How We Learn

Một số ý kiến về thi trắc nghiệm – Hà Huy Khoái, Trần Nam Dũng, Vũ Hà Văn

Gần đây dư luận tập trung nhiều vào việc bộ giáo dục tổ chức thi trắc nghiêm môn toán vào năm học tới.

Có khá nhiều ý kiến phản biện quyết định này. Có hai ý chính thường được nhắc tới. Thứ nhất, kỳ thi tổ chức ngay năm tới là quá cập rập. Thứ hai, bản thân thi trắc nghiệm không phải là một cách thi tốt.

Chúng tôi muốn nêu một vài ý kiến về vấn đề thứ hai. Theo chúng tôi, nếu được chuẩn bị tốt (xin nhấn mạnh chữ “nếu”) thì thi trắc nghiệm có khá nhiều ưu điểm. Một số ưu điểm chính như sau:

(1) Đây là hình thức thích hợp khi số người đạt chuẩn chiếm một tỷ lệ khá lớn trong tổng số thí sinh. Kỳ thi tốt nghiệp là một kỳ thi như vây. Mục tiêu của nó không phải để tìm ra những học sinh có năng khiếu nhất về toán; đã có nhiều cuộc thi khác cho mục tiêu này.

(2) Ưu thế của thi trắc nghiệm là nó kiểm tra được kỹ năng suy đoán, ước lượng, và quyết định nhanh của thí sinh. Những kỹ năng này là những kỹ năng cơ bản mà mỗi người cần có khi “vào đời”, có thể quan trọng hơn là kỹ năng giải được một bài toán đầy đủ từ A đến Z.

(3) Không nên lo ngại “học vẹt, học thuộc”, vì nếu thí sinh “học thuộc” mà làm được đủ dạng bài tập thì hoàn toàn xứng đáng đạt chuẩn. Ngoài ra, đối với môn Toán, nếu không hiểu bản chất, thì khó lòng học thuộc được hết kiến thức, bởi một bài toán cơ bản (như giải hệ phương trình bậc nhất) có thể được thể hiện ở dưới rất nhiều dạng. Một số ý kiến sợ rằng học sinh đoán mò, nhưng đoán chỉ trúng với tỷ lệ 1/4, tức là sẽ dưới điểm chuẩn rất nhiều.

(4) Viêc chấm thi hết sức nhanh và nhẹ nhàng. Tránh được yếu tố chủ quan, thiếu công bằng . Ưu điểm này vượt trội so với chấm thi tự luận.

Vấn đề vướng mắc chính có lẽ là khâu ra đề. Nếu ra đề không tốt (như một số “đề mẫu” hiện thấy trên mạng) thì thí sinh có thể dùng máy tính cầm tay casio làm thay. Ở Mỹ, nơi mà thi trắc nghiệm được dùng phổ biến, ra đề là cả một ngành công nghiệp. Có các công ty chuyên sản xuất đề cho các cuộc thi lớn như SAT hay TOEFL.

Ngay cả một số kỳ thi học sinh giỏi cũng dùng thi trắc nghiệm (mặc dầu điều này hãn hữu hơn). Ví dụ là thi AMC cho học sinh các năm dưới. Một ví dụ khác là cuộc tuyển chọn ứng viên làm tiến sĩ tại Mỹ của chương trình VEF (năm đầu tiên). Một trong những tác giả bài viết này (HHK) được mời tham gia việc tuyển chọn ứng viên cho học bổng của Quỹ Giáo dục Việt Nam (VEF) năm đầu tiên, và được phía Mỹ cho xem các đề trắc nghiệm họ sẽ dùng, với đề nghị thêm 20 câu cho thích hợp với chương trình VN. Có thể thấy đề của họ rất hay, phải nắm vững kiến thức mới làm được, không phải là chỉ cần học thuộc. Sau khi đã bổ sung thêm 20 câu trên tinh thần tương tự và phù hợp với chương trình đã học của sinh viên VN, kết quả là, những thí sinh đạt điểm trắc nghiệm cao nhất cũng chính là những thí sinh được đánh giá cao nhất khi phỏng vấn.

Việt Nam cần xây dựng một ngân hàng đề đủ tốt, được trải qua kiểm định nghiêm khắc về chất lượng. Việc này có lẽ cần thời gian và nhiều công sức, vì thế có thể nên cân nhắc việc thi ngay trắc nghiệm môn Toán. Học sinh cũng cần làm quen với cách thi này trong trường phổ thông, qua các kiểm tra đinh kỳ. Khi cả học sinh, giáo viên và phụ huynh đã hiểu rõ cuộc thi và có chuẩn bị tốt về kỹ thuật và tâm lý, kỳ thi sẽ dễ đạt được mục đích đặt ra hơn.

Hà Huy Khoái, Trần Nam Dũng, Vũ Hà Văn

Nguồn: http://thanhnien.vn/giao-duc/thi-trac-nghiem-neu-chuan-bi-tot-744151.html

 

Nguyễn Hoàng:

Thấy nhiều người còn băn khoăn về việc thi toán bằng trắc nghiệm, kể cả những “đại gia toán” nên mình viết tiếp status này để cùng nhau bàn loạn 🙂

Ở Việt Nam, thi Tú tài bằng trắc nghiệm (TN) tất cả các môn (Toán, Lý Hóa, Triết, Công dân, Sử Địa, Tiếng Anh, Tiếng Pháp, Vạn vật) đã tổ chức được một lần (Tú tài IBM năm 1974 ở miền nam) và mình là người đã học và thi năm đó. Hiện nay, báo chí, mạng xã hội tranh luận khá sôi nổi việc Bộ GD & ĐT cho thi TN môn toán tvào năm đến. Trong bài viết này, mình chia sẻ một vài kinh nghiệm trong vai trò người học và thi năm 1974 cùng một vài nhận định khác.

Các kỳ thi Tú tài trước năm 1974, Bộ GD đã cho thi một số môn khác bằng trắc nghiệm (Sử địa, Ngoại ngữ, etc) để đánh động dần trong xã hội. Lúc ấy, chương trình và cách dạy học ở trường không mấy thay đổi, thỉnh thoảng giáo viên cho làm bài kiểm tra TN để học sinh (HS) quen dần với cách làm bài thi. Tuy vây, sách tham khảo luyện thi TN khá phong phú, có những tài liệu được viết và in ấn công phu.

Về môn toán, HS khi ôn luyện đã gặp nhiều câu hỏi kiểm tra lý thuyết, kiểm tra lý luận rất hay. Lý luận không vững là mắc bẫy ngay, nhất là khi xoáy vào các trường hợp đặc biệt, trường hợp riêng. HS nào lơ mơ lý thuyết thì thấy phương án nào cũng đúng, không biết chọn cái gì. Thêm nữa, nếu gia công các phương án trả lời, sẽ đo lường tốt trình độ HS, chẳng hạn trong một câu hỏi, nếu HS quên điều kiện (*) thì sẽ chọn A, nhớ nhầm công thức ($) sẽ chọn C, nắm tốt kiến thức mới chọn đúng là B. Nếu thi vấn đáp, thi tự luận thì giám khảo có thể châm chước với những thiếu sót nhỏ, nhưng trắc nghiệm thì sai thẳng thừng. Do vậy, HS phải cẩn thận, chú ý từng chi tiết trong các định nghĩa, định lý, công thức và phải phán đoán nhanh, … Nếu đề thi làm tốt thì hoàn toàn có thể kiểm tra cách lập luận logic, cách trình bày lời giải, etc. chứ không phải như mọi người e ngại.

Như thế, thi TN thì việc quan trọng nhất là ra đề thi rồi tổ chức thi (còn chấm thi thì quá OK rồi). Phải có phần kiểm tra lý thuyết, lý luận, phần tính toán. Nếu TS dùng máy tính để tính toán nhanh thì cũng chẳng sao, điều này giúp cho TS sử dụng tốt máy tính (do vậy cần chú ý tỉ lệ câu lý thuyết/câu tính toán thích hợp), HS phải hiểu được nội dung câu hỏi mới tính toán được.

Thông thường, làm đề TN theo quy trình sau: Nghiên cứu kiến thức, kỹ năng, yêu cầu của môn học sau đó định tỉ lệ phù hợp. Soạn đề thi xong thì cho HS thi thử rồi thống kê kết quả (dùng các phần mềm xử lý thống kê), từ đó đánh giá độ tin cậy của đề thi. Sau khi chỉnh sửa, có thể cho HS thi lại lần nữa để hạn chế những câu hỏi kém chất lượng.

Một yếu tổ khiến người ta nghi ngờ kết quả TN đó là HS có thể đoán mò hoặc đánh bừa một phương án. Để hạn chế, có thể tăng 5 phương án: A, B, C, D, E. (Tú tài IBM năm 1974 dùng 5 phương án). Ngoài ra, quy trình chấm điểm thực hiện theo phương pháp thống kê/lượng giá chuyển từ raw scores sang convert scores (như thi TOEFL), quy định chẳng hạn điểm từ 0-2 điểm thì tương đương điểm 0, trừ điểm các câu sai, … cũng phần nào hạn chế được việc HS chằm chày may rủi,…

Hình thức thi nào cũng có ưu và khuyết. Mấy năm nay môn toán dùng thang điểm 10/10 nhưng thật ra là thang 40/40 (chấm điểm phân đến 0,25). Thông thường, HS làm đáp số đúng, lý luận có thiếu chính xác, người chấm vẫn cho điểm tối đa. Đôi khi một số yếu tố chứng minh trong bài hình học, HS nói (mà không lập luân chi tiết) giám khảo cũng đồng thuận, không bắt bẻ,… Chưa kể việc ra đề thi câu số 10 là đánh đố HS, câu này cũng như câu dễ (số 1) không có giá trị về mặt đánh giá vì không phân loại được HS. Ai may mắn hoặc trúng tủ mới làm trọn vẹn câu 10.

Không rõ mấy năm qua Bộ đã chuẩn bị ngân hàng đề thi môn toán như thế nào? Bộ nên giới thiệu vài đề thi mẫu để giáo viên và HS yên tâm (nếu đã chuẩn bị tốt rồi). Nếu chưa thì phải hết sức tích cực xây dựng ngân hàng đề nếu muốn thi TN toán vào năm 2017.

Advertisements

Tagged as: , , ,

Categorised in: Thi tốt nghiệp, Tiếng nói giáo viên

2 phản hồi »

  1. ĐHQG Hà Nội ra đề thi Đánh giá năng lực mà có ai kiểm định đâu. Nên Đề thi Trắc nghiệm của BGD cũng làm gì có kiểm định khoa học.

    Like

  2. Nếu môntoán chỉ thi trắcnghiệm thì có thể đạt tính phổThông, rộng(nhưngkhósâu), nhanhgọn… nhưng khó đạt nhữngđặcđiểm mạnh thâmsâu vốncó của cáchthi tựluận. NhữngtrườngĐạihọc, Họcviện… muốn chọn “nhântài thậtsự” của ngànhtoán,… chắcfải có một fươngcách bổsung nhiềucáchkhácnữa ( saukhi sơTuyển ) để bùđắp nhữngnhượcđiểm của cáchthi trắcnghiệm.

    Like

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Nhập địa chỉ email để nhận thông báo có bài mới từ Học Thế Nào.

%d bloggers like this: