How We Learn

Sách giáo khoa, ngân sách và Wikipedia – Ngô Bảo Châu

Thông báo gần đây của Bộ giáo dục và đào tạo về “khái toán” để đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông đã gây phản ứng gay gắt trong dư luận. Nếu bình tĩnh suy xét, bạn sẽ thấy chuyện này có gì đó lạ lùng. Tại sao trong khi người dân sẵn sàng bỏ tiền túi của mình cho việc học hành của con cái, mà sử dụng tiền của ngân sách vào chính mục đích đó lại gây ra phản ứng dữ dội từ phía người dân?

 

Dễ thấy phản ứng của người dân này thể hiện sự mất lòng tin của họ vào việc ngân sách được sử dụng thích đáng trong giáo dục. Họ đã đọc trên báo về những nhà vệ sinh ở môt trường nào đó xây hết hơn nửa tỉ đồng, trong khi cái nhà vệ sinh mà con họ đi hàng ngày thì vẫn bẩn. Họ cũng tận mắt nhìn thấy dụng cụ học tập được mua sắm hàng loạt mà không thể sử dụng được, những cây đàn guitar lạc điệu được sở giáo dục cung cấp vứt lăn lóc trong góc phòng bụi bặm, không ngân lên được giai điệu nào khác ngoài sự im lặng như minh chứng cho lãng phí trong chi tiêu công.

Tuy nhiên đó có lẽ vẫn chưa phải lý do chính. Lãng phí trong việc sử dụng ngân sách nhà nước không phải là việc chỉ xảy ra bên ngành giáo dục. Tiền làm sách giáo khoa, dù nó là 34 ngàn tỉ, một ngàn tỉ hay cuối cùng chỉ là 100 tỉ, cũng chẳng bõ bèn gì so với tiền làm đường, xây cầu, mua tầu ngầm. Ai dám nói rằng việc học của trẻ con không quan trọng bằng làm đường, xây cầu, mua tầu ngầm?

Theo tôi, cái gây ra sự bất bình không phải là bản thân số tiền, mà là cảm giác bất công. Tại sao phải dùng ngân sách để làm ra những quyển sách mà người dân vẫn phải mua, thậm chí bắt buộc phải mua mỗi năm với số lượng lớn.

Vốn là một người làm toán, người làm toán thích những suy nghĩ đơn giản và ngây thơ, tôi thấy có một phương án đơn giản, ngây thơ để giải quyết sự bất công nói trên: đó là công bố hoàn toàn nội dung sách giáo khoa lên mạng. Trên nguyên tắc, người dân phải được sử dụng miễn phí những sản phẩm làm ra từ ngân sách nhà nước, bởi vì xét cho cùng họ đã trả tiền cho những sản phầm này rồi.

Công bố sách giáo khoa lên mạng, dưới các hình thức phù hợp và đa dạng, có thể còn là lời giải cho một bài toán khó khác.  Đó là tính ổn định của chương trình và sách giáo khoa. Tuy so sánh có thể hơi khập khiễng, vì sách giáo khoa và bách khoa toàn thư không hoàn toàn có cùng bản chất, tôi vẫn muốn nghĩ về mô hình wikipedia cho sách giáo khoa. Tôi còn nhớ, cách đây mười năm, ai cũng cười khảy về kiến thức trên wikipedia. Ai cũng bày tỏ sự ngưỡng mộ vô bờ bến với bách khoa toàn thư Britanica còn wikipedia được xem như một phản ví dụ. Nay thì không còn ai cười khảy được nữa. Tôi nghĩ  wikipedia chính là thư viện Alexandria đầu thai.

Sách giáo khoa không chỉ viết một lần rồi đợi mười năm sau lại viết mới từ đầu. Cần dự trù một khoản không nhỏ trong “khái toán”cho việc “bảo trì”chương trình và sách giáo khoa. Tôi tưởng tượng bên cạnh trang sách giáo khoa công bố trên mạng, sẽ có một chỗ để người sử dụng đóng góp và nhận xét. Cơ quan bảo trì sẽ chịu trách nhiệm quản trị cho diễn đàn, tổng kết nhật xét, cả những lỗi phải sửa và những chỗ có thể cải thiện, để ban biên soạn có thể điều chỉnh sách giáo khoa theo định kỳ. Chỉ đến khi thấy rõ những bất hợp lý cơ bản về cấu trúc thì mới cần xây dựng lại chương trình và sách giáo khoa.

Tôi tin rằng một diễn đàn nhỏ của giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh về từng bài giảng trong sách giáo khoa sẽ  rất có ích cho công tác giảng dạy. Diễn đàn có thể lưu lại những bài giảng mẫu, những tư liệu bổ trợ như âm thanh, hình ảnh và phim có liên quan đến nội dung bài giảng. Những tư liệu bổ trợ là những tài nguyên có sẵn; chúng ta cần tìm ra và sắp xếp chúng để giáo viên có thể sử dụng một cách thuận tiện. Nếu điều kiện vật chất không cho phép thực hiện một thí nghiệm vật lý hay hoá học, giáo viên có thể chiếu đoạn phim về thí nghiệm đó cho học sinh xem.

Vấn đề tôi muốn nêu ra ở đây thực ra còn rộng hơn. Nhiều người nói rằng để xây dựng chương trình và sách giáo khoa, chúng ta cần có một tổng công trình sư. Đúng là đểxây dựng một cái gì đó thật lớn, vai trò của tổng công trình sư vô cùng quan trọng. Nhưng tổng công trình sư không phải là đấng cứu thế và bây giờ là thế kỷ hai mươi mốt rồi, rất khó tìm thấy đấng cứu thế. Cái mà chúng ta cần là một tư duy hiện đại trong việc tổ chức công việc để cho tất cả những người có liên quan có khả năng và có nghĩa vụ cùng tham gia xây dựng, tham gia một cách tự nguyện và có trách nhiệm, được thưởng và bị phạt một cách công bằng trên cơ sở chất lượng công việc của mình, và cùng hướng tới một mục đích hiển nhiên: đó là một chương trình học và sách giáo khoa tốt cho trẻ em.

Ngô Bảo Châu

http://tuoitre.vn/Tuoi-tre-cuoi-tuan/606302/sach-giao-khoa-ngan-sach-va-wikipedia.html

Advertisements

Tagged as:

Categorised in: Chương trình khung, Hướng cải cách

28 phản hồi »

  1. Ý tưởng khả thi và rất tuyệt vời. Em cũng đã từng theo dõi wikipedia từ những ngày đầu. Sau đó mỗi khi ai đó dẫn chứng thông tin từ wikipedia, em thường nói là thông tin không đáng tin cậy. Nhưng giờ đây em nghĩ thông tin trên wikipedia thật khổng lồ, không ngừng phát triển và rất đáng để tham khảo. Với giá trị như vậy nhưng em nghĩ chi phí để duy trì nó không nhiều và rất hiệu quả vì đó là sự đóng góp và phục vụ của nhiều người. Nếu Bộ Giáo dục triển khai và quản lý theo mô hình này sẽ rất hiệu quả, tin cậy và không còn gì phải phân vân nữa .

    Like

  2. Tuyệt vời! Cảm ơn giáo sư!

    Không ai có thể kể hết ‘công lao’ của internet, www, windows và wikipedia đối với nền học thuật nhân loại. Internet làm cho kiến thức hàn lâm đến với mọi người. Ai cũng có thể học tập và nghiên cứu.

    Sách giáo khoa trên mạng, hãy hình dung lượng giấy mực ta có thể tiết kiệm được, tương ứng là lượng gỗ để sản xuất giấy. Báo điện tử từ lâu đã khai tử nền công nghiệp báo giấy. Với một hệ thống cơ sở hạ tầng vững chắc và nguồn nhân lực được điều hành bài bản, ý tưởng này rất khả thi.

    Sách giáo khoa trên mạng, học sinh có thể đi học với – sách là – một chiếc máy tính bảng. Một cuốn sách sinh động cho tất cả các môn học. Tất nhiên, chúng vẫn có vở và say mê làm bài tập như giáo sư.

    Xin được hân hạnh ủng hộ ý tưởng này!

    Like

    • Nếu được như Vậy thì thật tuyệt, nhưng các em học sinh nhà nghèo hay ở nông thôn làm gì có laptop, iPad, tablet, bạn ơi. Bên Tây còn khó khả thi nữa là ở các nước TG thứ 3 như VN. Mà nếu có thì có khi các em lại chơi game ngày đêm chứ không phải nghiên cứu học tập.
      Công khai nội dung SGK trên mạng là đúng, nhưng không phải dùng tablet pc thay cho sách vở được, nhất là đối với trẻ nhỏ. Bạn nghe elektro smog rồi bạn nhỉ, có hại cho sức khoẻ trẻ em lắm.

      Like

      • Công khai sách lên mạng mà không trang bị như thế thì học thế nào? Và công khai làm gì? Để mỗi em in sách ra tập giấy A4 mang đến trường sao?

        Về trang bị, kinh phí. Chưa có số liệu thống kê nên tôi chưa biết được để in số lượng sách khổng lồ trên toàn quốc với giấy, mực, công, ca… hết bao nhiêu tiền. Rồi tiền vận chuyển, phân phát… Với số tiền đó, hoàn toàn có thể lập được một nhà máy sản xuất máy tính bảng riêng. Về độ bền và sợ ý thức các em. Tất nhiên, phải làm tốt thôi và có hình thức xử phạt rõ ràng.

        Về ý thức và lo sợ sử dụng vào việc khác. Tất nhiên ta phải phòng ngừa chuyện đó chứ. Đây là việc khó thứ ba sau lập hệ thống sách ảo và trang bị. Đơn giản như một chiếc camera cuối phòng là được. Các em sẽ phải để máy ở một chỗ cố định trên bàn. Hoặc làm một hệ thống mạng nội bộ riêng. Cũng có thể chuyển thành các file .pdf, lưu trong máy rồi không kết nối mạng… Các anh IT có rất nhiều cách cho việc này. Tạm thời tôi chưa nghĩ ra được. Vả lại, nếu là đề án thì có nhiều thời gian và nhiều cái đầu.

        Như giáo sư đã nói từ đầu, đây là một việc khó và chưa có tiền lệ. Nhưng không có nghĩa là không làm được. Ta nên bỏ suy nghĩ là nước ngoài không làm được thì ta không làm được. Hệ thống cơ sở hạ tầng mạng ĐTDĐ ở Việt Nam phát triển ấn tượng là một ví dụ.

        Về hại sức khỏe thì báo cáo là ít có việc gì trên đời không hại sức khỏe. Ăn không đúng cách cũng hại, ngủ không đúng cách cũng hại, ngồi không đúng cách cũng hại…, và ở Việt Nam đi không đúng cách còn có thể rất tệ hại. Vấn đề là ta phải kiểm soát, hướng dẫn, thậm chí bắt buộc các em phải sử dụng đúng cách.

        Có chăng việc này làm giảm số lượng việc làm trong ngành giáo dục, các nhà in. Có thể làm xuống dốc cả ngành công nghiệp in ấn. Nhưng biết làm sao được, khoa học kĩ thuật phục vụ cuộc sống, áp dụng công nghệ vào cho cuộc sống tốt (tiết kiệm, tiện nghi) hơn, thì những ngành nghề lạc hậu, hàm lượng chất xám thấp, lãng phí, ô nhiễm nên bị đào thải.

        Tuy nhiên, trang bị máy tính chỉ là ý kiến của riêng tôi. Tôi đưa ra, bạn phản đối là chuyện rất bình thường. Ta còn (chờ) nhiều ý kiến khác. Cá nhân tôi là người hàng ngày sống rất tiết kiệm, nhưng cũng đã mua một chiếc máy tính bảng Trung Quốc với giá 2 triệu đồng. Dùng thấy cũng tiện và bền. Tôi tiết chế con tôi chơi. Có lúc, vào giờ được chơi nó cũng vứt lay lắt chả thèm chơi.

        Máy tính bảng là công nghệ mới, ưu điểm là rất tiện lợi – ta hãy nhìn vào góc độ đó chứ đừng để ý đến yếu tố xa xỉ. Mà ta đã sản xuất hàng loạt, thì rẻ rồi còn đâu xa xỉ nữa. Bọn trẻ đáng và cần được hưởng những thành quả tiến bộ của nhân loại. Đây là ý tưởng của Alan Phan, tôi thấy cuộc vận động của ông rất hữu ích và nhân văn.

        Like

        • Rất cám ơn bạn đã nhiệt tình cho ý kiến!

          Chính vì nhờ bạn đi sâu vào vấn đề X D cơ sở vật chất thì mọi người sẽ thấy được là ý của GS NBC là tốt, vì muốn công khai nội dung SGK để con em VN được sử dụng miễn phí. Tuy nhiên, để có mạng internet khắp nơi trên đất nước và để có được tablet pc cho 100% các em học sinh ở VN thì GS NBC chưa có đưa ra giải pháp. Nếu có thể bạn “khái toán” vụ tablet pc phủ toàn quốc được thì tốt.

          Mình nghĩ rằng GS NBC chỉ muốn nói tới sự bất công khi nhà nước lấy rất nhiều tiền trong ngân sách (mà dân đóng góp) để làm SGK, rồi sau đó dân lại phải tốn tiền để mua các bộ SGK nữa. Để giải quyết bất công này thì có nhiều cách, nhưng với điều kiện kinh tế, XH hiện nay của VN, thì thay sách bằng tablet pc là một điều không tưởng. Nếu bạn chỉ suy ra từ hoàn cảnh gia đình bạn có điều kiện bỏ ra 2 triệu để cho con bạn chơi rồi đôi khi bị vứt lay lắt thì có lẽ bạn quên những số phận các em nhỏ vượt suối trong các túi ni lông rồi. Nếu chỉ có em nào có tablet pc mới được tham gia học thì lại hoá ra bất công cho những em mà gia đình chưa đủ ăn, đủ mặc, bạn ạ.

          Còn về vấn đề kỹ thuật, những ai làm IT sẽ hiểu rằng mua một cái máy mà không có chương trình thì cũng là máy chết. Máy có chương trình mà không có update thì vài tháng là có trục trặc. Các trang web không có một đội ngũ có trình độ chuyên môn quản lý thì bị sập thường xuyên. Riêng việc truy cập một số đông lượng người cùng một lúc đã là một mối lo cho các admins rồi. Chi phí cho việc bảo dưỡng server cũng rất cao và liên tục, chứ không giống như in sách xong là bỏ đấy được đâu. Còn bao nhiêu vấn đề nữa, còn phức tạp hơn vụ in và phân phát sách rất nhiều.

          Về vấn đề ảnh hưởng của sóng wifi thì có lẽ bạn nên tìm hiểu kỹ hơn. Giống như ngày xưa mới có X-Quang là ai cũng muốn chụp, cho dù không có lý do, để rồi sau này tự chuốc căn bệnh ung thư rồi vẫn chưa hiểu là do đâu. Trẻ em còn cả một cuộc đời dài trước mắt, nếu cộng lại tất cả những tác động nhỏ có hại cho sức khỏe từ thức ăn, môi trường, thói quen thì sẽ là một liều thuốc độc lớn. Nếu nói uống rượu có hại hơn hút thuốc rồi để có lý do hút tiếp, thì không phải là cách lý giải hay. Mà sóng wifi cũng không khác gì hút thuốc mà khói làm hại cả người xung quanh.

          Giải pháp đơn giản nhất là bộ GD phát sách miễn phí cho các em học sinh nhà nghèo. Ngoài ra các trường phải có hệ thống thư viện tốt, có đầy đủ SGK cho học sinh. Chất lượng in ấn và đóng bìa sách phải cao. Còn việc làm SGK là giao cho các NXB. Các NXB muốn được duyệt để đưa được sách vào nhà trưởng giảng dạy thì phải liên tục chỉnh lý, sửa đổi Nội dung sao cho phù hợp với chương trình dạy và học. Việc tiếp thu ý kiến của giáo viên, Học sinh, phụ huynh và các nhà sư phạm, giáo dục khác là một điều mà các NXB phải làm để biên soạn SGK tốt hơn. Việc này bộ GD và nhà nước không phải lo, chỉ phải lo làm chương trình khung / CT chuẩn để các ban biên soạn dựa vào viết SGK.

          Like

      • Anh Hải ơi. Bác Alan Phan đang triển khai chương trình 20 triệu máy tính bảng đó thôi. Nếu có thể ủng hộ được gì anh quan tâm nhé.

        Like

        • Mình là chị, cám ơn bạn. Mình thấy ý tưởng hay, độc đáo, nhưng không thể ủng hộ được vì thiếu sức thuyết phục. Dù sao thì cũng cảm kích tấm lòng vì trẻ của anh Alan Phan!

          Like

        • Cảm ơn chị đã phản hồi

          Like

  3. Thưa GS, từ hồi GS đọat giải Fields tới nay, em thấy đây là bài hay nhất mà GS từng viết ! 😀

    Like

  4. Ý tưởng rất tuyệt vời. Tuyệt vời nhất là chuyện người dân đã mất tiền làm sách thì phải được sở hữu nội dúng sach.

    Like

  5. Một ý tưởng rất hay. Hãy xây dựng chương trình chuẩn với mục tiêu rõ ràng và bộ đánh giá phù hợp với các đối tượng học sinh. Giáo viên được quyền xây dựng kế hoạch bài học theo chuẩn chương trình và lấy học sinh làm trung tâm của quá trình dạy học.

    Like

  6. Điều này bên Tây Âu cũng đã thực hiện, đó là công khai Tài liệu tham khảo cho giảng dạy ( giáo viên được phép chọn nhiều SGK làm tài liệu để giảng dạy) tại các trường. Nhưng sự khác biệt với VN, là họ quen minh bạch rõ ràng rồi. Họ cũng quen tự chủ, sáng tạo rồi, nên chất lượng giảng dạy không phụ thuộc hoàn toàn vào một cuốn SGK.

    Ở VN, sự minh bạch là một …điều hiếm có. Nếu công khai Nội dung SGK do bộ GD tự soạn thì sẽ không ai trong bộ GD dám đứng ra chịu trách nhiệm, vì sợ bị phê bình công khai. Thành ra tốt nhất là các NXB tư nhân được phép thi đua biên soạn SGK, rồi học sinh, giáo viên, nhà trường đánh giá. Các NXB ra sản phẩm tốt thì sách bán chạy, ra sản phẩm kém thì sách ế. Mà để Quảng cáo cho sản phẩm thì các NXB tổ chức hội chợ sách, giới thiệu sách, tổ chức tập huấn cho giáo viên các trường miễn phí, có tư vấn miễn phí vv… Như vậy, nhà nước không ngại mang tiếng là không biết làm SGK có chất lượng, mà chỉ có trách nhiệm làm chương trình khung (cực kỳ ngắn gọn, như bản …gì đó 2 Trang để trình Quốc hội phê duyệt ấy 😉 ) rồi duyệt SGK .

    Ở VN, giáo viên mà sáng tạo và tự chủ, thì có lẽ lại bị coi là đi ngược đường lối của bộ GD. Cho nên bộ GD phải có đường lối cởi mở hơn, trao quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục, thì giáo viên mới có điều kiện sáng tạo được. Sách GK chỉ Tài liệu tham khảo, không có mang tính bắt buộc. Còn nếu như coi SGK là hiện thân của các nghị quyết thì làm sao học sinh tiếp thu được ạ!

    Like

    • Trong dạy học, sự sáng tạo của giáo viên là quan trọng nhất. Dạy theo giáo trình giống như một người phát biểu đọc giấy. Còn sáng tạo khi dạy như một người phát biểu hùng biện. Vậy thì vấn đề nằm ở nhân sự.

      Sở dĩ bộ GD phải soạn SGK và yêu cầu phải đảm bảo giáo trình, là vì chất lượng giáo viên không đồng đều. Người giỏi bao giờ chả ít. Thế nên, họ chọn, thà ‘đọc’ theo giấy đủ còn hơn hùng biện tồi, nói lung tung…

      Giáo viên từ cấp PTTH trở xuống mà chỉ dạy học sinh kiến thức, thì cũng chưa đảm bảo đủ thiên chức người thày. Tất nhiên, cũng không yêu cầu các thày cô đến mức phải như các thày đồ ngày xưa – dạy cả các em cách làm người. Tuy nhiên, tôi cho một người giáo viên không kiểm soát được lớp học; không hiểu được tâm tư, tâm lý tuổi học trò; chỉ dạy được cho các học sinh giỏi thì chưa phải là một người thày mẫu mực.

      Cho nên SGK quan trọng, nhưng không phải là yếu tố then chốt. Các nhà làm chính sách nên nới lỏng mảng này. Một người thày giỏi cho ra đời nhiều học trò giỏi. Nhưng một cơ chế tốt cho ta nhiều thày giáo giỏi.

      Giáo dục là một ngành trong xã hội. Xã hội như thế nào thì nền giáo dục như thế ấy. Trấn hưng giáo dục là việc quan trọng thứ 3 sau: 1. giảm dân số, và 2. chống tham nhũng. Cho nên ‘chống tham nhũng trong giáo dục’ là việc đầu tiên cần làm trong công cuộc trấn hưng đất nước.

      Chúng ta ai cũng muốn đất nước mạnh, muốn Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam, thì đấy, việc đầu tiên là thế đấy! Cuối cùng, vì hợp hoàn cảnh, nên tôi xin phép được trích một câu nói dí dỏm của Einstein: “Thật điên rồ khi người ta cứ đối xử với vấn đề như nhau, nhưng lại trông chờ vào một kết quả khác!”

      Like

      • Nhiệt liệt biểu dương tinh thần chấn hưng đất nước của bạn!

        Về câu Einsteins, hình như ý dịch ở trên hơi xa so với ý gốc. Gốc tiếng Đức “Die Definition von Wahnsinn ist, immer das Gleiche zu tun und andere Ergebnisse zu erwarten” dịch sát nghĩa thành “Sự điên rồ là khi làm mãi một thứ, nhưng lại mong đợi nhiều điều khác”.

        Mà bạn ơi, nếu đọc theo giấy mà giấy cũng lung tung nốt (giống như ngày xưa mình được học Tài liệu của Sở GD, viện KHXH…) thì sao đây. Đâu phải vì sợ “hùng biện tồi” mà bắt người thầy đọc y nguyên theo giấy. Mà người hùng biện giỏi đâu phải sinh ra đã giỏi hùng biện ngay. Họ phải trải qua nhiều thăng trầm mới thành tài được. Thành ra nhà nước nên sớm tạo điều kiện cho giáo viên trao đổi với cả Học sinh để luyện cho các em kỹ năng tư duy, kỹ năng phát biểu, kỹ năng suy luận từ trong nhà trường thì tốt hơn. Tại sao bộ GD vẫn còn coi giáo viên cần sự chỉ đạo 100 % từ trên TW xuống nhỉ. Người VN ta vốn thông minh, cần cù, chịu khó, vậy thì lãnh đạo Cần phải đặt nhiều niềm tin hơn vào giáo viên và học sinh. Bao cấp về tinh thần đôi khi là sự bó buộc, kìm hãm phát triển.

        Like

        • Những gì cần viết thì mình đã viết cả. Bàn bạc nảy sinh những điều gì, ta sẽ thấy lại trong các bài viết – với một chút liên tưởng!

          Mình nói lại ý tưởng đưa SGK lên mạng là của giáo sư. Đến đây vẫn rất tuyệt vời. Còn ý tưởng trang bị máy tính bảng (mtb) là của mình. Nói thật là lúc đưa ra ý tưởng, mình cũng chỉ mới cảm tính – hoài vọng các em được dùng – hơn là lí tính – với các số liệu thống kê.

          Tiếc là chúng ta chưa tiên lượng được những con số, và hiệu quả của đề án – nếu được triển khai trong 10 năm – cho vẫn đề được ngã ngũ. Nếu Thanh Hải có thể “khái toán” được ngay để bác mình, mình sẵn sàng nhận. Và thực ra, ý tưởng ban đầu, đưa SGK lên mạng chúng ta cũng chưa “khái toán”. Mà ý của bạn là vừa đưa, vừa in…?

          Nếu kháng chiến chống Mĩ mà ai cũng đòi lương, thì Việt Nam chắc chắn thất bại.

          IT thì mình biết một chút… Android là hệ điều hành mã nguồn mở. Máy của mình cả năm nay không update mà chưa thấy gì. Quản trị web thì mình làm hàng ngày vài trang. Có tin mới thì đưa lên, còn không thì website vẫn hoạt động bình thường. Truy cập thì lớp học môn nào thì truy cập môn đó. Nhiều website, mạng xã hội đông người truy cập vẫn hoạt động bình thường đó thôi. Về chi phí, tôi tin rằng báo điện tử rẻ hơn báo giấy. Mà nếu không trang bị mtb thì vẫn phải trang bị máy chủ chứ. Không thì lưu ở đâu?

          Về vấn đề wifi thì mình biết là hại. Nhưng ta thấy đó, xã hội vẫn dùng. Tôi và bạn có thể dừng việc đó lại được không? Hay chúng ta lại yếm thế – giống mấy cụ già ngồi ghế đá hồ Hoàn Kiếm – gào lên rằng: “Sữa cô gái Hà Lan là sửa bò đó!” Ý tôi là trong những cái hại, ta chọn thứ ít hại nhất, đúng hơn là hại có lợi nhất.

          Không muốn wifi thì chuyển thành các file .pdf, rồi tắt mạng đi. Điều này mình có nói trên rồi mà. Mà điều bạn lo nhiều hơn là việc trang bị mtb. Tất nhiên, bao giờ chả có bước làm thí điểm. Xem kết quả ra sao rồi mới tính tiếp. Mà là trang bị chứ không bắt các em mua.

          Hùng biện – với các mức độ – giỏi, bình thường, tồi – liệu bạn có đang lo theo logic ngược lại? Lo tồi hay lo không giỏi. Không giỏi, nếu bình thường thì tốt hơn tồi chứ – ít ra cũng đảm bảo.

          Xã hội hóa giáo dục, giao cho các NXB biên soạn sách giáo khoa, rồi nhà trường (nhà nước ) mua lại sách để trang bị cho học sinh, thì xin hỏi tiết kiệm ngân sách ở chỗ nào?
          Tiết kiệm trong công tác biên soạn?
          Xin hỏi rủi ro lãng phí chung cho xã hội là bao nhiêu, khi người bình thường biên soạn không thể bằng các giáo sư đầu ngành.
          – Nếu biên soạn rồi lại bị – công khai – đưa lên mạng thì các NXB có làm không?
          – Trang bị sách cho tất cả mọi học sinh, hay bắt gia đình các em phải mua?

          Vấn đề lợi ích – nhà nước, doanh nghiệp, người dân – cần phải được xem xét kĩ lưỡng. Doanh nghiệp thì không có lợi họ không làm. Người dân thì sao cho con em nghèo cũng có sách tới trường. Còn nhà nước thì – tất nhiên – là tiết kiệm được ngân sách. Đã là nhà nước, ở tầm vĩ mô, những là làm chính sách phải cần lưu ý yếu tố hiệu quả chung trên toàn xã hội, chứ không phải chỉ lo riêng vấn đề tiết kiệm ngân sách. Vì rừng hết rồi, tài nguyên cạn kiệt rồi.., cả nhà nước, doanh nghiệp, người dân cũng hết tiền rồi.

          Có nhiều dự án dùng tiền ngân sách, nhưng cũng có nhiều dự án đi vay làm trước, rồi thu tiền dần lại sau trong quá trình hoạt động. Không phải dự án nào cũng dùng 100% tiền từ ngân sách.

          Vấn đề sách giáo khoa của Việt Nam là giảm tải chương trình, chứ không phải ai biên soạn sách.

          Like

      • qua phản hồi mình rất cảm kích lòng nhiệt tình và sự lạc quan của bạn.

        Về vấn đề giao việc biên soạn và xuất bản SGK cho các NXB không phải là chuyện hiếm trên thế giới. Các NXB chuyên về SGK đều mời các giáo viên và chuyên gia sư phạm vào quá trình biên soạn. Họ đều biết cách soạn Nội dung kiến thức cho phù hợp với lứa tuổi và trình độ hiểu Biêt của học sinh. Còn không phải là GS hay phó giáo sư mới viết được sách. Nhiều giáo sư giỏi nghiên cứu Nhưng không có phương pháp sư phạm đối với Học sinh PT thì không thể viết sách tốt như các nhà sư phạm được. Việc viết SGK không phải là viêt một đề tài nghiên cứu KH, nên càng đơn giản với học sinh càng tốt. Ở bên này sách cho cấp 1 thì đội ngũ giáo viên cấp 1 viết và soạn, chứ các giáo sư thường tham gia các công trình như làm Bách khoa toàn thư hay từ điển thôi.

        Nói đến đây, mình cũng muốn nhắc là “Mọi người không nên nhầm lẫn SGK cho Học sinh với Bách Khoa Toàn Thư”. Vì Nội dung của SGK không thể trải rộng và đi sâu như Bách khoa toàn thư kiểu Wikipedia. Học sinh chỉ học những điều cơ bản nhất để luyện các kỹ năng, chứ không thể tích lũy một số lượng kiến thức khổng lồ kiểu như một cuốn Bách khoa toàn thư sống được. Kỹ năng thu thập thông tin kiến thức từ nhiều luồng cũng như việc lựa chọn thông tin cũng rất quan trọng. Học sinh và ngay cả sinh viên không cần Học thuộc lòng, mà chỉ Cần biết lúc nào Cần Tìm thông tin ở đâu và như thế nào thôi. Thành ra khi đi thi học sinh và sinh viên bên này được sự dụng một cách hợp pháp Tài liệu như từ điển monolingual đấy bạn ạ!

        Mình đồng ý với GS NBC là về hình thức công khai và nhận đóng góp nhận xét như wikipedia là tốt, để toàn dân tham gia vào việc hoàn thiện SGK. Nhưng để thực hiện được với SGK do bộ GD biên soạn thì thật khó.

        Like

        • Cảm ơn anh vì đã động viên, và xin lỗi vì “sắn quần vào chuyên môn” giáo dục hơi nhiều. Cứ coi tôi như kẻ ‘hồ đồ’, nhiệt tình phỏng vấn, còn anh là người đưa ra các thông tin, số liệu thống kê và các giá trị học thuật của người dạy nói riêng, và ngành sư phạm nói chung.

          Thật kỳ lạ là những người có tri thức cao mới làm vấn đề được thành đơn giản. Soạn “Bách khoa thư” – thứ gì cũng có – có khi lại dễ. Vì thứ gì cũng có nên chỉ việc sắp xếp theo các mục abc. Có lẽ khó ở điểm sưu tầm kiến thức cho mỗi hạng mục.

          Tuy nhiên, việc SGK có dạy cả kĩ năng là điều mới. Tôi vẫn hình dung là SGK là nơi có những kiến thức cơ bản, dân nâng cao để trang bị kiến thức cho các em qua từng cấp học. Là những kiến thức của những người “biết rõ mình đang biết gì” ghi ra để truyền đạt những điều họ muốn thế hệ đi sau. Tiếp đến còn liên quan đến kiến thức về tâm sinh lý của học trò. Tức, biết chúng đang muốn gì, vần gì và nghĩ gì để truyền đạt kiến thức.

          Cảm ơn anh vì đã chia sẻ. Tôi không có thắc mắc gì thêm. Những bài trước không có gì ngoài lòng nhiệt tình và tâm tư dồn nén bấy lâu. Có gì không phải, mong anh bỏ quá! Tôi xin cảm ơn!

          Like

        • Trao đổi trên diễn đàn thì mọi người đều có quyền bày tỏ ý kiến cá nhân, bạn ạ. Những ý tưởng khác nhau được đưa ra cũng làm cho vấn đề được sáng tỏ hơn. Nhờ bạn đề cập đến một số khía cạnh thì mình cũng mới nhớ ra thêm vài điều và đi sâu tìm hiểu. Mình cũng không phải là chuyên gia mà chỉ là người có kinh nghiệm nhiều năm gia sư học sinh PT bên này khi mình còn học ĐH. SGK bên này chỉ chứa đựng những kiến thức cơ bản nhất, để giáo viên có thể LUYỆN các kỹ năng cho học sinh của họ. Bạn hiểu thành SGK dạy các kỹ năng thì điều này không phải là ý mình muốn nói. Giáo viên đảm nhiệm việc luyện các kỹ năng, nên họ đóng vai trò quan trọng hơn SGK. Mỗi học sinh mình kèm đều có SGK khác nhau, mặc dù cùng bang, cùng thành phố, có khi còn cùng cả quận. Giáo viên họ nói chuyện với phụ huynh (mình thay mặt phụ huynh các em đi họp) đều rất cởi mở và nói rằng họ sử dụng rất nhiều SGK, nhiều tài liệu tham khảo khác nhau. Nhưng họ không đi quá xa chủ đề và không đưa ra những bài vượt quá trình độ học sinh, để tránh làm học sinh mệt mỏi. Việc luyện kỹ năng đối với họ là mục đích chính, vì nếu có kỹ năng thì học ở đâu, học sách gì thì học sinh cũng sẽ không gặp nhiều khó khăn. Kiến thức rất bao la, 12 năm PT không thể học hết được. Việc học sẽ còn tiếp diễn ngay cả khi không còn ngồi trên ghế nhà trường, chỉ có khác là ở hình thức vì tự học là chính.
          Mình là nữ nên hay dài dòng chia sẻ kinh nghiệm riêng với mọi người, thông cảm nhé! Mình cũng vui vì được nghe nhiều ý kiến tâm huyết của bạn.

          Like

  7. Đầu tiên đây là một ý tưởng tuyệt vời. Nhà nước vẫn có thể kiểm soát đầu ra của nội dung mà có thể tận dụng đc nguồn lực mọi tầng lớp trí thức. Việc sử dụng thế nào, gs NBC đâu có nhắc đến bắt buộc phải dùng MÁy tính bảng đâu? Phụ huynh có quyền lựa chọn để mua sách giấy hay mua MTB cho con mà?

    Like

  8. hay, tôi thích ý tưởng này. hy vọng nhà nước ta lưu tâm đến ý tưởng này và nhanh chóng xây dựng nó để đưa vào thực hiện sớm nhất

    Like

  9. Chuẩn không cần chỉnh!

    Like

  10. Nếu cái gì ở đất nước này nó cũng hợp lý như GS nghĩ thì đâu còn chỗ cho cộng sản Việt nam nữa. Tóm lại là nên suy suy luận ngược lại – Việc đầu tiên là loại bỏ cái thể chế này.

    HTN: Nên hạn chế các comment “đeo chuông cổ mèo” như comment này. Không phải vô cớ mà từ vựng có những từ như khả thi, thuần lý, …

    Like

  11. Một ý tưởng quá hay ạ!

    Like

  12. Ủng hộ ý kiến cua r GS Châu. Việc đơn giản có thể làm ngay lập tức là NXB Giáo dục cung cấp toàn bộ nội dung SGK của 12 lớp phổ thông lên web site của NXB và cho download miễn phí vì nói cho cùng toàn bộ nội dung hiện nay của các bộ SGK này cũng được tạo ra bằng Ngân sách Nhà nước rồi. Với việc làm này sẽ giúp giảm dần số bản sách in hàng năm.
    Dùng cơ chế wikipedia sẽ cho phép hoàn thiện dần nội dung cũng như tạo ra kho tư liệu bài giảng và video của các giáo viên như trên violet.vn cũng sẽ giúp rất nhiều cho việc dạy và học

    Like

  13. Tôi mới tải quyển sách Lịch sử lớp 10 lên đây: http://sachgiaokhoa.wikia.com/wiki/S%C3%A1ch_gi%C3%A1o_khoa_L%E1%BB%8Bch_s%E1%BB%AD_10 (còn một số thiếu sót: ảnh chưa đẹp, chưa có mục lục, lỗi trình bày trang).

    Wikia là trang wiki mà ai cũng có thể lập và duy trì được, dùng cùng phần mềm với Wikipedia. Tôi thấy việc tải sách giáo khoa hay viết sách giáo khoa là việc ai cũng có thể làm được, không cần chờ nhà nước.

    Like

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Nhập địa chỉ email để nhận thông báo có bài mới từ Học Thế Nào.

%d bloggers like this: