đông anh em trong nhóm là giảng viên ĐH, nên đây cũng là chủ đề rất gần gũi.

Quý Hiên (thực hiện)

Nguồn: http://www.thanhnien.com.vn/giao-duc/cai-cach-giao-duc-dh-kha-thi-neu-quyet-tam-578471.html

Advertisements

Tagged as: ,

Categorised in: Giáo dục đại học, VED

5 phản hồi »

  1. Chúng ta làm cải cách giáo dục trong vòng 10 năm nay nhưng thực sự mình không thấy có chuyển biến gì cả. Tôi nghĩ rằng cải cách giáo dục của ta đang đi lạc lối, Cái cần cải cách sâu rộng và mạnh mẽ nhất là giáo dục đại học thì không thấy họ làm gì cả. Tôi thật sự thất vọng.
    Họ chủ yếu cải cách chuyện thi cư (Cải cách thi cử ta được cái gì). Nhìn các em thi kỳ thi quốc gia năm nay mà tôi thấy thương cho các em và các bậc phụ huynh quá. Các em đang là các mẫu thí nghiệm của họ, thật tội nghiệp.

    Số lượt thích

  2. Thưa các GS, không thể làm một giải pháp tổng thể kiểu bài bản như thế được đâu. Bài toán xã hội, đặt ra mục tiêu , giải pháp sau khi mổ xẻ thực trạng, nguyên nhân. Không phải các GS không biết căn nguyên, nhưng vẫn phải né tránh khi nói ra, vì các GS muốn tử tế, thực tế, từ từ?
    Chữa bệnh phải từ gốc, hoặc điều trị bao vây, nhưng BS không cho biết thực bệnh, dù cho thuốc đúng, con bệnh lại chưa sợ chết nên chưa chịu dùng thuốc đó, dù cò ngoắc ngoải. Lại nói khả thi nếu quyết tâm. Làm gì có quyết tâm? Bài toán lớn, chưa biết có quyết tâm hay không, đặt ra ai giải?
    Tôi nghĩ có mấy bài toán nhỏ.
    1) từng nhà: đầu tư một khoản, mua sách từ các nước phát triển, cho con tự học. Nếu nhà nước mua sách, có “li-xăng” thật đa dạng, bán rẻ, rất đa dạng; khuyến khích học giả soạn sách từ trong nước, đầu tư cho họ… Tạm gọi ” cách mạng sách” nhằm đa dạng, tự do học thuật, tự do xuất bản. Đại học hiện hành khá rẻ, bổ sung thêm kiến thức tự học bắt buộc và tự chọn từ “cách mạng sách” cũng là đáp ứng nhu cầu người học.
    2) học phải hành. Đừng quá chạy theo ĐH. Nhưng trước, trong và sau khi học và/hoặc tốt nghiệp ĐH thì con em phải được thực hành. Từng trường, các trường, toàn xh phải có văn hoá chia sẻ, tương trợ. Đừng để những thiết bị, trung tâm thí nghiệm đắt tiền, “chạy” đầu tư bằng được, hưởng % xong…rồi đắp chiếu, làm cảnh.
    3) đặt hàng: con em vừa học vừa làm là tốt, đừng chạy theo ” hàn lâm” vì còn lạc hậu, lấy gì hàn lâm. Cơ sở công, tư nào đặt hàng sinh viên, trường, viện, giáo viên, nhà nghiên cứu, nội địa hoá, thay thế hàng ngoại…đều được hỗ trỡ lãi suất, thuế, các quỹ. Khuyến khích đầu tư mạo hiểm hướng vào ” vừa học vừa làm”.
    4) thông thái về chính sách giá rẻ cho các trường ĐH. “Bẻ khoá” các “knowhow” để học, bắt bớ, tiêu diệt là ngu xuẩn. Có phải “thương mại’ đâu mà hạn chế bằng ” bản quyền” theo một thứ luật mơ hồ? Mua lại đồ cũ để xài, nhập khẩu cho rẻ, hiến tặng bằng đồ cũ, thiết bị, hiện vật càng dễ chống tham nhũng, kiếm chác %, cần được tạo đk, ưu đãi, miễn thuế. Cấm đoán là “tự sát”.
    5) mở mang trao đổi 2 chiều. GS, chuyên gia, diễn thuyết nước ngoài vào VN và ngược lại là “mua” tri thức giá rẻ mà giáo viên, sinh viên nhanh lên năng lực, tại sao không?
    6) khi nào có khoảng hàng ngàn hàng vạn nhóm như các GS ( VED ) thay thế cho các “bố già” tôi tin GD ĐH sẽ được cải cách. Hơi lâu nhưng khả thi. Cũng có thể nhanh vì còn hiệu ứng “domino”

    Số lượt thích

    • Tôi thích những bài toán nhỏ của Theorysuong. Hihihi! Có những bài toán lớn, nhưng cũng cần những bài toán nhỏ, vì chúng khả thi hơn, có khi vui hơn.

      Số lượt thích

  3. Xin hỏi làm sao để gửi bài đăng trên trang này nhỉ? Cám ơn các bạn!

    Số lượt thích

  4. Bạn Kiều văn Tuấn nên nhìn rộng bức tranh đổi mới GD tư 1987 -2015 thì sẽ thấy sáng sủa hơn, tất nhiên 10 năm gần đây họ ít nói GDdH như GS NBChau “chẳng thấy ai nói đến GDdH” là vì bộ GD đang chuẩn bị cho trận đánh lớn, kể cả dậm chân đấm vào ngực mình vì chẳng chịu nghe ai cả! Riêng tôi thì cho rằng vừa qua GDdH VN nam trong tâm bão nên nó có vẻ im lặng, khi gió đổi chiều thì nó giật cấp lớn đấy các bạn ah! Mong sao sau cơn bão, trời quang mây tạnh, dan lành đuọc hưởng phúc! Tôi,tin kiến nghị của VED và các ý kiến trao đổi là đang góp gió thành bão đó! Xin luu y là ko noi chuyen chinh tri, để tranh hiểu nhầm!

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Nhập địa chỉ email để nhận thông báo có bài mới từ Học Thế Nào.

%d bloggers like this: