How We Learn

Những sinh viên thật sự, họ là ai? – Vụ Thị Ngọc Bích

Các em yêu quý, lớp đã hỏi cô: Sinh viên thật sự là người như thế nào?

 

Cô đã xin lớp cho phép cô suy nghĩ để có thể trả lời câu hỏi này. Như các em biết đấy, cô vừa kết thúc đời sinh viên chưa bao lâu và câu hỏi này cũng đã tồn tại trong ý nghĩ của cô rất lâu mà chưa có câu trả lời thích đáng. Trước khi cô vào ĐH cô nghĩ để hình dung tương lai mình cần trở thành người như thế nào. Trong khi cô là sinh viên cô vẫn luôn tự hỏi liệu cách mình nghĩ và hành động để trở thành một sinh viên đã đúng và đầy đủ chưa. Khi cô đã trở thành một nhà giáo cô vẫn nghĩ về câu hỏi đó, một kiểu tổng kết, đánh giá chặng đường đã qua của mình, được gì, mất gì và còn vì câu trả lời cô tìm được cũng chính là những gì cô có để truyền trao cho các em ngày hôm nay.

 

Thật khó để trả lời cho các em trong một vài dòng vắn tắt, chính vì thế cô viết những gì mình đã kết luận từ quan điểm riêng ra đây để chia sẻ cùng các em. Các em hãy đọc và trao đổi cùng cô về những gì khiến các em còn băn khoăn. Một cách tiết kiệm thời gian trên lớp, một sự trao đổi suy nghĩ có chuẩn bị và là một cách phản hồi giúp cho tư duy của cô có thể hoàn thiện hơn.

Immanuel Kant (1724-1804) đã nói: “Con người chỉ có thể trở thành người là nhờ giáo dục. Con người là những gì được giáo dục tạo nên”.

 

Các em thấy đấy, từ bé chúng ta đều được gửi đến trường, học hết lớp này đến lớp khác nhưng số ít trong chúng ta được rao giảng nghiêm chỉnh hẳn hòi về việc vì sao chúng ta cần giáo dục hay câu hỏi đơn giản là: Mục đích của việc học là gì? Cô dẫn lời của cụ Kant là vì thế.

Chúng ta học để trở thành người

 

Vì giáo dục chính là con đường duy nhất để người có thể trở thành người. Đó hẳn là một câu trả lời rất khác những câu trả lời kiểu như: học vì ai cũng học, học để kiếm việc làm để nuôi sống bản thân, học để hiểu biết, học để cống hiến,… và nhiều câu trả lời khác. Các câu trả lời này đều đúng cả, chúng đúng trong tầm suy nghĩ và định hướng giá trị mà người trả lời được hấp thụ. Chúng ta học để trở thành người cũng là một câu trả lời trong số những câu trả lời, nhưng chúng ta sẽ đứng trên quan điểm này để xuất phát và làm tiền đề cho những suy nghĩ tiếp theo của chúng ta. Câu trả lời này cũng rất giống với quan điểm của Unessco về việc học: Học để biết, học để làm, học để cùng chung sống và học để làm người.

 

Với mục đích học tập trên thì nội dung học tập của chúng ta là đây: “Việc học tập đích thực của chúng ta là học tập về thân phận con người” Jean-Jacques Rousseau. Để đảm bảo nội dung học tập này thì trường lớp của chúng ta không chỉ gói gọn với thứ mà chúng ta gọi là “nhà trường”, trường lớp của chúng ta chính là cuộc sống này, với tất cả những sắc màu của nó. Cảm thấy cô nói quá chung chung đúng không? Bởi vì cô cũng chưa bao giờ muốn các em quá hình tượng hoá nhà trường hay thần tượng hoá các thầy cô giáo. Các thầy cô giáo không bao giờ có thể dạy tất cả những gì cần thiết cho các em để bước vào cuộc sống một cách vững vàng. Cô không thoái thác trách nhiệm nhà giáo của mình, cô chỉ muốn các em nhìn nhận đúng đắn về vai trò của mỗi chúng ta thôi. Các em hãy dùng tất cả các giác quan của mình để cảm nhận cuộc sống này và học hỏi từ nó. Như dòng sông luôn chảy mãi, các em hãy biết mình đang đứng ở phân đoạn nào của lịch sử thì mới có thể biết mình là ai và cần làm gì.

 

Các em biết đấy, trong lịch sử nhân loại từ xưa đến nay có rất nhiều nhân vật nổi tiếng, có đóng góp to lớn vào sự tiến bộ của nhân loại không hề được đến trường hoặc đến trường trong một thời gian rất ngắn. Nhưng bằng sự nỗ lực phi thường của mình, bằng sự lao động tự học chăm chỉ, họ vẫn chiếm lĩnh được tri thức nhân loại và sáng tạo ra những giá trị mới mang tên mình. Xưa thì có Thomas Edison, nay thì có Bill Gates chẳng hạn. Việc học tập ở nhà trường đâu có nhiều vai trò ở đây đúng không?

 

– À há, nói như cô thì có cần đến trường học không nhỉ?

– Rất cần chứ!

 

Vì chính các nhân vật nổi tiếng đó đều cũng không dám phủ định vai trò giáo dục của nhà trường đến việc thành người của nhân loại đấy thôi. Cô cho rằng số các nhân vật thông minh để tự học trong mọi môi trường, hoàn cảnh như họ không phải thuộc số đông, ít ra cũng không phải là cô. Nếu em thuộc về số ít đó thì em cũng không hỏi cô: Một sinh viên thật sự là người như thế nào? Và làm thế nào để trở thành một sinh viên thật sự? vì nó có cần thiết nữa. Cô thuộc về số đông hơn, những người nhìn nhận những bài học rải rác của cuộc sống rơi vào 4 địa chỉ: sách, gia đình, nhà trường, xã hội. Cô từ từ học ở cả 4 ngôi trường này. Cô đã chọn trở thành người có thể dạy người khác trong nhà trường. Các em hãy nhớ nhé, cô chỉ có thể có nhiều điều để nói với các em trong khuôn khổ lớp học be bé của chúng ta thôi. Cô là một trong rất nhiều thầy cô giáo mà các em học trong cuộc đời đi học của mình. Cô và đồng nghiệp của cô tạo thành những điều mà các em học ở nhà trường. Ngoài điều này ra, các em còn phải học ở sách, gia đình và xã hội nữa.

Vậy chúng ta sẽ xem xét xem chúng ta có thể học gì từ nhà trường? Nhà trường vốn là một gia đình phóng to và là một xã hội thu nhỏ. Cô hay nghĩ nó là màn thực nghiệm cho chúng ta trước khi bị tống vào vòng xoay quay cuồng của cuộc sống. Chúng ta học rất nhiều thứ, nào Toán, Lý, Hoá; nào là Văn, Sử, Địa; nào là Âm nhạc, Mỹ thuật,… thật là nhiều thứ, mà thứ nào cũng hay cả. Cô liên tưởng đến bức hình biếm họa trên báo Tuổi trẻ cách đây chưa lâu: Ông được 10 điểm Sử còn cháu chỉ có 8 điểm. Vì bài của cháu dài hơn ông vài mét, từ đời ông đến đời cháu, lịch sử đã dày thêm bao nhiêu là trang.

 

4 chữ “giáo dục phổ thông” hàm chứa biết bao nhiêu điều. Phổ thông nghĩa gần với tất cả, chung chung. Cô tìm ra một câu: Có 3 môn mà chúng ta cần phải học. Toán học để tư duy. Lịch sử để biết nguồn cội và Quản lý nhà nước để biết cách làm một người công dân chung sống trong cộng đồng của mình. Ngoài 3 môn này ra thì cô nghĩ ôm quyển Bách khoa tri thức dành cho học sinh giá 290.000 đồng vào năm 2012 là đủ lượng kiến thức gọi là “phổ thông” rồi. Bởi vì đầu óc ta giống như một chiếc nam châm, nó chỉ thu hút và lưu giữ lại những gì mà nó quan tâm. Những thứ khác nếu có nhồi nhét vào thì cái đầu bất trị cũng loại thải nó ra ngoài. Những tinh hoa khác của nhân loại được đưa vào giảng dạy trong nhà trường nên được xem là tự chọn và để các em có thể học tập (hay nói đúng hơn là tìm hiểu) theo ý thích và sự cần thiết.

 

Đừng gán cho cô cái tội bài trừ các môn học nhé. Như Ngoại ngữ cho ta cách trao đổi giữa các dân tộc trên Trái Đất hay Địa lý cho ta cách học hiểu về Mẹ Tự nhiên, làm sao có thể phân định thứ bậc? Khi còn là học sinh cô đã học đều các môn, thậm chí là cố học các môn mà cô không thích và cô nhận ra rằng: Việc học tất cả các môn có điểm hay của nó, nó khiến cô biết nhiều lĩnh vực. Nhưng cô lại rất khó khăn để tìm ra điểm đặc biệt cho khuynh hướng của mình. May mắn là cô có một năng khiếu và đã thể hiện nó, chính vì thế mà cô tìm ra được con đường học tập và nghề nghiệp của mình. Nhưng cũng không nhiều người may mắn như thế và mất nhiều năm hơn để nhận ra mình thật sự yêu thích và có năng lực ở khuynh hướng nào. Lãng phí thời gian chính là sự lãng phí xa xỉ nhất. Đó là một điều rất đáng tiếc và cô nhận thấy điều này hoàn toàn có thể khắc phục dễ dàng nếu như chúng ta có thể tự do bộc lộ và theo đuổi niềm yêu thích từ nhỏ.

Một điều nữa khiến cho việc học tập ở thời phổ thông trở nên cực nhọc hơn chính là cách chúng ta nhìn nhận về các môn học. Nếu hồi bé ta được chỉ bảo dẫn Địa lý là môn học khiến ta nhận ra sự khác biệt văn hóa ảnh hưởng trực tiếp từ vị trí địa lý và đặc điểm khí hậu; là môn học khiến ta say mê với những chuyến đi khám phá thì chắc việc học Địa lý thú vị hơn nhiều. Cô còn tìm thấy một điểm chung của các môn học, chúng đều là lịch sử, đều kể cho chúng ta nghe câu chuyện về sự hình thành và phát triển của thế giới tự nhiên và xã hội con người. Ví dụ như sinh học cho ta câu chuyện về giới thực vật và động vật, cho ta câu trả lời về tổ tiên loài người. Hay như môn kỹ thuật nông nghiệp cho chúng ta biết tổ tiên mình đã trồng trọt từ những cây rừng và chăn nuôi từ thú hoang như thế nào. Có rất nhiều câu chuyện từ ngày xa xưa mà từng thế hệ tìm cách kể lại cho con cháu mình bằng các ngành khoa học. Napoleon Bonapac cười mà rằng: Lịch sử có là gì nếu không phải là một thứ ngụ ngôn được thoả thuận? Vị Hoàng đế đó đã cho rằng lịch sử do bản chất của mình là một bản tường trình thiên lệch về một phía, nhưng thứ lịch sử mà ông ta ám chỉ đó chỉ hạn hẹp trong khuôn khổ những trang giấy của môn học lịch sử, đó không phải là lịch sử của tự nhiên và loài người được kể lại trong các ngành khoa học khác. Khi học tập nghiêm túc, các em có thể nhìn thấy sự thật từ lịch sử, học tập chính là thứ “ngôn ngữ tự cho phép” – khi có đủ trình độ thì chúng ta có thể tự hiểu biết về những bí mật được ẩn giấu giữa những điều luôn hiện hữu. (Mật mã Da Vinci (The Da Vinci code) – Dan Brown).

 

Việc học thực sự là hấp dẫn nếu các em nghĩ rằng đó là cách các em tìm hiểu về vạn vật xung quanh mình và về chính mình. Mỗi chúng ta đều là một phần của lịch sử, lịch sử gắn lên ngực ta một chiếc huy hiệu để chỉ ra ta thuộc về thế hệ nào. Hồi bé, cô hay quẩn quanh trong những câu hỏi về bản thân, về gia đình họ tộc, về quê hương đất nước và về thế giới này, cô tìm ra được tất cả câu trả lời đều từ việc học. Cô cũng tin rằng các em cũng tìm thấy ánh sáng tri thức từ việc học tập. Có một câu cô quên mất là của ai, nhưng rất hay: “Học trò nhất định là vượt qua thầy giáo, chỉ là các em có muốn hay không?”.

 

Cô gặp các em khi các em đều đã đủ tuổi thành niên và gần như đều cao hơn cô. Theo quy định của nhà nước ta, các em đều phải đã trải qua ít nhất 12 năm học phổ thông trước khi gặp cô. Sau hơn 18 năm, các em đã học hỏi được rất nhiều điều từ cuộc sống. Cô có tìm được một cách phân loại sự hấp thụ của con người theo độ tuổi như sau:

 

0-6 tuổi: thể chất

6-12 tuổi: tình cảm

12-18 tuổi: ý chí

18-24 tuổi: trí tuệ

 

Khi gặp cô, các em đã mang trong mình những sự khác biệt. Điểm chung lớn nhất là các em đã chọn Đại học làm con đường vào đời và đã vượt qua kỳ thi rất áp lực để vào giảng đường. Có nhiều người nói: Đại học không phải là con đường duy nhất để vào đời. Đúng như vậy. Nhưng cũng có người nói: Đại học là con đường tốt nhất để vào đời. Chính vì vậy mà cô và các em đều đã rất cố gắng để có thể vào được Đại học.

 

Vậy Đại học sẽ cung cấp cho các em những tri thức gì mà nó được đánh giá là con đường tốt nhất? Theo bảng phân loại trên, thời Đại học chính là thời để chúng ta học tập, bồi dưỡng về trí tuệ của mình. Hơn nữa, cô cũng muốn nói rằng những bài học trong thời Đại học có phần đặc biệt. Chúng giống như được phơi bày ra một cách công khai, nhưng chúng chỉ thuộc về những ai muốn học mà thôi. Mặt khác, những bài học cần học trong thời Đại học cho mỗi người là không giống nhau, nó còn tuỳ thuộc vào điểm xuất phát của người học và mục tiêu học tập mà người đó đề ra nữa.

 

Giữa thời cải cách giáo dục này, cô cũng hoang mang về những gì mình đã học liệu có lỗi thời rồi không? Đâm ra cả lo lắng cho các em nữa? Liệu những gì cô truyền đạt cho các em thêm vài năm nữa ra trường có đã quá cũ kỹ? Cô đã loay hoay rất nhiều trước những bài giảng hay bất kỳ câu nói nào với các em, cô sợ hạt giống tinh thần của mình chưa tốt, sợ cả việc gieo nhầm nữa. Nghề giáo là một nghề đặc biệt, bởi vì người dạy dùng chính con người mình (về tâm hồn, đạo đức và trí tuệ) làm phương tiện chuyển tải.

 

Rồi cô nhìn thấy ánh sáng khi biết rằng nhiệm vụ quan trọng nhất của người thầy giáo chính là việc dạy cho học trò mình có thể tự học. Quá trình giáo dục suốt mười mấy năm ròng qua các nhà trường đều có một điểm chung chính là hình thành, dẫn dắt và trao cho các em quyền năng tự tư duy đó. Thời Đại học chính là thời điểm chuyển giao năng lực tự tư duy đó cho các em. Nói chính xác hơn, học Đại học là học cách tự học.

 

Điều đầu tiên chúng ta cần xem xét chính là việc các em nghĩ một sinh viên thật sự là như thế nào? Sau đó chúng ta có thể tìm hiểu, đánh giá và chọn lựa cách thức nào để các em có thể trở thành một sinh viên thật sự theo cách mà các em muốn. Luis Pateur từng nói: Khoa học không có quê hương nhưng nhà khoa học có Tổ quốc. Một điều chúng ta cần chú tâm nữa trong quá trình cân nhắc này chính là chúng ta (cô và các em) đều đang dạy và học trong bối cảnh của giáo dục Đại học Việt Nam hiện nay.

 

Như các em cũng đã biết, đất nước ta đã trải qua những cuộc chiến tranh rất dài để giữ nước từ ngày dựng nước đến nay. Những vết hằn mà chiến tranh để lại trên lĩnh vực giáo dục là không hề nhỏ. Mặc dù là quốc gia có trường Đại học đầu tiên vào năm 1076 bằng việc xây dựng Văn Miếu – Quốc Tử Giám nhưng giáo dục Việt Nam nói chung và giáo dục Đại học Việt Nam nói riêng không có nhiều thời gian để hoàn thiện và phát triển vì sự đứt đoạn của các vương triều và chiến tranh liên miên. Trong bối cảnh đó, việc học của các em và việc dạy của cô đều có những khó khăn, hạn chế và trở ngại đáng kể. Những điều chúng ta có là tinh thần hiếu học, sự cần lao nghiêm túc và ước mơ ngày nào đó “sánh vai cùng các cường quốc năm châu” về địa hạt học thuật. Chúng ta hạn hẹp về điều kiện vật chất và thiếu thốn rất nhiều thứ, kể cả nề nếp nghiên cứu nhưng cái khó lớn nhất để chúng ta không thể xoay sở khắc phục khoảng cách vênh giữa các nền học thuật chính là về tài liệu. Internet cho chúng ta nhiều thông tin nhưng những thông tin chính thống, có giá trị, được kiểm định và được trình bày hệ thống không nhiều. Đó là hạn chế rất khó vượt qua nếu muốn học tập bài bản, nghiêm túc, có hiệu quả. Hạn chế chung của đất nước phản ánh trong từng buổi lên lớp của chúng ta, không còn cách nào khác, thầy trò ta phải nỗ lực để vượt qua để hoàn thành nhiệm vụ dạy và học. Chê bai thì rất dễ dàng, bỏ cuộc cũng là cách làm hèn nhát nhất, làm và làm được trong cái khó mới là bản lĩnh. Chúng ta cũng không thể đòi hỏi nhiều hơn từ lịch sử. Cha ông ta đã hy sinh xương máu để chúng ta có nền hoà bình và độc lập, có lẽ nào phận con cháu chúng ta lại trách móc cha ông? Đó không phải là một thái độ đúng đắn, cô nghĩ thế! Và cô tin rằng các em cũng hoàn toàn đồng ý với cô.

 

Các em biết đấy, mỗi cá nhân đều có trách nhiệm với bản thân, gia đình, họ tộc được hoà chung vào trọng trách của mỗi thế hệ đối với quốc gia, dân tộc. Thế hệ đổ máu xương để Việt Nam thành một cái tên trên bản đồ thế giới đã hoàn thành. Thế hệ trăn trở suy tư tìm đường đi cho quốc gia và dân tộc cũng đã mang vác những hòn tá tảng xây nền rồi. Thế hệ các em là niềm tin dựng xây và nhảy những bước tiến đưa đất nước ta đuổi kịp sự phát triển của thế giới. Trách nhiệm này quả thật là nặng nề. Phải giữ được nước, phải bảo tồn và phát huy bản sắc, phải hoà nhập quốc tế, phải làm cho nước nhà phát triển hùng cường. Các em phải học tập với quyết tâm to lớn để hoàn thành sứ mệnh của chính mình.  Chỉ khi mang những ý nghĩ này khi bước chân vào giảng đường các em mới có thể nhìn nhận và hành động để trở thành một sinh viên thực sự.

 

Akihiro Nakatani bảo: Thế giới này chỉ có 2 loại sinh viên: Sinh viên thực hiện khát vọng, ước mơ của mình và sinh viên đại học đơn thuần.Theo cách nhìn nhận này thì sinh viên thực sự là những sinh viên đến giảng đường để thực hiện khát vọng, ước mơ của mình.

 

Chúng ta đều có những giấc mơ, chúng thường xuất hiện khi chúng ta còn bé nhưng nhiều giấc mơ đã mất đi khi chúng ta trở thành người lớn. Khi giấc mơ được cân nhắc bới khả năng và sự bằng lòng thì giấc mơ dần phai nhạt đi. Không có giấc mơ nào cao quý hay giấc mơ nào thấp kém. Cũng như không có nghề nào là cao sang, nghề nào là hạ đẳng. Giấc mơ khiến ta hoàn thiện, như nghề nghiệp khiến ta thành người có ích. Hãy mơ, và làm đến cùng cho những gì ta mơ ước. Việc hoàn thành giấc mơ là quan trọng vì đến một lúc nào đó trong đời ta nhìn lại chính mình và thấy ta đã trở thành người như  ta mơ ước, đó chính là ý nghĩa lớn nhất đối với cuộc đời ta.Chính vì thế, đầu tiên một sinh viên thật sự là người có mơ ước và giữ được mơ ước.

 

Khi có và giữ được ước mơ rồi thì ta mới nghĩ đến việc thực hiện ước mơ được. Cô ngưỡng mộ những ai dám thực hiện ước mơ của mình, dù cho giấc mơ đó rất điên khùng và kỳ quặc. Cô cũng tin rằng những con người thấu suốt đều biết ước mơ và đều biết cần làm gì để hiện thực giấc mơ đó. Sự chăm chỉ và kiên trì có giá trị lớn lao vì vậy, như Thomas Edison: Thiên tài chỉ có 1% trí thông minh, 99% còn lại là do sự nỗ lực. Trí thông minh  khiến ta thích thú còn sự kiên trì làm cho ta kính nể.

 

Từ giấc mơ của mình, các em sẽ biết mình cần học ở  4 ngôi trường những gì để tích luỹ những điều cần thiết làm hành trang biến giấc mơ của mình thành thực tế. Những diễn giải dài dòng của cô về trách nhiệm của mỗi cá nhân nhắc các em nhận ra mối liên hệ giữa giấc mơ riêng của mình ở đâu trong giấc mơ chung của quốc gia dân tộc. Một sinh viên thực sự chỉ là một khái niệm nhỏ, một phân đoạn ngắn  đặt trong khái niệm lớn: một công dân thực sự, một con người thực sự.

Mái trường Đại học là một cách để em thêm phần chuẩn bị để thực hiện ước mơ của mình. Vậy một sinh viên thực sự sẽ làm gì trong quãng đời ĐH? Các sinh viên thực hiện khát vọng, ước mơ của mình phần đông hiểu được rằng cần phải nắm lấy những cơ hội gặp được trong khi học Đại học.Những cơ hội mà thời ĐH mang đến cho các em là:

 

1, Cơ hội học tập kiến thức cơ bản cần thiết. Nhập tri thức mới, củng cố và hệ thống  tri thức cũ. Xoá nhoà cách biệt về kiến thức giữa các khối A, B, C, D. Học tập kiến thức nền phổ thông và chuyên ngành, kiến thức và kỹ năng. Tìm hiểu khác biệt giữa nông thôn và thành thị, giữa các nền văn hóa Bắc – Trung – Nam, giữa non nớt và trải nghiệm, giữa nam giới và nữ giới, giữa phương Đông và phương Tây, giữa truyền thống và hiện đại.

 

2, Cơ hội đọc được những quyển sách hay từ thư viện, hệ thống nhà sách, hội sách và từ những người bạn yêu quý sách. Một quyển sách đã qua sự sàng lọc đánh giá của những chuyên gia thực sự là quyển sách hết sức có giá trị.

 

3, Cơ hội đến thăm các viện nghiên cứu, các trung tâm giáo dục đào tạo và các trường đại học khác. Để học các kỹ năng các em sẽ có cơ hội so sánh ưu và nhược điểm của các loại hình đào tạo, giáo viên, tài liệu và hệ thống cơ sở vật chất hỗ trợ.

 

4, Cơ hội của những chuyến đi. Hãy đi bất cứ khi nào có cơ hội hoặc chủ động tạo ra cơ hội để đi. Khi đến thăm một vùng đất mới, các em sẽ có cơ hội gặp gỡ những nền văn hoá, những cảnh quan đẹp đẽ, những trải nghiệm nhiều cảm xúc với những người dân địa phương và thành thạo kỹ năng dịch chuyển. Điều đó làm cho vốn sống và nội lực sinh tồn trong em dồi dào hơn.

 

5, Cơ hội của những hoạt động tình nguyện. Trại trẻ mồ côi, viện dưỡng lão, trại người nhiễm HIV, chăm sóc trẻ thiển năng hay thăm nom mẹ Việt Nam anh hùng và người có công với cách mạng. Mùa hè xanh và Tiếp sức mùa thi cũng là một lựa chọn tốt, nó sẽ mở rộng quan hệ bạn bè của các em. Em sẽ học về lòng biết ơn, sự chia sẻ, học những bài học về tình người và làm người.

 

6, Cơ hội hiểu về chính bản thân mình, trải nghiệm cuộc sống độc thân, tự chịu trách nhiệm. Học cách quản lý thời gian, quản lý tài chính, các kỹ năng tự chăm sóc bản thân. Học cách nhận ra,  kiểm soát và bày tỏ khôn ngoan những suy nghĩ và cảm xúc của mình.

 

7, Cơ hội phát triển những sở thích và kỹ năng cá nhân. Ví dụ như giao tiếp, nói chuyện trước công chúng, trang điểm, nấu ăn, võ thuật, đánh đàn, khiêu vũ… Em sẽ tìm ra bản sắc của mình.

 

8, Cơ hội học cách chung sống cùng người khác từ việc ở tập thể ký túc xá, nhà trọ hoặc nhà người quen, họ hàng. Học cách dung hoà sự khác biệt, chấp nhận, làm việc và tìm ra giải pháp chung.

 

9, Cơ hội thích nghi với một nền văn hoá khác cuộc sống chốn quê nhà. Hãy đến thăm các bảo tàng, trung tâm lưu trữ văn hoá, nhà hát, rạp chiếu phim, sân khấu kịch và ca nhạc, các quán ăn và cà phê hay, sân vận động, cảng biển, sân bay, hầm,… hay bất cứ điều gì tạo nên sự đặc biệt của nơi em đến học.

 

10, Cơ hội gặp gỡ những con người tài năng, thú vị và khác biệt. Nhìn nhận sự đa dạng của những loại người khác nhau. Học cách dung hoà giữa lý trí và tình cảm. Tìm thấy những người yêu quý em. Để lại những ký ức về em trong tim người khác. Gặp gỡ và chia ly, thật nhiều những thang bậc thăng trầm của cảm xúc mà em có cơ hội để hiểu.

Những cơ hội mà cô có thể kể là chưa thể nào hết. Các em hãy tận dụng quãng thời gian trên giảng đường này để tìm thấy chính mình. Mình là ai? Mình ở đâu? Mình cần làm gì? Steve Jobs bảo: Hãy sống đam mê. Hãy sống dại khờ. Đó là một phương châm sống cực kỳ thú vị và đặc biệt phù hợp cho những người trẻ như các em. Mái trường ĐH và các thầy cô không tạo nên hết những cơ hội mà các em đã thấy, các em phải tìm kiếm và tự tạo ra các cơ hội cho chính mình. Chỉ tìm đến các thầy cô khi các em cần định hướng hay hỗ trợ. Tận dụng thời gian, tuổi trẻ và lòng nhiệt thành, chắc chắn  các em sẽ có một thời thanh xuân đáng nhớ và có ý nghĩa.

 

Alvin Toeffler đã viết: Những thay đổi chóng mặt của cuộc sống hiện tại đòi hỏi tất cả chúng ta phải trở thành những người học tập suốt đời. Thời Đại học khép lại, các em sẽ bước chân thực sự vào trường đời, nơi đó mới chính là nơi có nhiều bài học thiết thực nhất mà các em cần phải học. Các em hãy nhớ rằng có nhiều ngôi trường mà mình phải đến để học. Và điều duy nhất mà các thầy cô có thể làm đó chính là giúp các em có thể tìm thấy con đường để có thể tự học tập suốt đời.

 

Cảm ơn các em đã hỏi và cho cô cơ hội để trả lời câu hỏi rất hay này. Cô cũng dùng một số thủ thuật nhỏ từ quyển Nói sao cho trẻ chịu học ở nhà và ở trường (How to talk so kids can learn) của Adele Faber và Elaine Mazlish để viết bài viết này. Bởi vì cô tin vào điều Haim Ginott đã nói: Cha mẹ và thầy cô nói với trẻ như thế nào, trẻ sẽ cảm nhận về bản thân như thế ấy. Lời nói của họ ảnh hưởng đến lòng tự trọng và cách trẻ tự đánh giá bản thân. Hay nói rộng ra, cách nói của cha mẹ và thầy cô giữ vai trò quyết định đối với số phận trẻ.

 

Cô viết những dòng này và không chỉ để các em đọc. Cô còn quá trẻ và không có nhiều trải nghiệm để chia sẻ cùng các em. Cô mong rằng khi để nhiều người cùng đọc, chúng ta sẽ nghe được nhiều ý kiến hơn. Cô cũng tin rằng tình cảm và sự chờ đợi của cô để nhìn thấy sự trưởng thành của các em sẽ nhiều người cảm nhận được. Những bậc tiền bối đi trước sẽ giúp các em và cả cô nữa đánh giá chính xác hơn về những gì mà cô nhận định. Đó là một sự liều lĩnh chân thành từ cô. Hy vọng điều đó sẽ cho các em lòng dũng cảm để mơ ước và thực hiện ước mơ dũng mãnh của mình (Về con, cha hát – Barack Obama).

Advertisements

Tagged as:

Categorised in: Tiếng nói giáo viên, Uncategorized

37 phản hồi »

  1. Thời sinh viên của mình qua đã lâu rồi (38 năm), thế hệ mình không có internet, truyền hình thì xem chung ở sân vận động mỗ khi có dự kiện lớn như world cup, duyệt binh ngày 2/9… rất, rất ít. Mình chỉ đến thư viện, phải đến sớm để mượn sách vì số lượng bản cho mỗi đầu sách rất ít. Sinh viên các khoa khác ít được đọc sách văn học. Chỉ nhờ chăm lên thư viện nên mình được đọc nhiều tác phẩm văn học. Mình có một chút hiểu biết văn hoá nhờ đọc sách ở thư viện. Nên mình vẫn cảm ơn thư viện, cảm ơn sách. Các bạn có thể không chọn cách như mình, biết đâu cách chọn của các bạn lại là thông minh hơn!
    Cảm ơn Ngọc Bích!

    Like

    • 40 năm trước được đi học là hạnh phúc lớn cô ạ. Bây giờ chúng cháu đủ đầy hơn nhưng chưa hẳn biết trân quý cái hạnh phúc được đi học ạ!
      Lần đầu cháu viết bài gửi, cô là người đầu tiên comment đấy ạ, cháu cảm ơn cô!

      Like

      • Day la thay giao nhe Bich! Thay hieu truong cua DHSP TP HCM.:)) (Xin loi vi minh ko go duoc dau tieng Viet)

        Like

        • Thật là thầy hả chị? Nếu đúng là Thầy Nguyễn Kim Hồng thì em quá vinh dự rồi ạ 😊

          Like

  2. Đọc bài này tôi để ý đến một số điều sau đây:
    Giáo dục phổ thông có 3 môn cần phải học, trong đó có Lịch sử.
    Chúng ta học để trở thành người, giáo dục là con đường duy nhất để người trở thành người.
    Sách, gia đình, học đường, xã hội là 4 ngôi trường.
    Thầy cô giúp các em tự học suốt đời
    Trách nhiệm – nhà khoa học thì có tổ quốc
    Tự tạo cơ hội – cơ hội của những chuyến đi …
    Giữ gìn bản sắc, xóa nhòa cách biệt
    Chúng ta đều có những giấc mơ. Vv.
    Rồi cô đưa ra câu hỏi: Cô nói quá chung chung đúng không?

    Đúng, cô nói quá chung chung. Nhưng vì bài biết trôi chảy, có dàn bài cẩn thận, nên cho cô điểm A. Bài nhắc đến nhiều vấn đề, một trong những vấn đề là chiến tranh mà cô đã nói đến.

    Tôi sinh ra trong chiến tranh, lớn lên trong chiến tranh, đối đầu với chiến tranh. Nhưng khi chiến tranh kết thúc thì tôi đã cách xa ngàn dặm… một sự tình cờ! Tôi không biết, nếu ở lại, tôi đã làm được gì hay đã ra sao? Tôi không thể hình dung ra được. Có một điều tôi thường nói với các bạn: Đánh nhau thì quá dễ, làm hòa mới khó. Gởi cô vần thơ với những ý những câu trong bài.

    Mỗi chúng ta là một phần lịch sử,
    Có trách nhiệm và trách nhiệm nặng nề,
    Sống dại khờ nhưng cứ sống đam mê,
    Từ Ngọc Bích đã thành ra bích ngọc.

    Like

    • Cháu chân thành cảm ơn cô! (cháu đoán vậy không biết đúng không?) Bài Mùa tựu trường đã đến của cô, trong đó có đoạn Thế nào là bài luận hay? Nên cô cho cháu điểm A, cháu rất vui mừng.
      Đúng như cô nói: Đánh nhau dễ, làm hòa mới khó. Không phải chỉ là thế hệ thật sự cầm súng bắn vào nhau, mà cả chúng cháu – những đứa con sinh ra sau cuộc chiến. Cháu luôn nghĩ về lịch sử, cố gắng lý giải một cách chật vật những điều như chiến tranh và hòa bình, cái chết và sự sống, cái ác và điều thiện, sinh mệnh và hy sinh,…
      Bố cháu từng tham gia chiến đấu, hồi bé khi nghe bố kể chuyện chiến trường, cháu rụt rè hỏi: – Bố thật sự cầm súng bắn chết người ạ? Bố từng giết người sao?
      Biết trả lời đứa bé 8 tuổi thế nào để hiểu lý do chiến tranh khi nó đặt mình vào khái niệm con người, trước khi ta phân ra chủng tộc, đường lối và vô vàn lợi ích khác?
      Học trò cháu cũng hỏi, ngày nào đó con của cháu cũng sẽ hỏi. Cháu phải tìm được câu trả lời thỏa đáng, “đầy tính tranh luận, hòa hợp và chấp nhận” như điều cô đã viết ạ.

      Like

      • Cô đoán hay lắm, chỉ sai có tí thôi.

        Mấy hôm trước đang sub trong lớp, tôi nghe các em lớp 10 hỏi nhau: nếu có reincarnation thì các bạn muốn là gì, người hay thú? Cả đám nhao nhao lên, muốn làm thú. Dường như ngày nay người ta thương chó mèo hơn! Còn người thì vẫn là “chó sói” của nhau.

        Thật vậy không? Cứ nhìn về VN, Biển Đông, … có vẻ như mình đang lăn lại vết xe lịch sử cũ. Hy vọng không phải vậy! VN không nên là bàn cờ cho các cường quốc, càng không thể trở thành như bãi chiến trường, nhưng phải là nơi để người ta trở về, ngồi lại, và yêu nhau.

        Mua những vũ khí tối tân, hạng nặng để làm gì? Có phải chúng ta đang rơi vào cái “trò chơi” của kẻ giàu (mạnh vì gạo, bạo vì tiền). Donald Trump ở Mỹ là 1 điển hình, ông thắng cử vì ông ta quá giàu, có thế thôi, người có ý thức trong đảng Cộng hòa đều chê ông.

        Đừng để đồng tiền và bạo lực lăn chúng ta đi. Tôi vẫn còn nhớ dư âm lời nhạc sĩ TCS hỏi: … trong trận chiến tranh mưa máu đó,/ còn có chỗ nào/ cho người ta/ yêu nhau?

        Like

        • Không biết cháu đoán sai tý ở chỗ nào ạ? 🙂
          Trong truyện Tôi là Bêtô của Nguyễn Nhật Ánh có đoạn: “nói cho đến cùng, mọi cuộc chiến tranh đều vì miếng ăn cả”.
          Trở về, ngồi lại và yêu nhau – trên đời này chỉ có một nơi có thể dùng những mỹ từ này HOME. Hy vọng dù thế giới ngoài kia, các cường quốc có xô đẩy thế nào, đất nước này vẫn là mái nhà như cô mong ước.
          Mấy hôm nay chiếu Captain Ameracan: Civil War, ẩn dụ rất hay về cuộc chạy đua vào Nhà Trắng ạ. Người Mỹ và thế giới sẽ nhớ nhiều về Barack Obama, như một vị anh hùng của lương tri, hòa bình và nhân văn.
          Nhạc Trịnh, dù cháu chưa hiểu nhiều, chỉ thích vì nhạc của ông là tình ca thấm đẫm lòng thương, và ngay cả trong cơn mưa máu tanh, người vẫn yêu người, bởi sỏi đá cũng cần có nhau, phải không cô?

          Like

        • Cuối tuần này là Ngày Lễ Mẹ. Người ta mua hoa mua quà, tặng cho mẹ hoặc đưa mẹ đi ăn, đi chơi. Ý nghĩ của tôi hơi weird, hơi khác. Tôi đề nghị thêm vào bài của cô Ngọc Bích một cơ hội nữa: “Cơ hội được làm mẹ!”

          Khoan, trước hết, phải hiểu mẹ là ai? Mẹ là người sinh ra ta, nuôi nấng, dậy dỗ, âu yếm, ru ngủ, thay tã, cho bú, đón đưa, … Vậy thì, trong tất cả những việc làm đó, cái gì là động lực? Đấy chính là điều tôi muốn nói: Tình Mẹ, một tình yêu không giống như tình yêu người ta thường hiểu, tình yêu không điều kiện, chỉ muốn hy sinh, cho đi, mà không cần đền đáp. Đấy là tình mẹ!

          Nếu thế giới này có thêm nhiều hơn nữa những cái “tình” như vậy, thì cuộc đời sẽ vui hơn, yên ổn hơn, sông biển sẽ hài hòa, và núi rừng có lẽ cũng xinh đẹp hơn.

          Đấy cũng là giấc mơ, một giấc mơ có thể thành hiện thực, nếu mọi người trên thế giới có cơ hội “làm mẹ.” Đây cũng là để trả lời cho câu hỏi “sai một tí” cho cô giáo trẻ (nhưng khó tính). Gọi tôi bằng cô là sai, nhưng là cái sai rất nhỏ, bởi vì, chúng ta rất giống nhau, hơn thế nữa, chúng ta là của nhau, HTN là của nhau, mọi người trên địa cầu này là của nhau (nghĩ như vậy thì đâu còn chiến tranh nữa, mà ai không nghĩ như vậy lại là thiệt thòi lớn), không kể đông tây hay nam nữ; nếu có khác, thì chỉ là một tí thôi.

          Vì thế nên:
          Cho tôi xin được vai trò làm mẹ,
          Để hiểu đâu là ý nghĩa yêu thương
          Cho vơi đi bao nỗi buồn nhân thế,
          Hay san sẻ buồn vui bé bên đường.
          Xin cho tôi được một lần làm mẹ…

          Like

  3. Bài viết rất công phu, có nhiều ý tưởng hay. Có thể sử dụng bài viết để trao đổi với học sinh các lớp 12. Có nhiều trích dẫn thú vị, định hướng tốt. Thanh niên ngày nay có nhiều cơ hội hơn nhưng họ cũng rất dễ bị tổn thương. Bốn “ngôi trường”:sách, gia đình, nhà trường, xã hội sẽ giúp họ tìm ra được con đường đúng đắn cho bản thân mình. Và bài viết đã làm tốt nhiệm vụ của mình.
    Bài viết cũng có những sáng tạo độc đáo như phần cuối của bài. Đáng để suy ngẫm.

    Liked by 1 person

  4. Tất cả các bài viết đều “hay” theo một cách nhìn nào đó. Nhưng cũng đều dở theo một góc nhìn khác. Bài này viết có vẻ “mượt”. Nhưng “soi” dưới kính hiển vi thì “mặt hoa hậu cũng như mặt trăng” thôi.
    “18-24 tuổi: trí tuệ … thời Đại học chính là thời để chúng ta học tập, bồi dưỡng về trí tuệ của mình.” Tôi không tán đồng chỗ này. Học đại học chỉ là bồi dưỡng tri thức chứ không bồi dưỡng trí tuệ. Trong bất kì giây phút nào của đời mình, người ta cũng đều tự bồi dưỡng tình cảm, trí tuệ,…theo một cách nào đó.
    “học Đại học là học cách tự học.” Tôi lại càng không thể chấp nhận chỗ này. Hoá ra trước khi vào đại học các học sinh không tự học à? Bố mẹ, anh chị hay thầy cô học hộ các học sinh ư?
    Theo tôi : học luôn luôn là tự học. Nó là nội động từ, diễn tả hoạt động của chủ thể thực hiện nó. Không bao giờ có ai học hộ ai bất kì điều gì.
    Ôi chán quá! Chán vì cái quan niệm “học Đại học là học cách tự học”, “học đại học là tự học”, … trở nên quá phổ biến. Nó cho thấy dân trí nước ta quá thấp. Từ cỡ giảng viên đại học mà “thở” ra giọng điệu ấy thì còn nói gì tới dân thường?
    Bao giờ đất nước này mới khá lên được?

    Like

  5. Trong quyển “Tự do trong lưu đày,” Đức Đạt lai lạt ma 14 đã khẳng định: có khi thù quí hơn bạn, vì thù dạy ta nhẫn nhịn… (không thích cái từ “thù” trong bản dịch) Như vậy, cô Bích cũng nên biết ơn bạn Hoàng đã phê bình, dám nói thật. Còn bảo dân trí thấp thì tôi chưa tin mà phải đặt lại câu hỏi: đó là ý kiến hay sự kiện?

    Like

    • nếu là những hiện tượng đơn lẻ thì chả nói làm gì. Nhưng nay những “học đại học là tự học” ấy nhan nhản trong các báo chí, các sách vở. Một điều sai lầm được phổ biến khiến cho cỡ giảng viên đại học cũng cứ tin thế thì không còn là sự kiện nữa.

      Like

    • Cái ý nghĩ “bạn/thù” có thể rất hay. Cuối tuần này TT Obama sang thăm VN. Thử nhìn về TQ. Thật khó bảo họ là thù hay bạn. Cả Mỹ cũng thế, rất khó bảo họ là bạn hay thù.

      Người sinh viên thật sự phải đặt Tổ Quốc trên hết. Có lẽ hơi khác với người Mỹ họ đặt Kinh Tế lên hàng đầu. Không lấy làm lạ nếu năm tới ông Trump sẽ lên làm TT. Hy vọng bà Clinton, người có kinh nghiệm làm mẹ làm vợ, sẽ trở thành TT đầu tiên của nước Mỹ. Có lẽ tốt hơn !

      Like

  6. Thật đơn giản : Sinh viên là người đang học tại một trường đại học.
    Chỉ có thể đòi hỏi một trường đại học thật sự (vì đó là chuẩn có thể đặt ra được) chứ không thể đòi hỏi sinh viên thật sự (vì nó là hệ quả của thứ khác). Bất cứ khi nào họ vào học ở trường đại học là họ trở thành sinh viên dù họ học theo kiểu gì đi chăng nữa.
    Cũng không nên mang các quan niệm cá nhân ra để đặt thành chuẩn cho sinh viên. Có sinh viên thích học hành chăm chỉ trên trường lớp. Có sinh viên thích vừa học vừa làm thêm. Có sinh viên thích học ít chơi nhiều. Không thể nói cái nào hơn cái nào.
    Thật kì lạ là các sinh viên ấy lại đi hỏi người khác thế nào là sinh viên thật sự. Trong khi chính họ đang là sinh viên thật sự lại không tự hỏi, tự trả lời mà lại đợi câu trả lời từ nơi một người không đang là sinh viên. Có thể nói đó là hệ quả của sự nô lệ về tư tưởng trong suốt quãng thời gian trước đó của họ.
    Khi có khoá là khi đã có kẻ trộm. Khi người ta bàn về tự học thì đó là khi những kẻ đi học bị nô lệ về tư tưởng. Trong trường họ không học tri thức, không học cách đến với tri thức mà học cách đối phó, cách nói dối, cách nhai lại những điều mà quyền lực nơi bố mẹ, thầy cô, xã hội đã tuyên bố là đúng (dù thật sự không phải thế).

    Like

  7. Không thấy bạn tác giả cảm ơn nhỉ? Mình đã góp ý nhiệt tình đến vậy kia mà?
    Hì. Thiên hạ vốn thích được khen mà ghét bị chê. Đó là điều bình thường.
    Cái đáng nói là sự thật thế nào họ lại không quan tâm. Điều khen là sự thật thì tuyệt. Nên cám ơn. Điều chê là sự thật cũng phải là tuyệt vời nếu ta đang đi tìm chân lí, tìm sự thật. Thế thì cũng phải cảm ơn. Lời cảm ơn thể hiện giá trị của chính người đi cảm ơn. Chứ người nhận lời cảm ơn sẽ không được lợi gì. Nay không thấy lời cảm ơn chứng tỏ bạn tác giả không phải kẻ thích tìm sự thật, thích chân lí. Ấy vậy mà bạn ấy lại bàn về “những sinh viên thật sự”.
    Hì. Bài viết từ một người không ưa chân lí thì giá trị đến mức nào có thể hiểu được.

    Like

    • Cháu cảm ơn chú ạ! Dù chú sẽ mắng tiếp vì cái tội phải mắng mới biết cảm ơn. Chưa từng có ai mắng cháu “nghiệt ngã” như chú nên cháu cần chút thời gian để nếm trải một cách bình tĩnh ạ.

      Like

      • Vâng. Cảm ơn bạn. Xin bạn giúp cho việc này.
        Bạn là giảng viên trường nào? Bạn có phải có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm không?
        Hiện nay chính phủ yêu cầu chuẩn hoá giảng viên, cần có chứng chỉ NVSP. Nhưng chỉ những ai không học tại các trường SP mới cần chứng chỉ đó trước khi đi dạy (hoặc đã đi dạy thì bổ sung). Tuy vậy các địa phương không làm thế, họ bắt tất cả giảng viên đi học chứng chỉ NVSP mới cho chuyển ngạch (A1 sang V gì đó). Không biết do không hiểu được hay cố tình không hiểu các thông tư của Bộ GD mà họ làm thế.
        Ví dụ chắc chắn nhất là ở trường CĐ Sư Phạm Thái Bình (có vài người thân quen đang làm việc). Hầu hết giảng viên từng học tại các trường đại học sư phạm. Nhưng gần đây hầu hết phải học chứng chỉ NVSP. Gần như toàn bộ nội dung khi học chứng chỉ NVSP họ đã học tại trường Sư Phạm. Như thế dù không tính đến tiền cá nhân (2,5 triệu*200 người) thì đây cũng là sự lãng phí đối với xã hội, trái với chủ trương tiết kiệm, chống lãng phí của Đảng và Chính phủ. Còn phải kể đến là học hành thi cử thì nhí nhố. Thầy từ Thủ đô về mà dạy chơi chơi rồi các “trò” thì mời các thầy đi chơi thật, ăn uống nhậu nhẹt. Chỉ một vài người chữ đẹp được cử ngồi trên, chép để có tài liệu cho mọi người phô tô, sử dụng chung vì xin tài liệu từ các thầy thì các thầy nhất định không cho. (học theo phương pháp mới là học gì biết nấy, không cần tài liệu, không cần chuẩn bị vì học có mấy buổi ấy mà.) Đến ngày thi thì cắm cúi chép bài cho dài (đo bằng gang – chuyện đùa mà có thật) xong ra hỏi nhau mà còn chả biết mình vừa chép cái gì.
        Sự thật nó cay đắng là vậy.
        Tôi là kẻ hết thời nơi xó quê nên chẳng nói được. Các vị là giảng viên các trường lớn cũng nên lên tiếng về chuyện này. Được vậy thì con cháu sau này mới mong nhờ.

        Like

      • Chuyện thật đấy. Tôi ở quê, có đứa cháu sang Thái Bình dạy, mấy bữa nay nó về thăm đem chuyện về kể. Tôi có gọi hỏi thăm mấy bạn già cũ bên ấy thì họ nói tường tận, quả là vậy. Cái này không biết nói đi đâu. Giá mà báo chí vào cuộc thì tốt biết bao. Cứ về tận nơi mà phỏng vấn các giảng viên ở đó là thấy hết sự thật. Họ đang nhiều tâm sự lắm rồi.

        Like

    • Phản biện thật sự xuất sắc! Cảm ơn độc giả hoàng đã cho tôi ngộ ra nhiều điều!

      Like

  8. Dường như ở Mỹ không có từ riêng để chỉ sinh viên mà chỉ có college students. Ở VN, sinh viên là những người được kể là đã trưởng thành mà còn đi học. Họ là kẻ sĩ, là rường cột của mai sau. Nếu xã hội không tốt hơn, hay trái lại, còn dở hơn, thì đó là sinh viên chưa làm tròn bổn phận, sinh viên chưa thực sự là sinh viên, vì một lý do nào đó.

    Like

  9. Hôm qua thấy nhiều bạn trẻ ra đường chào đón TT Obama, tôi cũng viết lại bài này cho các bạn sinh viên.

    Những sinh viên thực sự họ là ai?
    Suốt đời cô miệt mài câu hỏi ấy
    Làm thế nào hình dung được tương lai
    Thật khó nói trong vài hàng vắn vỏi.

    Học và đọc và trao đổi băn khoăn
    Con người nhờ giáo dục để trở thành
    Để cống hiến để kiếm tiền hay nuôi sống
    Suy nghĩ đó tầm thường nhưng quả đúng

    Học là học về thân phận con người
    Để góp phần tiến bộ chung thế giới
    Sử học ngọn nguồn toán học tư duy
    Cuộc sống này như dòng sông chảy mãi

    Bằng nỗ lực cô cảm nhận phi thường
    Chúng ta mang trên vai nhiều khác biệt
    Đem cái học tạo nghề nghiệp cho mình
    Đại học không phải là con đường duy nhất

    Học còn là đuổi theo niềm yêu thích
    Tinh thần hiếu học nghiêm túc chuyên cần
    Tổ tiên loài người rừng hoang thú dữ
    Gia đình quốc gia dân tộc bản thân…

    Chê rất dễ mà bỏ lại là hèn
    Cuộc chiến dài hãy còn ghi dấu tích
    Không giấc mơ cao quý thấp hay hèn
    Không nghề nào cao sang hay hạ đẳng

    Bản lãnh là dám thực hành điều khó
    Có được giấc mơ mà giữ được giấc mơ
    Đó là những người sinh viên thực sự
    Khùng điên hay kỳ quặc cũng là mơ

    Đời sinh viên là một phân đoạn ngắn
    Quen với sách cơ hội những chuyến đi
    Dụng thời gian cho công cuộc tìm kiếm
    Mình ở đâu hay đang đã là ai?

    Bốn ngôi trường biến giấc mơ thành thực
    Sống đam mê và cứ sống dại khờ
    Xóa cách biệt để tìm ra khác biệt
    Liều lĩnh chân thành dũng cảm say mê

    Cho tuổi xuân đáng nhớ và ý nghĩa
    Tìm ra được con đường học suốt đời
    Cô đợi chờ để mong ngày được thấy
    Mọi người cảm nhận sự trưởng thành của các em.

    Like

    • Hay quá cô ạ, Bài viết của Ngọc Bích nếu muốn phản biện hoặc tìm vết thì cũng có thể có vài quan điểm khác biệt. Tuy nhiên nó thể hiên cái tâm của một “giáo viên thật sự” và đó chính là giá trị cộng thêm “Value added” của bài này.
      Qua phản hồi của cô, cháu thấy cô cũng rất thích quan điểm của người viết (cũng như cháu). Cháu cũng đọc kỹ, nhưng không đủ tài năng để chuyển tải một tản văn xuôi thành thơ như cô mà vẫn giữ được trọn vẹn ý của tác giả.
      Một lần nữa cảm ơn tác giả đã đặt cái tâm của mình cho việc dạy học, một nghề được ví như “Bác sỹ tâm hồn” dù không có lời thề Hippocate.

      Like

    • Cháu cảm động lắm ạ!
      Địa chỉ email của cháu bichvu13@gmail.com, mong cô cho phép cháu được làm quen ạ 🙂

      Like

      • Cám ơn cô Bích. Có lẽ HTN đã là nơi rất tốt để làm quen với những ai trong lãnh vực giáo dục. Nhân dịp này tôi cũng muốn nói thêm, không phải chỉ chiến tranh mà thôi, mà còn vì xa cách, vì giáo dục, văn hóa, đã khiến cho người ta căm nhau. Nhiều người không thể nhìn mặt nhau, chứ đừng nói chuyện ngồi lại với nhau.

        Chiến tranh chưa hẳn tự nó là thủ phạm, mà chính là do cái Tâm con người. Hy vọng giáo dục, giáo dục sẽ làm cho người ta yêu thương nhau hơn. TQ, HK, hay bất cứ ai trên thế giới cũng có thể là bạn bè của người VN chúng ta.

        Tôi muốn bắt chước TT Obama, dùng thơ Kiều để dẫn ý: Rằng, trăm năm cũng từ đây, của ghi để lại chút này làm tin.

        Like

  10. Cảm ơn chân thành bài viết rất công phu, rất hay của bạn Vũ Thị Ngọc Bích.Tôi đã rất xúc động và đọc hết bài một cách ngấu nghiến vì bạn đã giải đáp được nhiều suy nghĩ rời rạc của tôi về cách học để thành người trưởng thành, hành vi học và ý thức học tập. Tôi rất trăn trở vì tôi cũng có con cái chuẩn bị đi vào các trường trong hệ thống giáo dục của Việt Nam để học tập. Tôi trăn trở và chắc hẳn bạn cũng rất trăn trở nên bạn mới viết thành bài có phân tích, có dẫn chứng, có trải nghiệm hay như vậy.Tôi sẽ chép bài này xuống và in ra giấy và mong là sẽ có nhiều bậc phụ huynh ở xung quanh tôi sẽ đọc nó, chỉ cần đọc thôi còn cách họ hiểu hay cách họ cảm nhận như thế nào thì đó là ở cá nhân của mỗi người.
    Về phần các bình luận bài viết tôi thấy hầu hết mọi người ủng hộ bạn và đánh giá cao, khen hay. Chỉ có bạn tên “Hoàng” tìm thấy những thiếu sót của bài viết và “góp ý nhiệt tình”…(nhưng ngày 15/5/2016 lúc 18h55 bạn Hoàng cũng lo lắng là không được bạn Ngọc Bích cảm ơn vì những bổ sung cho lỗ hổng trong bài viết…). Người Á Đông mình thường có câu ” Ngọc còn có vết” nên theo cá nhân tôi chúng ta nên nhìn nhận cái tư tưởng, hay cái thông điệp của bài viết để chúng ta có cái nhìn sáng rõ hơn trong cách chúng ta học tiếp để hoàn thiện bản thân, cách chúng ta giáo dục con cái và cách xã hội giáo dục con cái chúng ta.
    Tôi sinh ra ở Việt Nam. Chắc chắn rồi. Và con tôi cũng vậy. Tôi đã học hết Phổ thông, hết Đại học, yêu mến đất nước này và lao động để mang ý nghĩa là người công dân tốt. Nhưng thời gian gần đây, tôi bắt đầu có mơ ước nhỏ đó là con cái tôi được học trong hệ thống giáo dục của nước ngoài, ví dụ như Singapor, Nhật hay Hàn hay Tây Âu hay Mỹ…Có cái gì đó không ổn trong cách các trường học chúng ta đang giáo dục con cái chúng ta. Trẻ em sinh ra ở nước ngoài hay ở Việt Nam thì cũng là những đứa trẻ mà tôi buồn vì con cái mình không được môi trường giáo dực tốt như họ để mà phát triển toàn diện. Toàn diện theo hướng tích cực, có nghĩa là ở Việt Nam cũng toàn diện nhưng có sự tác động của người lớn. Trẻ con không có lỗi, chỉ là do chính các phụ huynh đã giáo dục con cái họ thành người như vậy.Thế hệ chúng tôi đi học là thiếu thốn, nhưng ý thức khá cao về vấn đề học. Trong quá trình học, bản thân tôi không giỏi nhưng luôn cố gắng đúng thực lực, cũng có thi thoảng gian lận quay cóp nhưng tôi tự hào điều đó không nhiều vì quả thực tôi thấy nếu tôi cố gắng đạt được kết quả tốt sẽ thú vị hơn nhiều khi mà quay bài để có được điểm cao. Tôi xem qua lịch sử nước mình thấy thế này. Người mình xem đi học là ra làm quan (lối học từ chương câu cú, học ghi chép kín vở và học để thi), nôm na là làm quan thì hơn người và ăn ngon, công việc việc nhàn hạ không vất vả. Và bố mẹ cũng thường hay dạy con mình là nếu không học thì chỉ có đi hót phân nên phải cố gắng học để sau này thành ông, thành bà. Quan điểm này đúng nhưng cá nhân tôi nghĩ không nên dạy con cái mình như vậy vì bây giờ chúng ta không chỉ ở ao làng nhỏ hẹp với tư duy tiểu nông (Tony BS). Chúng ta có thể làm quan với những người dân nghèo chúng ta nhưng chúng ta không thể làm quan người dân Hàn Quốc, người Nhật Bản, người Singapor, người Pháp hay người Mỹ…bởi thực sự họ giỏi hơn quan chúng ta rất nhiều. Tất cả đều do giáo dục ưu việt xuất sắc của họ. Bây giờ thị phụ huynh nào cũng lo con mình học kém, nên phải yêu lấy Thầy. Tôi biết nhiều lớp chỉ có 30 học sinh nhưng có đến 20 em học sinh giỏi, còn lại là tiên tiến và không có học sinh yếu kém. Điều này đi ngược với quy luật 20-80. Quy luật này thì chắc mọi người đều biết. Những con số báo động. Phải chăng chúng ta đang muốn cả xã hội ai ai cũng thành quan lớn?!!!!..Trong con số 20 em học sinh giỏi đó chỉ có 5% là đúng năng lực thực sự thôi, 95% còn lại chưa xứng đáng với danh hiệu.
    Có thể tổng kết bài viết của bạn Ngọc Bích với lời dạy của Bác Hồ :” Học phải đi đôi với hành” và của Leenin :” Học, học nữa, học mãi”. Những tấm gương như Edison, Bill Gates đều áp dụng triệt để các chân lý trên. Tôi nghe nói, vì tôi chưa đến nước Mỹ bao giờ và tôi chỉ biết qua Internet, giáo dục ở Mỹ đang có xu hướng tự học ở nhà và được xã hội công nhận qua mức độ thành công và đóng góp của họ. Con số này là 15% và ngày càng tăng. Chủ yếu do bố mẹ hướng dẫn con cái. Miễn là sau này họ có kiến thức, có kỹ năng là sau này có thể tự lập được. Giả sử cho giáo dục của ta là một sản phẩm, bởi nó cũng tốn tiền của xã hội mới có được mà sản phẩm này không có hoặc ít có chất lượng thì làm sao nó có thể hữu dụng để tác động lại xã hội một cách tích cực. Nếu bỏ đi thì vừa mất tiền lại mất diện tích để chứa đồ bỏ đi nữa chứ. Còn nếu chúng ta có một sự giáo dục đúng đắn thì hót phân cũng là một nghề bởi sự cân bằng sinh thái. Tôi sẽ dẫn chứng cho các bạn những triệu phú rác thải….made in Vietnam.

    Like

  11. Tại sao học thế nào không tổng kết xem bản thân mình tiến bộ hay đang mất mát ít nhiều uy tín trong sinh viên, giáo viên… Các bài ru ngủ hay vô thưởng vô phạt chẳng lẽ là thiên chức của quý Trang?

    Like

  12. Có thể cho tôi xin bức ảnh cover của bài viết được không? Cảm ơn.

    Like

  13. Lâu mở lại HTN thì thấy ít bài và bình hơn. Tại sao nhỉ?

    Like

  14. Trong khi tìm giải đáp cho câu hỏi “Những sinh viên thực sự, họ là ai?” thì bạn cũng như tôi đã tìm ra được cái mục đích thiết thực của GD trong hoàn cảnh hiện tại VN. Đồng ý với NB chúng ta cần 3 môn học: Lịch sử, Toán & Quản lý.

    Học Lịch sử để biết mình là ai, từ đâu đến; và từ đó, Toán & Quản lý dạy ta biết phải làm gì, làm thế nào, cho bản thân, cho gia đình, và cho tổ quốc.

    “Như dòng sông luôn chảy mãi, các em hãy biết mình đang đứng ở phân đoạn nào của lịch sử thì mới có thể biết mình là ai và cần làm gì.” (cuối đoạn 5)

    Tôi vẫn cho rằng: Lịch sử là môn học quan trọng nhất, vì trong đó người ta có thể uốn nắn hoặc thêu dệt để kích động tinh thần dân tộc…

    Like

    • Một ví dụ nhậy cảm:
      (nhưng tôi tin là thật)

      TQ vẫn dạy cho học sinh họ về Biển Đông, 90% gồm cả Hoàng sa và Trường sa, là thuộc về TQ. Mấy chục năm qua, những học sinh ấy đã lớn lên và hoàn toàn tin tưởng như vậy: “Biển Đông là thuộc về TQ.” Chính Tập Cận Bình đã tuyên bố một cách không ngượng ngùng rằng từ xưa đến nay Lịch sử đã chứng minh South China Sea là thuộc về TQ. Đó là điều ông đã được học từ ghế nhà trường. Làm sao ông có thể nói ngược lại? Trong khi VN cứ khăng khăng HS và TS là của VN.

      Vấn đề trở nên phức tạp vì nó không còn là ý kiến cá nhân (opinion), mà nó đã trở thành sự kiện (fact). Một sự kiện mà cả 2 dân tộc TQ và VN đang tin tưởng (belief) hoàn toàn đối nghịch nhau.

      Like

  15. Tôi đọc xong có cảm tưởng bạn tác giả vay mượn ý hơi nhiều , tôi chỉ đề cập đến ý tự học mà bạn nói , tôi có thắc mắc là bạn lấy ý tưởng khuyến khích việc tự học từ đâu ra nếu không phải là bạn lấy từ những bài viết ( của những người nổi tiếng và chưa nổi tiếng ) trên mạng hoặc từ sách , ý tôi muốn đào sâu thêm là bạn đã thực hành việc tự học ntn , kết quả ra sao ? Tôi sẽ đánh giá cao bài viết của bạn hơn nếu những gì bạn viết ( về việc tự học ) là kết quả bạn đúc rút , trải nghiệm sau quá trình tự học của bạn , và tôi càng đánh giá bạn cao hơn nữa khi bạn viết ra được thực sự bạn đã lĩnh hội được những tri thức gì sau một quá trình tự học của bạn
    Tôi phản biện như vậy để muốn biết và hiểu sâu hơn về chân dung người giảng viên Đh, hơn là được nghe lại những gì đã được viết từ các nguồn khác
    Thân

    Like

  16. Bạn tác giả vay mượn ý hơi nhiều , điển hình là việc khuyến khích tự học , bạn đã tự học ntn , kết quả việc tự học của bạn ra sao???? Ý tưởng khuyến khích tự học của bạn đến từ đâu?

    Like

  17. Tôi không phải là nhà lý luận … nhưng rất thích bài viết của bạn Ngọc Bích
    Những năm tôi còn học phổ thông .. rồi vào Đại học … dường như XH không quan tâm nhiều đến học thế nào . Lúc đó chỉ mong ra trường có việc làm và có đồng lương đủ sống
    Thế nhưng , các thầy / cô giáo phổ thông và cả ĐH ( tuy không phải là tất cả ) đã mang lại hạnh phúc cho chúng tôi bởi đã thổi vào trong đầu óc con trẻ của chúng tôi nhưng cái mà bây giờ rất ít được nhắc đến : đó là say mê , hoài bão , ước mơ , lý tưởng và trách nhiệm
    Không phải ai cũng học giỏi và đạt điểm 9/10 như bây giờ .. Ai học được 8 điểm thì cố thi vào ĐH để được học tiếp chuyên sâu . Ai học 5-7 điểm thì vào các trường nghề . Đối với thời ấy – công nhân bậc 7 là một tài năng và cả sự ngưỡng mộ của XH
    Say mê … bởi trong mỗi môn học đều có sự thú vị của nó .. Toán học thì có các bài toán trong sách của Nga và Pháp . Học sinh thời ấy yêu toán còn thích các bài toán trong sách Nga nguyên bản – và cả sách Pháp . Tạp chí Toán học Tuổi trẻ mang đến sự thú vị khi giải được các bài toán … chứ không phải 1 danh hiệu nào đó
    Sinh học mang đến sự thú vị của muôn loài
    Đương nhiên môn Lịch sử thì không vui lắm vì nó dường như không tái hiện đầy đủ Lịch sử
    Văn học thì cứ phải phân tích khen chê theo thầy . Nhưng mà ra khỏi trường thì vẫn say mê với các tác phẩm VH cổ điển : Hội Chợ phù hoa , Đỏ và Đen , Sông Đông êm đềm ..
    Tính cách của 1 bộ phận đáng kể học sinh được hình thành qua những tác phẩm VH ấy . Đó là lòng trung thành với Tổ quốc . Trách nhiệm với gia đình và XH …với chính bản thân
    Đương nhiên , những vấn đề về kỹ năng sống trong 1 XH : kinh tế thị trường thì còn rất thiếu
    Tuy nhiên … bây giờ chúng ta cũng không nên xóa hết những cái đó . Chúng ta nên giữ lại những cái gì tốt đẹp và hoàn thiện sao cho phù hợp với cuộc sống bây giờ
    Thời ấy , sinh viên chúng tôi cũng hiểu rằng : kiến thức trong trường ĐH chẳng bao giờ đủ … phải tìm hiểu / trau dồi thì mới có thể làm việc được . Tất cả các bạn đều nghĩ thế
    Chúng ta bây giờ cứ như là mất phương hướng … phủ nhận rất nhiều những cái tốt đẹp cũ … tốn rất nhiều tiền cho con đi học ở 1 trường nào đó ở Mỹ hay Úc
    Chưa có 1 khảo sát nào đánh giá xem các chương trình đó mang lại những gì cho các sinh viên học tập ở nước ngoài rồi về nước làm việc không ? Nếu các bạn đó làm việc ở nước ngoài thì ntn ?
    Cuộc sống là 1 dòng chảy . Theo ý kiến cá nhân tôi … con em chúng ta đi du học chỉ có kết quả tốt nếu chúng ta chuẩn bị những năm thơ ấu ở nhà tôt
    Tôi có hỏi các sinh viên trường NT Hà nội … các cháu nói rằng : ba mẹ cháu muốn cháu học xong thì học luôn cao học … rồi xin vào làm chỗ nào đó lương cao … rồi lấy chồng / sinh con … ba mẹ sẽ hỗ trợ
    Ui , vậy thì học nhiều để làm gì ? Những say mê , những khát khao của học tập chỉ là thế thôi sao ?
    Vậy nên … hãy để cho các cháu trở nên mạnh mẽ , giỏi dang … bắt đầu từ câu hỏi : HỌC ĐỂ LÀM GÌ ??

    Like

  18. Dường như câu hỏi này chỉ đến với các em sinh viên năm thứ nhất, vừa xong TH, vừa bước vào ngưỡng cửa ĐH. Vì chưa biết phải học làm sao, học thế nào, nên các em tự hỏi: mình là ai, để rồi chọn phải làm gì.

    Cũng như mọi năm các em phải chọn trường, chọn môn, và chọn học ngành gì?

    Bên Mỹ các trường vừa nhập học. Tôi cũng đang trở lại nghề subbing. Trong lớp học hôm nay, lesson’s plan sẽ là (cho lớp 11, tiết Anh văn):
    1. Các em phải viết 1 trang journal về đề tài “FREE”
    2. Các em viết một bài Introduction speech nói về mình, trong đó bao gồm 3 điều thật + 1 điều dối, để tuần tới các em sẽ lên trước lớp để present.

    Like

    • Nói thì ghê gớm lắm, nhưng đây là mẫu của bài Introduction Speech:

      Intro: Good Afternoon, my name is _______. And this is my speech to introduce myself.

      Body:
      1. Born 1995, St. Joseph’s Hospital, Santa Ana
      2. Parents: Father – Joe – Carpenter, Mother – Alice – Homemaker, Brother – Mike – college student.

      Conclusion: This has been my speech about myself. Thank you (pause 1 second)

      Cho thấy mục đích chỉ là để học sinh biết nhau thôi.

      Like

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Nhập địa chỉ email để nhận thông báo có bài mới từ Học Thế Nào.

%d bloggers like this: