How We Learn

MOOCs giữa ngã ba đường – Phạm Hiệp

Khái niệm MOOCs (Massive Open Online Courses – Các khóa học đại trà mở trực tuyến) xuất hiện lần đầu năm 2008, và lên đến đỉnh điểm thu hút sự quan tâm của công luận bốn năm sau đó, đến mức tạp chí New York Times gọi năm 2012 là “năm của MOOCs”. Cũng trong năm đó, nhiều người thậm chí so sánh MOOCs với những phát minh lớn của loài người trước kia như việc tìm ra lửa hay sự ra đời của Internet. Hai năm sau “đỉnh cao”, MOOCs vẫn phát triển nhưng không bùng nổ đúng như kỳ vọng trước đó. Tại sao vậy?

Khát vọng xây dựng nên một nền giáo dục là công cụ xóa bỏ giàu nghèo, đẳng cấp, giai cấp; nền giáo dục cho mọi người, từ nghèo nhất đến giàu nhất, từ không có địa vị xã hội đến có địa vị xã hội, từ phi tôn giáo đến tôn giáo là ước mong cháy bỏng của loài người hàng trăm năm nay.

Anh Quốc là quốc gia đầu tiên nghĩ đến và thực hiện được điều này. Năm 1858, trường Đại học London (một trường không thuộc hệ thống các trường tôn giáo vốn thịnh hành thời bấy giờ) được Nữ hoàng Victoria phê chuẩn quyền được tổ chức kiểm tra đánh giá và cấp bằng cho sinh viên. Sự kiện này mở ra cơ hội có bằng đại học cho hàng nghìn người dân lao động nghèo thời bấy giờ. Đến cuối thế kỷ XIX, người Mỹ, được chắp cánh bởi đạo luật Morrill về cấp đất cho các trường, tiếp tục phát huy tinh thần “giáo dục đại chúng” của người Anh với việc lần lượt Đại học Chicago và Đại học Columbia mở rộng phạm vi hoạt động theo các chương trình đào tạo từ xa cho hàng trăm nghìn công nhân nhập cư trong ngành than mỏ để trở thành những giám sát viên và kỹ sư bậc cao.

Thập kỷ 1950, thập kỷ đầu tiên sau khi Thế chiến thứ II kết thúc là bước khởi đầu cho công cuộc “đại chúng hóa giáo dục đại học” lần thứ hai trên thế giới. Tại Mỹ, đạo luật GI Bill ra đời, hỗ trợ tài chính cho cựu quân nhân quay lại ghế giảng đường giúp nước này có thêm gần năm triệu người có bằng đại học. Tại châu Âu, chính sách ưu tiên đầu tư của Nhà nước cũng giúp giáo dục đại học mở rộng nhanh chóng. Tại châu Á, những trường đại học hiện đại nối tiếp nhau được thành lập. Giáo dục đại học thực sự chuyển mình từ “tinh hoa” sang “đại chúng”.

Cho đến thập kỷ thứ hai của thế kỷ XXI, toàn thế giới đã có tới hơn 150 triệu sinh viên. Ngay cả tại những nước đang phát triển như Việt Nam, tỷ lệ thanh niên là sinh viên đại học đã vượt ngưỡng hơn 20%. Tại những nước đã phát triển, giáo dục đại học thậm chí nhảy sang nấc thang mới: “phổ cập giáo dục đại học” (universe higher education). Tỷ lệ thanh niên là sinh viên ở những nước như Hàn Quốc, Đài Loan hay Mỹ lên tới hơn 80%.

Dân số bùng nổ, giáo dục đại học mở rộng quá nhanh, nhu cầu đi học từ người dân quá lớn. Hệ thống các trường đại học và cao đẳng, cả công và tư, khắp nơi trên thế giới “bung ra” chưa có tiền lệ. Nhà nước không đủ nguồn lực để bao cấp cho giáo dục đại học: đầu tiên là cắt giảm hỗ trợ sinh hoạt phí; rồi học phí tăng dần theo từng năm. Để hỗ trợ người dân, các chương trình tín dụng ra đời nhằm giảm bớt gánh nặng, nhưng rốt cục, kinh tế khó khăn, tỷ lệ thất nghiệp cao, vay vốn cho việc học đại học lại trở thành gánh nặng đối với nhiều người. Tại Mỹ, báo cáo hồi đầu năm của Cục Trách nhiệm giải trình cho biết từ 2005 đến 2013, tổng số nợ tín dụng sinh viên trong cả nước đã tăng từ 400 lên tới hơn 1.000 tỷ USD. Có những người vay tiền đi học bốn năm để rồi cả đời vẫn chưa hết trả nợ.

Với các nước đang phát triển, khi giáo dục đại học mới phổ cập ở mức 20-30% thanh niên, vấn đề cân bằng “chất lượng – số lượng” còn nghiêm trọng hơn. Để đảm bảo chất lượng, đầu tư cho sinh viên phải tăng, nhưng nhà nước lại cạn nguồn lực; học phí vì vậy phải tăng; nhưng học phí tăng tức là con nhà nghèo khó có khả năng chi trả; trong khi tín dụng sinh viên không phải lúc nào cũng hiệu quả.

Giữa lúc “tiến thoái lưỡng nan” trong cân bằng “chất lượng – số lượng”, MOOCs xuất hiện như một cứu tinh. Trước MOOCs đã có e-learning. Nhưng khác e-learning, MOOCs có sự hỗ trợ của mạng xã hội, giúp tăng cường tương tác thầy- trò, điểm yếu nhất của e-learning.

Cả thế giới hy vọng vào MOOCs.

Những kết quả ban đầu với MOOCs thật khả quan. Mùa thu 2011, Đại học Stanford mở ba khóa theo hình thức MOOCs, ngay lập tức thu hút 160.000 sinh viên ghi danh. Rồi lần lượt EdX, Coursera rồi Udacity ra đời, với sự tham gia của hàng loạt các trường lớn như Harvard, Berkeley, Stanford … với vốn đầu tư hàng chục triệu USD, thu hút hàng triệu học viên. Cũng năm 2012, sự tỏa sáng của Học viện Khan (Khan Academy) theo hình thức MOOCs từ nỗ lực của cá nhân đơn lẻ (Salman Khan) càng làm người ta tin tưởng hơn vào sự thành công của hình thức học mới này.

Thực vậy, học online, bài giảng do các giáo sư hàng đầu trình bày, giá rẻ, tương tác thầy – trò (hoặc trò – trò) được đẩy mạnh nhờ mạng xã hội.

MOOCs có thực sự là cứu tinh?

Nhưng rồi, ngày vui qua mau, MOOCs không phải là thuốc tiên như người ta nghĩ. Thống kê cho thấy hơn 90% sinh viên ghi danh rời bỏ khóa học trước khi nó kết thúc. Kể cả với sự hỗ trợ của mạng xã hội như Facebook hay Twitter, và kể cả khi người thiết kế bài giảng đã nghĩ ra rất nhiều cách để làm bài giảng bớt buồn ngủ hơn, chẳng hạn như bắt buộc sinh viên phải trả lời câu hỏi (quiz) giữa chừng thì mới cho học tiếp, tỷ lệ sinh viên hoàn hành khóa học vẫn không thể vượt quá 10%. Lại là một sự hao phí nguồn lực giống như tín dụng sinh viên (sinh viên không thể trả nợ sau tốt nghiệp), nhưng theo một cách khác.

Giữa lúc “tiến thoái lưỡng nan” trong cân bằng “chất lượng – số lượng”, MOOCs xuất hiện như một cứu tinh. Trước MOOCs đã có e-learning. Nhưng khác e-learning, MOOCs có sự hỗ trợ của mạng xã hội, giúp tăng cường tương tác thầy, trò – điểm yếu nhất của e-learning.

Trong bối cảnh đó, nhiều người phản ứng với MOOCs: họ lo ngại vấn đề bản quyền; họ sợ MOOCs phát triển sẽ dẫn đến giảng viên bị thất nghiệp. Đây đó trên toàn thế giới, phong trào chống MOOCs ra đời.

MOOCs bắt đầu được biết đến rộng rãi ở Việt Nam qua nỗ lực của TS. Giáp Văn Dương. Đầu năm 2013 GiapSchool được TS. Dương cho ra đời; đến tháng Tám cùng năm, TS. Dương trình bày tham luận về MOOCs và GiapSchool tại Hội thảo khoa học tại Viện Nghiên cứu cao cấp về toán. Sự say mê và tinh thần dấn thân của TS. Dương thuyết phục được tất cả mọi người. Báo chí trong nước sau đó ngập tràn các bài viết về GiapSchool nói riêng cũng như MOOCs nói chung. Cùng thời gian đó, một đề án do Bộ GD&ĐT chủ trì với việc thành lập hai trung tâm giáo dục trực tuyến gắn với hai Viện Đại học Mở ở hai đầu cả nước theo mô hình MOOCs cũng được xúc tiến.

Hơn một năm trôi qua, số lượng khóa học của GiapSchool vẫn còn khiêm tốn và Đề án của Bộ vẫn còn đang chờ phê duyệt. MOOCs ở Việt Nam chưa thất bại nhưng rất nhiều người phải thừa nhận: không dễ. Cũng như nhiều nơi trên thế giới, hàng loạt các vấn đề với MOOCs được các nhà giáo dục trong nước chỉ ra:

MOOCs có thể thay thế được chương trình học chính quy theo cách truyền thống hay không? Nếu có thì là toàn phần hay một phần?

Nếu đáp án cho câu hỏi một là Có (dù là toàn phần hay một phần) thì kiểm định chất lượng ra sao? Kiểm tra, đánh giá như thế nào? Làm sao để chống gian lận? Làm sao để giảm tỷ lệ bỏ dở học giữa chừng của sinh viên?

Riêng ở Việt Nam và những nước đang phát triển, liệu MOOCs có thành công ở mức độ đại trà khi dân nghèo cũng như người dân ở vùng sâu, vùng xa vẫn chưa có thói quen tiếp nhận công nghệ mới một cách dễ dàng? 1

 

Bài học từ MOOCs:Thứ nhất, đại trà, miễn phí không phải lúc nào cũng là hay. Chỉ khi sinh viên phải đóng tiền thì họ mới có động lực hoàn thành hết khóa học.Thứ hai, tương tác luôn là yếu tố quan trọng. Trong điều kiện máy tính không làm tốt vai trò này thì việc bổ sung sự hỗ trợ của con người vẫn vô cùng cần thiết. Thứ ba, xác định đúng đối tượng và nội dung học là yếu tố quyết định. Ví dụ về khóa học kỹ năng giao tiếp tại Việt Nam đã phản ánh điều này.

 

Cơ hội của MOOCs

Trong khi những người quan tâm đến MOOCs ở Việt Nam vẫn đang loay hoay tìm câu trả lời, tín hiệu vui về MOOCs ở một số nơi đem đến nhiều hy vọng:

Tại Brazil, MOOCs đặc biệt thành công, nhưng với một dạng biến thể khác. Sinh viên vẫn phải đóng tiền (chứ không miễn phí như hình dung ban đầu về MOOCs) để tham dự các bài giảng theo hình thức online; và quan trọng hơn, thay vì có thể ngồi học ở mọi nơi, sinh viên vẫn phải đến lớp, học trên máy tính với sự giúp đỡ của những moderator (những người không phải giáo sư nhưng vẫn đủ năng lực để giúp đỡ sinh viên tại chỗ). Có những trường tư tại Brazil mở cơ sở tại hơn 500 địa điểm và thu hút đến 150.000 sinh viên – thành công vượt cả mong đợi. Nói cách khác, MOOCs đã thành công ở Brazil với định dạng MOCs, khi bỏ đi chữ O ban đầu (Open – không còn “mở”, không còn miễn phí).

Với Việt Nam, hình thức MOCs thay vì MOOCs, cũng cho những tín hiệu đáng mừng. Báo cáo của Mạng lưới e-learning quốc tế cuối 2013 cho biết, bên cạnh Malaysia, Việt Nam là một trong hai nước có tốc độ tăng trưởng đào tạo e-learning (có thu học phí) nhanh nhất thế giới. Hội thảo do Đại học Nguyễn Tất Thành tổ chức đầu tháng 8/2014 tái khẳng định điều này, ít nhất ở thị trường TP Hồ Chí Minh. Một diễn giả (giám đốc một công ty cung cấp dịch vụ e-learning) cho biết, có những khóa rất rẻ (chỉ vài nghìn đồng) nhưng lại thu hút đến 40.000 người ghi danh, chủ yếu là sinh viên sắp tốt nghiệp hoặc mới tốt nghiệp; nội dung lại thật bất ngờ: kỹ năng giao tiếp (tưởng chừng vốn chỉ hiệu quả với cách học truyền thống).Như vậy, MOOCs thực ra vẫn còn “đất diễn”. Nhưng chúng ta có thể rút được bài học gì từ hai ví dụ trên?

MOOC không phát triển nhanh như mong đợi, đó là sự thực. Những khó khăn mà MOOC phải vượt qua là rất lớn. Nhưng ảnh hưởng của MOOC đến sự phát triển của giáo dục đại học là không thể phủ nhận. Với Việt Nam, câu chuyện về MOOC sẽ có những điểm rất khác so với thế giới. Trong khoảng hai chục năm qua, giáo dục đại học không có cải cách gì đáng kể,  ngoài việc đổi mới thi cử một cách nhỏ giọt. Các chương trình cải cách giáo dục chủ yếu tập trung cho phần phổ thông, mà hầu như không chạm đến phân khúc đại học này, vì khó và quá sức của Bộ GD&ĐT. Hệ quả là nội dung chương trình đào tạo lạc hậu, sinh viên tốt nghiệp ra trường hầu hết phải đào tạo lại thì mới có thể làm việc được. Vì thế, trong bối cảnh chương trình khung của bậc đại học vẫn bị quy định cứng, giáo trình giảng dạy cũ kỹ, đội ngũ giảng viên đại học thiếu và yếu ở Việt Nam, MOOC không chỉ đóng vai trò như một dạng từ xa, mà còn là một kênh đưa tri thức thế giới về Việt Nam và trực tiếp góp phần đổi mới nội dung chương trình bậc đại học, hội nhập với trình độ quốc tế. 

Dù gì đi nữa, MOOC cũng đã là một xu hướng. Nếu MOOC không thể bén rễ ở Việt Nam thì nguyên nhân không phải do bản thân MOOC, mà do MOOC chưa được quan tâm đúng mức, hoặc những người thực hiện nó chưa đến nơi đến chốn.

Tiến sĩ Giáp Văn Dương

 

 

Thứ nhất, đại trà, miễn phí không phải lúc nào cũng là hay. Chỉ khi sinh viên phải đóng tiền thì họ mới có động lực hoàn thành hết khóa học.

Thứ hai, tương tác luôn là yếu tố quan trọng. Trong điều kiện máy tính không làm tốt vai trò này thì việc bổ sung sự hỗ trợ của con người (như việc dùng moderator tại Brazil) vẫn vô cùng cần thiết.

Thứ ba, xác định đúng đối tượng và nội dung học là yếu tố quyết định. Ví dụ về khóa học kỹ năng giao tiếp tại Việt Nam đã phản ánh điều này.

Để kết thúc bài viết, xin mượn nhận định của Dennis Yang, CEO của trường MOOCs Udemy, trong một bài bình luận trên Huffington Post hồi tháng Ba năm nay. Theo ông Yang, cũng như những ý tưởng sáng tạo công nghệ khác, MOOCs sẽ phải trải qua năm giai đoạn theo quy luật chu trình hype, bao gồm:

(1) Đòn bẩy công nghệ (technology trigger): Bắt đầu được sinh ra nhờ một sáng kiến công nghệ nào đó (kéo dài khoảng đa hai năm);

(2) Đạt tới cực đỉnh mong đợi (peak of inflated expectations) từ phía công chúng (dao động từ hai – năm năm);

(3) Rơi vào hố giải ảo (trough of disillusionment) khi công chúng bắt đầu bình tĩnh xem xét lại tính khả dụng của công nghệ này (dao động từ năm – mười năm);
(4) Sườn dốc sáng tỏ (slope of enlightenment) khi công chúng bắt đầu nhìn ra những giá trị thực của công nghệ mới (kéo dài hơn mười năm) và cuối cùng

(5) Giai đoạn của sản xuất (plateau of productivity) khi ý tưởng công nghệ được áp dụng đại trà.

Căn cứ vào chu trình này, có thể thấy, MOOCs đã qua hai giai đoạn đầu và bắt đầu bước vào giai đoạn thứ ba; việc thất bại tạm thời đâu đó của MOOCs cũng là lẽ thường tình.

MOOCs vẫn còn rất nhiều cơ hội trước mắt để phát triển; tuy vậy, MOOCs sẽ tiến xa trong tương lai hay không (tương ứng độ dốc của giai đoạn bốn là cao hay thấp); MOOCs sẽ phát triển thành gì: OOCs (ngụ ý không thể phát triển đại trà và bỏ mất chữ M-massive), hay thành MOCs (ngụ ý không còn open – miễn phí) hay thành MoOCs (chữ o viết thường thay vì viết hoa – ngụ ý không phải miễn phí toàn bộ) – điều này phụ thuộc rất nhiều vào lựa chọn và nỗ lực của những người làm MOOCs hôm nay.

 

Advertisements

Tagged as:

14 phản hồi »

  1. Thú thực lần đầu tiên tôi nghe cái từ MOOCs là ở trang HTN vài tháng trước đây. Tôi biết có những lớp học trên TV, trên mạng, nhưng tôi không biết MOOCs là gì. Có lúc vào trang GiapSchool hoặc Khan Academy, thấy rất hay, nhưng đã không kéo tôi trở lại. Nay đọc bài này, tôi thấy quả thực MOOCs đang ở vào con đường cùng, vì thiếu ít nhất 2 yếu tố sau:
    1.Không có đối tượng linh động. Khác với ở trường, không hiểu, có thầy để hỏi ngay;
    2.Thiếu bạn học. Khác với ở trường, ta có bạn cùng học nên vui hơn.

    Đấy là những yếu tố con người, còn rất quan trọng. Mười phần trăm ở lại học tới cùng là vì họ có chí lớn. Tôi thuộc về nhóm đa số, sớm bỏ cuộc, vì không phải là robot, còn thích tiếng nói của con người trước mặt, không thích tiếng nói của con Siri, tuy nhiều lúc nó trả lời cũng rất là khôn ngoan.

    Số lượt thích

    • Siri ngây thơ lắm bác Huyên ơi, chỉ biết hiểu lầm nghe nhầm để suy thành ý tốt, chứ không xuyên tạc đơm đặt thêm ý xấu như một số ít người ạ. Em yêu Siri ở điều đó!

      Còn việc học qua chương trình nào, do ai dạy, vẫn không quyết định bằng việc ai là người học. Như bạn trẻ Đào Thanh Oai một mình mầy mò không Cần giáo sư tiến sĩ nào bồi dưỡng hay hướng dẫn cũng phát kiến ra mấy định lý hình học rất đẹp! Cứ nhìn vào gương bạn này thì nhiều bạn trẻ ( bác già nếu có thời gian) có thể học vô vàn kiến thức từ mạng, từ MOOCs ạ!
      Mà em vẫn ngạc nhiên là mấy nhà toán học TG thì quan tâm đến bạn Thanh Oai, còn các bác trên Bộ GD và các bác giáo sư tiến sĩ toán học VN thì thờ ơ với người đồng hương quá. Mà em cũng nhận thấy là trên giảng đường hay hội thảo Quốc tế thì người ta nghe mình phát biểu rất chăm chú, Còn ở giảng đường ĐH VN thì chẳng ai có hứng thú nghe mình nói. trừ khi mình đã quá nổi tiếng rồi như chủ Trang HTN này 😉 Nhưng em tin là bạn Thanh Oai sẽ Còn vươn xa hơn nữa và vượt tới tầm Quốc tế chẳng khác gì ….game developer of Flappy Bird 😉

      Số lượt thích

      • Cách đây hơi lâu, có tạp chí nói về một em bé chăn bò ở ấn-độ vào thế kỷ trước. Vì nhà nghèo nên em không được đi học, chỉ dám đứng ngoài mà nhìn. Một hôm, có bài toán cả lớp bí. Em đã xin phép vào, giải rành mạch, làm cho thầy trò phải sửng sốt. Từ ngày đó, ông thầy để ý, cho em tham gia lớp học. Không bao lâu, em được bảo lãnh sang Anh. Em đang làm nghiên cứu thì bị bịnh qua đời, để lại nhiều bài đang viết dở dang. Mọi người đều thương tiếc… một tên tuổi đang nổi tiếng, chắc các bạn chuyên toán phải biết là ai?

        Số lượt thích

        • Unhappy ending! Chuyện này kết cục buồn quá bác ạ 😦

          Số lượt thích

        • 1. Tôi chỉ muốn nhấn mạnh đến sự thông minh của một em bé. Sự thông minh này không kén chọn giai cấp. Hãy cho em một cơ hội.

          2. Tội nghiệp cho em, vì em phải ở xa xôi một mình, dường như ở tuổi mười tám đôi mươi (có dịp sẽ tìm lại), khí hậu khác lạ, và mất vì một căn bệnh rất thường tình, nhưng lúc ấy chưa có cách trị. Điều này cũng kêu gọi những cha mẹ có con cái thông minh, hãy cẩn thận, vì thường chúng quá say mê, mà quên bẵng cái sức khỏe của chúng.

          Số lượt thích

  2. Học trên TV (Thầy Hùng dạy tiếng Anh Thập niên 80-90. Với công nghệ thông tin tiến bộ ngày nay sẽ rất tiết kiệm nêud tuyền trực tuyến một giờ tại lớp học. Phụ huỵnh nào muốn biết con mình đang làm gì học bài gì chỉ cần vào mạng là xong. tất nhien lương cho Giáo viên nào tham gia nên trả gấp ba lần. Uy tín trường nào có nhiều người theo học sẽ càng lên cao. (Chỉ cần một đảm bảo an toàn tuyệt đối để Thầy Cô khỏi mất công viết Giáo Án rồi….đọc đọc cho khỏi hớ :D.
    Hỏnồi hỏi con học hết 12 năm con trai cũng không biết. Con gái học lớp 11chỉ trả lời “Cô Giáo dạy môn giáo dục công dânvà triết học có nói Tiền là hàng hóa. Tối thấy gần đúng nhưng mang điều này đeẻ hởi nhiều cao nhân (Người Đại Học kinh tế, cán bộ ngân hàng đều không trả lời câu hỏi tiền là gì?) Ô hay hay là người ta có độ tuổi lẩm cẩm như Tuổi của bạn Nhật Quang là độ tuổi lơ mơ lơ đãng 😀 . Chỉ cầu cứu bạn Thanh Hải để biết người Đức dạy cho người ta biết Tiền bản chất là gì. Bác Huỳnh Mai. Bác Phan Nhu Huyên chắc có thể thấu hiểu vì sao người ta thích tiền (kinh phi). Nếu biêt bản chất Tiền rất có thể sẽ tìm ra căn nguyên để chữa căn bệnh ….thích tiền 😀

    Số lượt thích

    • Thỉnh thoảng tôi cũng coi lớp Kinh tế. Lớp 11 các em học World History, lớp 12 các em học Ecomomics và Government (tổ chức chính quyền). Mấy hôm trước tôi thấy các em đang học về Free Market, Market là gì, tại sao, lợi ích thế nào, ai là động lực phía sau, vv. Tôi không tò mò về phần tiền bạc, nhưng tôi còn nhớ: Tiền là sức lao động. Nhận tiền là trao đổi sức lao động.

      Tôi cũng còn nhớ: hồi còn bé, nghe người lớn nói “công.” Cái gì cũng công, ruộng mười công, tát cái đìa này 12 công, xây cái nhà kia phải mất 500 công, đi làm đổi công, vv. Người ta không tính bằng tiền mà tính bằng công. Công đó chính là tiền.

      Đến thời giải phóng, có 1 từ rất lạ tai, đó là bao cấp. Bây giờ thì hiểu, hồi mới nghe không biết là gì. Tiếng Việt đã trải qua những giai đoạn ngặt nghèo, mà lại hay.

      Hôm qua, tôi coi 6 tiết học về Thống kê (Probability and Statistics). Không còn sức để học biết, xem thêm gì nữa, sigma, micron, Population, parameters, vv, ngập lên đến tận cổ. Hôm nay, tôi mới nhận cái job dạy thay cho một cô giáo, chưa biết môn gì. Trường tên là Middle College High School, nằm trong thửa đất của một Đại học công đồng. Để xem hôm nay dạy có gì hay không?

      Số lượt thích

    • Hôm rồi hỏi con câu hỏi “Tiền là gì hả con” con học hết 12 năm con trai cũng không biết. Con gái học lớp 11chỉ trả lời “Cô Giáo dạy môn giáo dục công dânvà triết học có nói Tiền là hàng hóa. Tối thấy gần đúng nhưng mang điều này đeẻ hởi nhiều cao nhân (Người Đại Học kinh tế, cán bộ ngân hàng đều không trả lời câu hỏi tiền là gì?) Ô hay hay là người ta có độ tuổi lẩm cẩm như Tuổi của bạn Nhật Quang là độ tuổi lơ mơ lơ đãng 😀
      Nguyên nhân có câu hỏi này do con trai trả lời câu hỏi “Học để làm gì?” 😀 Và con trả lời Học để kiếm tiền. Bố hoảng hốt vội phủ nhận ngay mục đích “học để kiếm tiền” và từ đó cứ tìm hiểu “Bản chất tiền là gì”. Came ơn bác Phan Như Huyên có câu trả lời rất sáng. Từ những ý của bác mà hiểu ra thêm nhiều điều hơn thắc mắc về tiền ạ. 😀

      Số lượt thích

    • Theo như em hiểu đơn giản thì tiền chỉ là một phương tiện thanh toán tiện lợi mà mọi người đồng ý dùng, trong quá trình trao đổi hàng hoá hay công sức. Nó tiện lợi vì giá trị của Nó tương đương với hàng hoá, nhưng có thể tích lũy mà không sợ bị hỏng hay thiếu chỗ chứa, chỉ sợ mất….giá thôi, hihihi. Có tiền …mạnh gọi là ngoại tệ mạnh thì được mọi người ưa chuộng. Làm ra tiền thì khó, Còn tiêu hay mất tiền thì rất dễ. Nếu các bạn trẻ có ý tưởng học để kiếm tiền thì cũng không có gì là tiêu cực lắm. Điều này tích cực hơn nhiều việc tiêu tiền của người khác, hay của công. Giữ tiền cũng là việc khó, vì phải có đầu óc thì công việc mới không thất bại và làm ăn mới không bị thua lỗ. Chỉ có điều, tiền không mua được hết mọi thứ, có tiền không có nghĩa là có hạnh phúc, hihihi (đề tài muôn thủa bác namviet nhỉ) nên con người chỉ nên coi đó là phương tiện và nên sử dụng vào đúng mục đích của nó.

      Số lượt thích

    • Thanh Hải và bác Phan như Huyên đều đã trả lời bác Nam Việt chỉ còn có tôi là chưa lên tiếng về tiền bạc dù tôi rất …băn khoăn về vấn đề này.

      Thanh Hải và tôi, cũng như bất cứ phụ nữ nào phải quản lý ngân quỷ gia đình, chúng tôi phải làm sao … nối được hai đầu với nhau – từ lúc nhận được lương cho tới cuối tháng – nhưng không phải vì thế mà chúng tôi bị ám ảnh suốt ngày bởi giá trị của tiền bạc. Tình nghĩa vợ chồng, lòng mẫu tử hay phụ tử, … là những thứ không thể đánh đổi bằng tiền chẳng hạn.

      Chung quanh tôi cũng có những bác sĩ từ chối mở phòng mạch tư để không phải liên hệ tiền bạc với bệnh nhân; có những người để gia tài mình cho một trường Đại học hay cho một giải thưởng nào đó. Hay âm thầm hơn, bà X, ông Y, mỗi lần đi chợ, ra quầy trả tiền, tặng vài euro cho một tiệm ăn nhân đạo, gọi là « chia cơm » với người nghèo.

      Nhưng tiền bạc lắm khi cao hơn lễ nghĩa, một số người bị cái thực dụng lấn sân, …
      ta hiện đang thích tiền vì ta đang ở trong giai đoạn … quá độ của chủ nghĩa kinh tế thị trường, trong khi ta chưa đủ cơ sở, hạ tầng và thượng tầng, để bài tiết những quá đà .

      Michael Sandel, một gs ở Harvard, vừa viết một quyển sách có tựa đề là «Những cái mà tiền bạc không mua được». Bác Nam Việt cứ tìm trên internet, nhiều người khác cũng đã viết về tiền bạc (trong đó có … tôi, xin lỗi cho sự thiếu khiêm tốn !).

      Trong tất cả mọi trường hợp, tôi đấu tranh cho quyền được đi học, miễn phí, cho tất cả mọi người.
      Các lớp học MOOC’s, vì thế, là một hình thức có thể mang hiểu biết đến cho mọi người, dù là chưa đủ, dù là không thay thế được cái cần thiết của liên hệ giữa trò và thầy.

      Số lượt thích

    • Có cô Mai giới thiệu về cuốn sách mới của GS. Michael Sandel (mà Trang HTN đã từng đưa video giảng bài về Justice lên) nên cháu cũng xin gửi tới các bạn link của video cùng tiêu đề What Money Can’t Buy:

      Và cũng nhờ Cô Mai nhấn mạnh lại tầm quan trọng của MOOCs đối với việc phổ cập kiến thức cao cấp miễn phí cho mọi người, thì cháu thấy những cố gắng của Anh Giáp Văn Dương thật đáng trân trọng!

      Nhận định của anh Dương rằng MOOCs chưa bén rễ được ở VN do chưa được quan tâm đúng mức và không được thực hiện một cách quy củ là chính xác. Nếu như sứ mệnh của MOOC là đem kiến thức đến cho mọi người nhất là những người không có điều kiện vật chất hay thời gian để theo học tại các trường ĐH bình thường, thì đúng ra ở một nước chậm phát triển như VN phải đẩy mạnh mô hình MOOCs mới phải.

      Đây là hình thức giáo dục tiện lợi và tiết kiệm cho một quốc gia để những người dân ham học hỏi có thể tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng. Ngoài ra việc học trên MOOCs có thể song song với việc học bình thường trên lớp, mang tính bổ sung lẫn nhau. Không hiểu ở VN trong trường học ngày nay thế nào, chứ bên phương Tây nền giáo dục của họ luôn khuyến khích người học tìm thông tin đa chiều và cập nhật thông tin càng nhiều càng tốt. Chỉ có tạo điều kiện cho người học tiếp cận với thông tin, với kho tàng kiến thức của nhân loại thì dân trí mới phát triển được, XH mới tiến bộ được. Còn nếu như trong một XH mà người học không được phép hay được tạo điều kiện tìm thông tin mới, thì XH đó sẽ tụt hậu không thể nào theo kịp được với sự phát triển của văn minh nhân loại.

      Mới đây trên một bài báo viết ca ngợi nhân tài đất Việt gì đó thì GS Vũ Hà Văn cũng có phát biểu đại ý rằng người Việt chúng ta ở bên Mỹ học cũng đâu có thua kém bạn bè quốc tế. Vậy thì tại sao nền GD trong nước chưa phát huy được tiềm năng đó? Câu trả lời thì ai trong chúng ta cũng đều đã rõ!

      Nói về MOOCs trong thời đại công nghệ thông tin thì MOOCs cũng là một hệ quả của việc nối mạng, liên kết mọi người với nhau. Nếu như chúng ta tận dụng triệt để hình thức giáo dục qua mạng không mất tiền này thì chỉ có lợi chứ không có hại gì. Giả dụ, một cuốn sách của GS có tiếng như ông M. Sandel giá thật trong cửa hàng là khá đắt, vậy thì việc ông giảng bài qua mạng là đỡ được chi phí rất nhiều. Chưa kể đến sự tiện lợi của YouTube tích trữ vô vàn những videos giảng bài mà bất kỳ lúc nào người học cũng có thể mở ra để xem và ngâm cứu. Nói thật ra thì riêng việc chúng ta không phải xin visa và mua vé máy bay để sang tận Mỹ nghe mấy vị giáo sư danh tiếng của thế giới nói chuyện là điều quá hay rồi 😉
      Còn vấn đề bao nhiêu phần trăm học viên tốt nghiệp các khoá học của MOOC thì thực sự không phải điều đáng ngại. Việc học không nhất thiết cứ phải đi đôi với bằng cấp. Bởi có rất nhiều người có …rất nhiều bằng mà vẫn không biết gì nhiều hay không biết làm gì nhiều. Còn có những người giống Bill Gates mang tiếng là “bỏ học ĐH giữa chừng” nhưng lại là một người học suốt đời và thành đạt nhất.

      Số lượt thích

  3. Vừa lấp ló cổng làng là bác chạy ra vẫy tay mời “Vào đây uống chén nước cháu”. Vừa nhấp chén nước trà nóng bác hỏi ngay.”Này chú nghe đài nói Mỹ là con nợ của Trung Quốc hàng Ngàn tỷ USD lầ dững bao nhiêu vàng. Sao lại là vậy hả cháu?). Vốn có thói quen tìm hiểu các thuật ngữ, tìm hiểu kỳ cùng (nhưng vẫn chưa tin hẳn điề mình hiểu có đúng hay có sai lầm). Lúc đó tôi trả lời qua loa theo cách hiểu của mình vào thời điểm đó.
    Thưa bác! USD bây giờ không phải là….Vàng như tiền Đông Dương Pháp In thời xưa. Bản chất USD của nướ Mỹ là tờ giấy ghi nợ cho ại giữ nó (USD).
    Bác nông dân vỗ dùi cái đét “Ui giời tưởng gì. Trung Quốc nó giữ hàng Ngàn Tỷ nhưng nó không bán thì làm gì nó?”. Bác có người con trai lớn đi Bộ đội lên biên giới phía Bắc. Vêf phép tàu chạy đến ga còn mấy trăm mét. Nhà bác ngay ven dường tầu nên anh đã nhảy tàu. không nhảy tàu lần nào nên tàu va vào đá ven đường. Anh về với bố mẹ nằm cách nhà có vài bước chân. Bố anh buồn nhưng lại tự an ủi “Nó thương chú không bắt chú lặn lội đi tìm như đồng đội của nó. Tìm được có khi cũng mơ hồ nghi nắm xương giả cũng nên” Bởi vậy mỗi khi nhắc vềTrung Quốc nên chú không vui chú tin Mỹ vì Mỹ…..không đổi tiền.
    Đọc những bài của Bác Phan Như Huyên ” Cái gì cũng công, ruộng mười công, tát cái đìa này 12 công, xây cái nhà kia phải mất 500 công, đi làm đổi công, vv. Người ta không tính bằng tiền mà tính bằng công. Công đó chính là tiền. Thật quý hóa thêm điều vừa dạy con không phải là “Lẩm Cẩm”. Hôm trước cháu nói với con “tiền bản chất là tờ giấy ghi nợ” con học để biết cách làm thật tốt điều có ich cho người cần con. Tiền chỉ có giá trị lúc con đòi dược nợ con trai ạ:D.
    Con gái ngúng ngoảy vì bố dám nói cô giáo dạy đúng một nửa (Tiền là hàng hóa) bố có Đại Học Đâu?). Vội vàng giải thích. này nhé ” Nếu tính nuôi một con bò trăm cân. Tạm ước 100ngàn một cân thịt bò. Vậy là người nuôi con bò sẽ làm cho 10 triệu VN Đồng có giá trị thật là một con bò. Hai con hãy học để làm được tốt một việc có ích.Dạy cho trò học nếu biết cách làm cho trò hiểu đúng. Nếu làm bác sẽ giúpdỡ cho người ốm đau vượt qua khó khăn và được ủi ạn. Hãy làm sao khi họ bước ra khỏi cổng bệnh viện bênh nhân thấy yêu đời hơn. Một việc con làm để người ta nâng niu quý trọng. Con thấy đấy chếc valiĐức làm từ Da con bò thật đẹp. Bác ây mua và tính giá cái Vali Da bò có tay kéo giá năm 90 (chỉ cô Thanh Hải biết chính xác) cả ngàn DM nghĩa la mười mấy triệu VNĐ có thể mua cả mẫu đất. Kéo theo cả Mẫu Đất được là do sự tỉ mỉ kĩ , thẩm mỹ cao, tính cẩn thận kỹ càng khoa học của người Đức. Đồng tiền mạnh là do trí tụe và kỹ năng của người Đức. Thái độ đối với tiền cũng là một cảnh bảo cho nhưng ai chưa kịp tìm hiểu bản chất tiền. Sống trong xã hội nhận tiền là có vay để có trả Những Đức tính đó cần học chứ đừng nghe người khác chỉ bảo đường lối cách kiếm tiền sao cho nhiều và nhanh. (Quản lý lanh, chỉ tay cũng co tiền) Nhanh nhất là ra chỉ thi “Hôm nay tất cả đóng tiền để ăn nhà hàng món Vòi voi Canada) Nhà hàng của sếp, ý của sếp và 50% hóa đơn thanh toán là của sếp.Kiếm tiền de vậy nhưng chẳng khác nào cạy ván tàu làm củi
    Cậu con trai lầu bầu. Bố không nói sớm. Nếu nói sớm bạn con bố nó đã không phải vào tù nếu con kể cho nó nghe, rồi nó về kể cho bố nó. Con lại giống chủ nhân của cái va li hay như anh nông dân vay gà của anh nhà giàu. Con nhớ chuyện Avantim sử kiện không? Nhưng bác ấy có niềm tin của bác ấy. Bác ấy tin tưởng con đường chỉ có bác ấy có đặc ân được đi. không thay đổi được đâu nhưng con phải nhớ. vì sao người ta đưa tiền cho con. Có cần thứ tiền đó không nếu tiền đó không có khả năng trả nợ. Nhìn trên VTV nông dân đốt mía cháy như cháy rừng và nói. Nếu có người làm ra cái máy ép mía tại ruộng sỡ chế theo nghề cô truyền. Thì cần gì cái nhà máy đường chỉ thích mua đường Thái Lan’
    Lại nhớ Thày dạy ĐIa say sưa kể về người dân làm đường thủ côngc có nước mía nấu đỗ xanh . Mật. nấu chè đỗ đen bồi dưỡng khi đói (chỉ biết Cu Ba anh em cho đường vàng). Đường phèn vừa ngọt vừa mát để làm bánh trung thu, đường phổi một đặc sản địa phương ưn thay kẹo. VTV3 đưa câu hỏi mà không ai biết về đường phổi. Thầy Nguyên (dạy Địa lý ) ơi em nhớ thầy vô cùng.

    Số lượt thích

    • Đúng, Mỹ nợ TQ cả ngàn tỉ usd, nhưng không còn giá trị tương đương bằng vàng nữa (thời Nixon người ta đã bỏ giá trị này). Hồi mới sang Mỹ, tôi nghe nói 1 usd trị giá căn bản là 1/35 lạng vàng, mà vàng lúc bấy giờ bán ra cả trăm đồng một lạng.

      Năm 2008, lý ra Mỹ bị khủng hoảng lớn, như ở Đức thời trước thế chiến 2, nhưng họ đã bầy ra kế “in tiền” mà cứu vãn được tình hình. Như vậy, đồng tiền không cần bản tệ như xưa, nhưng đặt vào sự tin tưởng của số đông người.

      Các nước lớn trên TG bảo: Vậy, tại sao phải đặt bản tệ của họ trên usd? Đồng Yuan, đồng Euro cũng có khả năng như thế. Thế giới đang có cuộc tranh chấp ngầm, không biết khi nào thì bùng nổ, … rất nguy hiểm !

      Số lượt thích

  4. MOOCs: 8 Nguyên nhân vì sao MOOCs chưa thể phát triển đúng như tiềm năng?

    Do:

    1. Cách làm nội dung đang còn kém ! Lèo tà lèo tèo.

    2. Nhu cầu của mỗi nơi các nước là rất khác nhau và điều kiện cụ thể cũng rất khác.

    3. Nhiều cái quá ngách, không có hệ thống hóa

    4. Mô hình hoạt động chưa đúng hướng

    5. Nhiều cái bộp phát cực kỳ cao siêu nhưng vô dụng vì công thức cực kỳ phức tạp nhưng chả biết để làm cái gì?

    6. Tính chất tương tác thiết kế còn ít.

    7. Trình độ tiếng Anh của người học yếu kém, non quá.

    8. Thiếu thực tế ứng dụng, vận dụng làm cụ thể. Xem xong mà chỉ để biết thì ăn thua gì.

    Các nước nào sẽ tận dụng eLearning và MOOCs hiệu quả nhất? Ấn độ, Đài Loan, Hàn Quốc, chứ VN ít lắm.
    __________

    WHY MOOCs is not good enough? 8 Things to Improve

    1. The content development is weak

    2. The real demand from different location is different

    3. Too specialization

    4. Operational Model is not on right direction

    5. Too sophisticated but useless.

    6. Interactive features is just beginning

    7. English language of learners is not good enough

    8. Lack of practical information and hands-on experiment

    FB: Trần Hữu Tuyến

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Nhập địa chỉ email để nhận thông báo có bài mới từ Học Thế Nào.

%d bloggers like this: